TS. Bùi Ngọc Sơn: Giá vàng tăng giảm là điều khó tránh, không ai biết đâu là đỉnh để bán, đâu là đáy để mua

Thị trường vàng, bạc trong nước vừa trải qua cơn sóng hiếm thấy, khi liên tục lập đỉnh rồi lao dốc chỉ trong vài ngày. Thực tế, giá vàng trong nước đã trải qua những dao động mang tính lịch sử.

Theo ghi nhận, có thời điểm giá vàng miếng SJC vượt ngưỡng 191,3 triệu đồng một lượng, một mức cao kỷ lục chưa từng thấy, nhưng sau đó lại nhanh chóng quay đầu giảm mạnh xuống khoảng 169 đến 172 triệu đồng một lượng.

Có thể nhận thấy, ngay sau các nhịp tăng "nóng" là những đợt điều chỉnh sâu, khi giá vàng miếng SJC trong nước chứng kiến thời điểm đà giảm gần 20 triệu đồng/lượng so với mức đỉnh chỉ sau vài ngày giao dịch.

Bất chấp những phiên tăng “nóng” hay các nhịp điều chỉnh mạnh, thị trường vàng trong nước nhiều thời điểm vẫn chứng kiến cảnh người dân kiên nhẫn xếp hàng dài trước cửa hàng kinh doanh vàng bạc.

Tại các đô thị lớn như Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh, từ 6-7 giờ sáng, khi nhiều cửa hàng vàng bạc còn chưa mở cửa, trước các tiệm vàng lớn đã xuất hiện cảnh người dân xếp hàng dài chờ mua. Người mang ghế nhựa, người đứng co ro trước cửa, ai cũng thấp thỏm với hy vọng mua được vàng “giá niêm yết”.

Nhiều tiệm vàng đã phải phát số thứ tự và giới hạn số lượng mua cho mỗi khách hàng vì nguồn cung không kịp bổ sung trước sức mua vượt dự báo.

Đáng chú ý, trong dòng người xếp hàng không chỉ có những nhà đầu tư chuyên nghiệp mà còn có cả những người lần đầu mua vàng, tìm đến kim loại quý với hy vọng nắm bắt cơ hội cuối cùng khi nhìn thấy đà tăng kỷ lục được liên tục cập nhật.

Phân tích về hiện tượng này, trong talkshow bàn luận về giá vàng do VTC News thực hiện, TS. Bùi Ngọc Sơn (Viện Nghiên cứu chiến lược kinh tế) cho rằng tâm lý đám đông đang đóng vai trò chủ đạo.

Theo TS. Bùi Ngọc Sơn, người Việt Nam thường có thói quen khi thấy cơ hội là sẵn sàng "tất tay" dồn hết vốn liếng vào đó, nhưng đây là một hành động không nên thực hiện.

Ông nhấn mạnh rằng việc dồn tất cả tài sản vào một loại hình duy nhất là cực kỳ nguy hiểm vì trong đầu tư, không ai có thể biết chính xác đâu là đỉnh để bán hay đâu là đáy để mua.

TS. Bùi Ngọc Sơn chia sẻ thêm rằng, dù chu kỳ tăng giá có thể chưa chấm dứt và mọi người vẫn tính toán vàng còn lên nữa, nhưng "chẳng ai biết lúc nào nó là đỉnh cả", và việc tiếc nuối khi bán xong giá vẫn tăng hoặc mua xong giá lại giảm là điều khó tránh khỏi nếu không có sự chuẩn bị an toàn.

Thay vì gọi đây là hoạt động đầu tư theo nghĩa thông thường, TS. Bùi Ngọc Sơn khuyên người dân nên nhìn nhận dưới góc độ "phân bổ tài sản" để đảm bảo an toàn.

Theo quan điểm của ông, việc dịch chuyển quá đà các tài sản khác sang vàng mà không đoán định được đỉnh sẽ dẫn đến tình trạng phức tạp khi giá xuống, buộc người dân phải xô nhau đi bán tháo, dẫn đến cảnh "hôm nay được rất nhiều nhưng ngày mai có thể mất hết".

TS. Bùi Ngọc Sơn đưa ra lời khuyên cụ thể rằng trong bối cảnh này, người dân nên phân bổ tài sản vào vàng theo một tỷ trọng hợp lý, chẳng hạn khoảng 30% đến 50%, phần còn lại vẫn phải giữ ở các đồng tiền khác hoặc các loại tài sản khác. Ông đặc biệt cảnh báo việc bán hết tất cả tài sản để đổ vào vàng với kỳ vọng lợi nhuận ảo là một hành động mạo hiểm.

Sự nguy hiểm của việc chạy theo cơn sốt còn nằm ở chỗ giá vàng trong nước nhiều khi bị đẩy cao do tâm lý đầu cơ và tin đồn hơn là các yếu tố cơ bản như cung cầu sản xuất hay nhu cầu trang sức thực tế.

Theo các chuyên gia tài chính, tỷ lệ vàng lý tưởng trong một danh mục đầu tư bền vững chỉ nên chiếm khoảng 15% đến 20% tổng tài sản.

Cũng theo các chuyên gia, trong chu kỳ mới, nhà đầu tư cá nhân cần thay đổi tư duy từ đầu cơ ngắn hạn sang đầu tư chuyên nghiệp và dài hạn. Sai lầm lớn nhất cần tránh trong năm 2026 là mơ tưởng về một kênh đầu tư giúp "giàu lên sau một đêm" hay sử dụng đòn bẩy tài chính quá mức mà thiếu sự chuẩn bị về kiến thức.

Việc thiết lập một tỷ lệ phân bổ tài sản tối ưu dựa trên nội lực kinh tế và các biến số vĩ mô sẽ là chìa khóa để đạt được hiệu suất sinh lời cao nhất. Trong khi sự chú ý đang đổ dồn vào vàng, các kênh đầu tư khác tại Việt Nam vẫn đang cho thấy những tín hiệu đáng chú ý.

Bất động sản tại các đô thị lớn, đặc biệt là phân khúc đất nền và căn hộ, vẫn thu hút dòng tiền nhờ kỳ vọng lợi nhuận dài hạn và khả năng tạo ra dòng tiền thụ động từ việc cho thuê hoặc sang nhượng - điều mà vàng không thể làm được.

Chứng khoán cũng là một lựa chọn hấp dẫn cho những nhà đầu tư có chiến lược, mang lại cổ tức và tăng trưởng theo sự phát triển của doanh nghiệp. Ngoài ra, các công cụ như trái phiếu, quỹ ETF cũng mở ra nhiều lựa chọn để phân bổ vốn hiệu quả hơn.