TS. Nguyễn Trí Hiếu cảnh báo: Bất động sản chiếm tới 24% tổng dư nợ tín dụng, nhiều khoản chỉ để ‘ôm đất chờ giá’

GDP 500 tỷ USD, dân số 100 triệu người: Vì sao Việt Nam vẫn chưa giàu?

Chia sẻ tại talk show “Diện mạo kinh tế Việt Nam năm 2025 qua góc nhìn của chuyên gia, kiều bào”, chuyên gia kinh tế TS. Nguyễn Trí Hiếu cho rằng Việt Nam đang có một năm tăng trưởng tương đối khả quan, song nếu không kịp thời điều chỉnh chính sách, những điểm yếu hiện hữu có thể trở thành lực cản lớn cho tăng trưởng bền vững từ năm 2026 trở đi.

Theo TS. Nguyễn Trí Hiếu, với nhiều dự báo tích cực, GDP Việt Nam năm 2025 có thể đạt khoảng 500 tỷ USD, GDP bình quân đầu người vào khoảng 5.000 USD. Xét về quy mô, nền kinh tế Việt Nam hiện đứng khoảng thứ 33 trên thế giới.

“Tuy nhiên, do dân số đã chạm mốc 100 triệu người, nếu tính theo GDP bình quân đầu người thì Việt Nam vẫn chỉ đứng khoảng thứ 130 toàn cầu”, ông Hiếu phân tích.

Dù vậy, chuyên gia này đánh giá 2025 vẫn là một năm tăng trưởng tốt, trong bối cảnh Việt Nam tiếp tục kiểm soát lạm phát ở mức tương đối khả quan, tạo dư địa cho các chính sách điều hành vĩ mô.

Theo TS Hiếu, bên cạnh những điểm sáng, nền kinh tế Việt Nam vẫn tồn tại không ít hạn chế cần sớm được khắc phục để bước sang giai đoạn tăng trưởng bền vững hơn từ năm 2026.

Ông nhấn mạnh, thời gian gần đây Việt Nam đã ban hành một loạt nghị quyết quan trọng nhằm chuyển đổi mô hình tăng trưởng, nâng cao chất lượng tăng trưởng, từ Nghị quyết 68 về phát triển kinh tế tư nhân, đến các nghị quyết lấy khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, phát triển nguồn nhân lực và năng lượng làm động lực phát triển.

“Tuy nhiên, yêu cầu cải cách thể chế hiện nay là rất cao. Đảng, Quốc hội và Chính phủ đều đã xác định thể chế là ‘điểm nghẽn của điểm nghẽn’, do đó phải tháo gỡ một cách quyết liệt, đồng bộ và toàn diện”, TS. Nguyễn Trí Hiếu nói.

Đánh giá cao Nghị quyết 68 trong việc nâng cao vai trò của kinh tế tư nhân, TS Hiếu cho rằng vấn đề quan trọng nhất hiện nay là cụ thể hóa bằng các chương trình hành động đủ mạnh, đặc biệt là với doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Theo ông, một giải pháp khả thi và có thể triển khai ngay là tăng cường các quỹ bảo lãnh tín dụng.

“Các quỹ này cần đứng ra bảo lãnh cho ngân hàng để ngân hàng mạnh dạn cho doanh nghiệp nhỏ và vừa vay vốn. Khi có vốn, doanh nghiệp mới có thể mở rộng sản xuất, nâng cao năng lực cạnh tranh và đóng góp thực chất cho tăng trưởng”, ông Hiếu nhấn mạnh.

24% tín dụng vào bất động sản: Rủi ro đầu cơ đáng lo ngại

Một trong những điểm then chốt được TS. Nguyễn Trí Hiếu nhiều lần nhấn mạnh là sự phối hợp giữa chính sách tài khóa và chính sách tiền tệ.

“Chúng ta đã làm, nhưng vẫn chưa thực sự hoàn hảo. Từ năm 2026 trở đi, hai chính sách này cần được kết nối chặt chẽ hơn, hỗ trợ lẫn nhau một cách hiệu quả”, ông nói.

Theo đó, chính sách tài khóa với trọng tâm là đầu tư công cần tiếp tục đóng vai trò dẫn dắt, tập trung vào các dự án hạ tầng, an sinh xã hội, giáo dục và y tế - những nền tảng cốt lõi cho phát triển dài hạn.

Trong khi đó, chính sách tiền tệ phải hỗ trợ bằng cách điều tiết tín dụng hợp lý, củng cố hệ thống ngân hàng để toàn bộ hệ thống tài chính phục vụ hiệu quả các quyết sách của Chính phủ.

Đặc biệt, TS. Nguyễn Trí Hiếu bày tỏ mối lo ngại lớn với dòng tín dụng bất động sản.

“Hiện nay, tín dụng bất động sản đã chiếm khoảng 24% tổng dư nợ. Đáng chú ý, trong số này có rất nhiều khoản là cho vay đất, chứ không phải cho vay xây dựng hay sản xuất kinh doanh”, ông cảnh báo.

So sánh với kinh nghiệm quốc tế, TS. Nguyễn Trí Hiếu cho biết tại Mỹ, các ngân hàng không cho vay đất thuần túy, bởi đất không phải là tài sản sinh lời nếu chỉ để đó chờ tăng giá.

“Ngân hàng Mỹ chỉ cho vay khi người vay có kế hoạch xây dựng, khai thác cụ thể trên mảnh đất đó. Trong khi ở Việt Nam, chỉ cần có đất là có thể vay ngân hàng, dẫn tới tình trạng dùng tín dụng để đầu cơ”, ông phân tích.

Từ đó, TS. Nguyễn Trí Hiếu cho rằng Ngân hàng Nhà nước cần sớm có chính sách riêng đối với cho vay đất, nhằm hạn chế dòng vốn đầu cơ, đưa tín dụng quay trở lại đúng vai trò phục vụ sản xuất, kinh doanh.