Từ 1/7, bãi bỏ quy định vốn điều lệ tối thiểu 10 tỷ đồng khi đăng ký bán hàng đa cấp

Trong bối cảnh hoạt động kinh doanh theo phương thức đa cấp tiếp tục có nhiều biến động, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 137/2026/NĐ-CP với hàng loạt quy định mới nhằm siết chặt quản lý, đồng thời tháo gỡ những rào cản không còn phù hợp.

Nghị định sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 1/7/2026, được kỳ vọng tạo ra khuôn khổ pháp lý minh bạch hơn, vừa bảo vệ người tiêu dùng, vừa thúc đẩy môi trường kinh doanh lành mạnh.

Nghị định số 137/2026/NĐ-CP được xây dựng trong bối cảnh triển khai các chủ trương lớn như Nghị quyết số 66-NQ/TW về đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật, cùng Nghị quyết số 68-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân.

Trên tinh thần đó, các quy định mới không chỉ hướng đến siết chặt quản lý mà còn giải quyết những bất cập trong thực tiễn, nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật đối với hoạt động bán hàng đa cấp.

Một trong những điểm đáng chú ý là việc cắt giảm và đơn giản hóa mạnh mẽ thủ tục hành chính. Theo đó, gần 50% thời gian giải quyết các thủ tục đã được rút ngắn. Nhiều thủ tục được bãi bỏ như thông báo thay đổi danh mục hàng hóa kinh doanh đa cấp hay cấp xác nhận kiến thức pháp luật.

Thay vào đó, doanh nghiệp được trao quyền tự công bố và chịu trách nhiệm. Quy trình nộp hồ sơ trực tuyến cũng được đơn giản hóa, tần suất báo cáo giảm từ 2 lần xuống còn 1 lần mỗi năm, góp phần giảm đáng kể chi phí và gánh nặng thủ tục cho doanh nghiệp.

Song song với việc “cởi trói” về thủ tục, Nghị định lại siết chặt các điều kiện về quản lý và kiểm soát hoạt động. Đáng chú ý, quy định về vốn điều lệ tối thiểu 10 tỷ đồng - vốn là điều kiện bắt buộc trước đây - đã chính thức được bãi bỏ. Thay vào đó, cơ quan quản lý chuyển sang kiểm soát bằng các tiêu chí thực chất hơn như tư cách pháp lý của doanh nghiệp, nghĩa vụ ký quỹ, hệ thống công nghệ thông tin, tính minh bạch của tài liệu hoạt động và năng lực của nhà đầu tư.

Cụ thể, doanh nghiệp muốn đăng ký hoạt động bán hàng đa cấp phải được thành lập hợp pháp tại Việt Nam, chưa từng bị thu hồi giấy chứng nhận đăng ký hoạt động.

Đồng thời, đội ngũ quản lý, chủ sở hữu, thành viên, cổ đông và người đại diện theo pháp luật không được từng giữ các vị trí tương tự tại doanh nghiệp đa cấp đã bị thu hồi giấy phép.

Doanh nghiệp cũng phải thực hiện ký quỹ tại ngân hàng, xây dựng đầy đủ hệ thống tài liệu hoạt động, thiết lập hạ tầng công nghệ thông tin để quản lý mạng lưới và công khai thông tin.

Đối với doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài, nhà đầu tư phải có ít nhất 3 năm kinh nghiệm hoạt động đa cấp liên tục tại một quốc gia hoặc vùng lãnh thổ.

Không chỉ siết điều kiện đối với doanh nghiệp, Nghị định 137 còn đặt ra những yêu cầu chặt chẽ hơn đối với người tham gia bán hàng đa cấp. Theo Điều 28, người tham gia phải là cá nhân có đầy đủ năng lực hành vi dân sự và cư trú tại Việt Nam.

Đáng chú ý, nhiều nhóm đối tượng bị cấm tham gia, bao gồm người đang chấp hành hình phạt tù hoặc có tiền án liên quan đến các tội danh như sản xuất, buôn bán hàng giả, hàng cấm, quảng cáo gian dối, lừa đảo chiếm đoạt tài sản, lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản, hoặc vi phạm quy định về kinh doanh đa cấp.

Bên cạnh đó, cán bộ, công chức; sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp, công nhân, viên chức quốc phòng; sĩ quan, hạ sĩ quan, chiến sĩ công an cũng không được phép tham gia.

Người nước ngoài không có giấy phép lao động hợp pháp tại Việt Nam, trừ trường hợp được miễn theo quy định, cũng nằm trong diện bị cấm. Đặc biệt, những cá nhân từng vi phạm quy định về bán hàng đa cấp hoặc xâm phạm quyền lợi người tiêu dùng nhưng chưa hết thời hạn được coi là chưa bị xử lý vi phạm, hay từng giữ vai trò quản lý tại doanh nghiệp đa cấp bị thu hồi giấy phép, cũng không được phép tham gia.

Ngoài ra, Nghị định cũng tăng cường phân cấp cho chính quyền địa phương, giao Ủy ban nhân dân cấp tỉnh thực hiện nhiều nhiệm vụ như công nhận chương trình đào tạo, kiểm tra kiến thức pháp luật, giám sát hoạt động đào tạo và thông báo chấm dứt hoạt động đa cấp. Các quy định mới cũng làm rõ tiêu chí thẩm định, bổ sung cơ chế quản lý tại địa phương nhằm đảm bảo tính thống nhất và hiệu quả.

Thực tế cho thấy, thị trường bán hàng đa cấp đang có xu hướng thu hẹp về quy mô. Theo Bộ Công Thương, trong 6 tháng đầu năm 2025, tổng số người tham gia bán hàng đa cấp đạt 634.567 người, giảm 13,43% so với cùng kỳ năm 2024.

Lực lượng này chủ yếu tập trung tại 5 doanh nghiệp lớn, chiếm khoảng 91% toàn ngành. Về doanh thu, toàn ngành ghi nhận hơn 7.000 tỷ đồng, giảm trên 9% so với cùng kỳ, trong đó riêng Công ty TNHH MTV Herbalife Việt Nam đạt hơn 4.000 tỷ đồng, tương đương khoảng 53% tổng doanh thu.