TS Phạm Xuân Hòe lý giải vì sao phương Tây tháo chạy nhưng Nga và Trung Quốc lại ‘ôm’ chặt vàng?

Cú sốc 14 tấn vàng và đợt "tháo chạy" của dòng vốn phương Tây

Theo TS Phạm Xuân Hòe, Nguyên Phó Viện trưởng Viện Chiến lược ngân hàng, thị trường tài chính toàn cầu vừa chứng kiến một tuần giao dịch đầy biến động (từ ngày 20 đến 24/4). SPDR Gold Trust (GLD) – quỹ ETF vàng lớn nhất thế giới, đã gây bất ngờ khi bán ròng tới 14,19 tấn vàng. Đáng chú ý, xu hướng bán ra diễn ra liên tục, đỉnh điểm là phiên ngày 22/4 với 4,57 tấn bị đẩy ra thị trường.

Sự đảo chiều này diễn ra quá nhanh, bởi chỉ trước đó vài ngày, chính quỹ này còn ghi nhận phiên mua vào kỷ lục. Theo các chuyên gia, làn sóng bán tháo này không phải hiện tượng đơn lẻ mà là kết quả của một "cú sốc kép":

Áp lực từ lãi suất và đồng USD: Khi Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) phát tín hiệu duy trì lãi suất cao để kiềm chế lạm phát (vốn đang bị đẩy lên bởi giá dầu vượt ngưỡng 100 USD/thùng), vàng – một tài sản không sinh lời – trở nên kém hấp dẫn hơn so với trái phiếu Chính phủ Mỹ.

Cơn khát thanh khoản (Margin Call): Khi thị trường chứng khoán suy yếu, nhiều quỹ đầu tư buộc phải bán bớt tài sản có lãi và có tính thanh khoản cao như vàng để đáp ứng yêu cầu ký quỹ.

Vàng là "tiền thật" và sự lựa chọn cuối cùng

Trái ngược với sự tháo chạy của các nhà đầu tư ngắn hạn tại phương Tây, TS Phạm Xuân Hòe nhận định rằng vàng đang giữ một vai trò chiến lược hoàn toàn khác đối với các cường quốc như Nga hay Trung Quốc.

"Vàng là tiền thật và là sự lựa chọn cuối cùng của loài người. Nó không chỉ là tài sản vật chất mà còn là công cụ bảo hiểm trước những bất ổn tài chính và địa chính trị sâu sắc," TS Hòe khẳng định.

Theo ông, việc Nga và Trung Quốc "ôm" chặt vàng bắt nguồn từ ba lý do cốt lõi:

-Chiến lược "Phi đô la hóa": TS Phạm Xuân Hòe chỉ rõ xu hướng thay đổi cơ cấu dự trữ ngoại hối của các NHTW lớn. Việc giảm tỷ trọng đồng USD và tăng tỷ trọng vàng là cách để các quốc gia này giảm bớt sự phụ thuộc vào hệ thống tài chính do Mỹ dẫn dắt. Đây là một cuộc dịch chuyển mang tính hệ thống nhằm tìm kiếm sự độc lập về tiền tệ.

-"Lá chắn" trước các lệnh cấm vận: Dẫn chứng từ trường hợp của Nga, TS Hòe cho biết Thống đốc NHTW Nga đã mua vào một lượng vàng khổng lồ từ trước khi xung đột Ukraine nổ ra. Họ hiểu rằng khi xung đột xảy ra, các lệnh cấm vận tài chính sẽ được kích hoạt. Trong bối cảnh đó, vàng là tài sản duy nhất không thể bị "đóng băng" bởi bất kỳ cường quốc nào, giúp duy trì khả năng thanh toán và ổn định kinh tế nội địa.

-Đối phó với sự mất tính độc lập của Fed: Một điểm đáng chú ý khác được TS Hòe nhấn mạnh là áp lực chính trị lên Fed. Việc các chính sách thuế khóa và xung đột chính trị (đặc biệt là dưới thời ông Trump) tạo sức ép khiến Fed phải cân nhắc hạ lãi suất, làm đồng USD mất giá. Khi niềm tin vào sự điều hành độc lập của cơ quan tiền tệ lớn nhất thế giới bị lung lay, vàng mặc nhiên trở thành "điểm tựa" an toàn nhất.

Ông nhấn mạnh, dù giá vàng có thể chịu áp lực giảm trong ngắn hạn do lãi suất cao, nhưng sự hiện diện của các "tay chơi" lớn như Trung Quốc (với 15 tháng mua ròng liên tiếp, nâng tổng dự trữ lên hơn 2.300 tấn) đang tạo ra một lực đỡ vững chắc cho thị trường.

Việc bán tháo 14 tấn vàng của quỹ SPDR không phải là dấu chấm hết cho kỷ nguyên của kim loại quý. Ngược lại, như TS Phạm Xuân Hòe phân tích, trong một thế giới đầy bất định về địa chính trị và năng lượng, vàng vẫn giữ vững vị thế là tài sản trú ẩn quan trọng nhất. Những biến động hiện tại có thể chỉ là một "nhịp nghỉ" cần thiết trước khi vàng bước vào một chu kỳ tăng giá mới, nơi những nhà đầu tư kiên nhẫn và có tầm nhìn dài hạn như các NHTW Á Đông sẽ tìm thấy cơ hội thực sự.