TS Cấn Văn Lực chỉ rõ ‘công thức’ giúp Việt Nam tăng thêm 3 điểm % GDP mỗi năm

Nêu quan điểm tại hội thảo về tăng trưởng kinh tế, chuyên gia kinh tế TS Cấn Văn Lực cho rằng, mục tiêu tăng trưởng bình quân từ 10%/năm đến 2030 là thách thức rất lớn với Việt Nam trong bối cảnh kinh tế toàn cầu còn nhiều biến động, rủi ro địa chính trị và sức ép cạnh tranh ngày càng gay gắt.

“Điều kiện tiên quyết đầu tiên là phải phát huy hiệu quả các động lực tăng trưởng truyền thống của nền kinh tế”, ông nhấn mạnh.

Ở phía cầu, các trụ cột gồm xuất khẩu ròng, đầu tư và tiêu dùng cần được thúc đẩy mạnh mẽ hơn. Trong khi đó, ở phía cung, cả ba khu vực nông nghiệp, công nghiệp - xây dựng và dịch vụ đều phải tăng tốc so với giai đoạn trước.

Theo tính toán của ông, lĩnh vực nông nghiệp cần duy trì mức tăng trưởng khoảng 4% trở lên, còn công nghiệp - xây dựng và dịch vụ phải đạt tốc độ khoảng 10%/năm. Đây là mức tăng trưởng cao hơn khoảng 1,2 - 1,3 lần so với giai đoạn vừa qua.

Tuy nhiên, điểm đáng chú ý nhất trong phân tích của TS Cấn Văn Lực là vai trò của các động lực tăng trưởng mới, được xem là “công thức” để Việt Nam bứt phá thêm khoảng 3 điểm % GDP mỗi năm.

Trong đó, chuyển đổi số và ứng dụng khoa học công nghệ được đánh giá là động lực quan trọng hàng đầu. Theo ông Lực, nếu triển khai quyết liệt, mỗi năm Việt Nam có thể được cộng thêm khoảng 0,7 - 0,8 điểm % tăng trưởng GDP.

Bên cạnh đó, chuyển đổi xanh cũng sẽ trở thành dư địa tăng trưởng mới trong bối cảnh kinh tế toàn cầu ngày càng đặt nặng các tiêu chuẩn ESG, phát thải carbon và phát triển bền vững.

Một động lực khác được TS Cấn Văn Lực đặc biệt nhấn mạnh là vai trò của các “đầu tàu” kinh tế. Ông cho rằng nếu 7 thành phố trực thuộc Trung ương tăng trưởng cao hơn khoảng 1,1 - 1,2 lần so với hiện nay, hiệu ứng lan tỏa có thể giúp GDP cả nước tăng thêm khoảng 0,6 - 0,8 điểm % mỗi năm.

Đáng chú ý, TS Cấn Văn Lực đánh giá cải cách thể chế là dư địa tăng trưởng rất lớn nhưng chưa được khai thác hết. Theo đó, nếu thực hiện hiệu quả yêu cầu của Chính phủ về giảm 30% điều kiện kinh doanh không cần thiết, giảm 50% thời gian xử lý thủ tục hành chính và giảm 50% chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp, nền kinh tế có thể tăng thêm khoảng 0,5 - 0,7 điểm % mỗi năm đến năm 2030.

“Tổng hợp tất cả các động lực tăng trưởng mới, Việt Nam có thể có thêm khoảng 3 điểm tăng trưởng mỗi năm, qua đó nâng tốc độ tăng trưởng từ khoảng 7% lên 10% nếu làm tốt cả động lực truyền thống lẫn động lực mới”, TS Cấn Văn Lực nhấn mạnh.

Không chỉ chỉ ra “công thức” tăng trưởng, chuyên gia kinh tế này còn đưa ra bài toán về vốn cho mục tiêu tăng trưởng hai con số. Theo tính toán của nhóm nghiên cứu, để đạt tăng trưởng từ 10% trở lên, tổng vốn đầu tư toàn xã hội của Việt Nam phải tương đương khoảng 38 - 40% GDP mỗi năm. Đồng thời, tổng vốn đầu tư cần tăng trưởng khoảng 12 - 13%/năm.

Tuy nhiên, TS Cấn Văn Lực lưu ý, vấn đề không chỉ nằm ở quy mô vốn mà còn ở hiệu quả phân bổ nguồn lực. Ông cho rằng Việt Nam cần tiếp tục kéo giảm hệ số ICOR - chỉ số đo hiệu quả sử dụng vốn đầu tư.

Hiện yêu cầu đặt ra là hệ số ICOR khoảng 4,5 - 5 lần, song theo TS Cấn Văn Lực, Việt Nam nên phấn đấu giảm xuống mức 4 - 4,5 lần trong giai đoạn tới, trước khi tiếp tục kéo về khoảng 3 lần vào năm 2045 để bảo đảm tăng trưởng bền vững và hiệu quả hơn.