Trường đại học có quá 30% sinh viên làm trái ngành, thất nghiệp sẽ không được tăng chỉ tiêu tuyển sinh?

Dự thảo này đưa ra nhiều điểm điều chỉnh đáng chú ý, trong đó nổi bật là việc lấy giảng viên có trình độ tiến sĩ làm chuẩn để xây dựng hệ số quy đổi. Nếu quy định mới được thông qua, nhiều trường đại học có thể phải thu hẹp quy mô tuyển sinh ngay trong mùa tuyển sinh năm 2026.

Theo dự thảo, tại điều 4 quy định nguyên tắc xác định chỉ tiêu tuyển sinh, Bộ GD-ĐT nêu rõ: “Chỉ tiêu tuyển sinh được xác định theo từng ngành đối với trình độ tiến sĩ và trình độ đại học (đối với các ngành đào tạo giáo viên, các ngành thuộc lĩnh vực sức khỏe, lĩnh vực pháp luật và các ngành mới mở); xác định theo lĩnh vực đối với các trình độ và các ngành còn lại”.

Tại phụ lục 1, bảng 1 của dự thảo, Bộ GD-ĐT đề xuất hệ số quy đổi của giảng viên theo chức danh, trình độ khác nhau để làm căn cứ tính toán số lượng tuyển sinh trình độ cao đẳng ngành giáo dục mầm non và trình độ đại học. Trong đó, giảng viên có trình độ tiến sĩ được xác định hệ số 1 làm mốc chuẩn.

Cùng với đó, hệ số quy đổi đối với giảng viên có trình độ thạc sĩ và đại học được điều chỉnh giảm đáng kể. Cụ thể, hệ số của giảng viên trình độ thạc sĩ giảm từ 1,5 xuống 0,5, còn giảng viên trình độ đại học giảm từ 1 xuống 0,2. Việc thay đổi này đặt ra yêu cầu các cơ sở đào tạo phải tăng cường đội ngũ giảng viên có trình độ tiến sĩ nếu muốn duy trì hoặc mở rộng chỉ tiêu tuyển sinh.

Dự thảo thông tư mới thể hiện xu hướng siết chặt hơn công tác quản lý tuyển sinh, đồng thời đề cao vai trò của giảng viên trình độ tiến sĩ so với quy định hiện hành được ban hành năm 2022 và sửa đổi, bổ sung năm 2023. Ngoài ra, một điểm điều chỉnh quan trọng khác là việc chuyển đơn vị xác định chỉ tiêu từ ngành sang lĩnh vực, được đánh giá là thay đổi mang tính nền tảng trong phương thức quản lý tuyển sinh.

Việc xác định chỉ tiêu tuyển sinh hằng năm của các cơ sở đào tạo tiếp tục dựa trên nhiều tiêu chí như diện tích sàn xây dựng, tỷ lệ người học trên giảng viên, điều kiện cơ sở vật chất, công nghệ và học liệu, tỷ lệ sinh viên thôi học trong năm đầu, cũng như tỷ lệ sinh viên có việc làm sau khi tốt nghiệp.

Trong đó, dự thảo bổ sung yêu cầu: Chỉ những trường có ít nhất 70% sinh viên có việc làm phù hợp với trình độ chuyên môn trong vòng 12 tháng kể từ khi tốt nghiệp mới được xem xét tăng chỉ tiêu. Trước đây, quy định chỉ yêu cầu tỷ lệ sinh viên có việc làm không thấp hơn 80% mà chưa đặt điều kiện về mức độ phù hợp với ngành đào tạo. Theo Bộ GD-ĐT, điều chỉnh này nhằm nâng cao chất lượng đào tạo thực chất và hiệu quả đầu ra.

Thực tế hiện nay cho thấy, tỷ lệ sinh viên tốt nghiệp có việc làm chủ yếu do các cơ sở đào tạo tự khảo sát và công bố, đa phần dao động trong khoảng 80-100%. Tuy nhiên, số lượng sinh viên tham gia khảo sát cũng như tỷ lệ việc làm đúng chuyên ngành chưa được thể hiện cụ thể.

Ngoài những nội dung trên, dự thảo thông tư còn bổ sung một số quy định mới như áp dụng chỉ tiêu tuyển sinh riêng cho trụ sở chính và từng phân hiệu, cho phép tính cả giảng viên đồng cơ hữu khi xác định chỉ tiêu, đồng thời yêu cầu diện tích sàn xây dựng tối thiểu đạt 2,8 m² trên mỗi người học.

Theo Bộ GD-ĐT, quy định này nhằm tạo sự linh hoạt cho các cơ sở đào tạo trong quá trình tuyển sinh nhưng vẫn bảo đảm kiểm soát chặt chẽ chất lượng. Dự thảo thông tư hiện đang được lấy ý kiến góp ý đến hết ngày 13/2.