Từ 1/7, chủ doanh nghiệp có thể giao bố mẹ, vợ chồng làm kế toán nếu đáp ứng điều kiện này

Từ ngày 1/7/2026, chủ doanh nghiệp siêu nhỏ sẽ được phép bố trí người làm kế toán là cha mẹ đẻ, cha mẹ nuôi, vợ chồng, con đẻ, con nuôi hoặc anh chị em ruột của người đại diện theo pháp luật, người đứng đầu doanh nghiệp theo quy định mới tại Thông tư 58/2026/TT-BTC của Bộ Tài chính.

Cụ thể, căn cứ khoản 1 Điều 3 Thông tư 58/2026/TT-BTC, doanh nghiệp siêu nhỏ được bố trí người làm kế toán. Những người được phép làm kế toán trong doanh nghiệp siêu nhỏ gồm cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi, vợ, chồng, con đẻ, con nuôi, anh, chị, em ruột của người đại diện theo pháp luật, của người đứng đầu, của giám đốc hoặc tổng giám đốc và của cấp phó của người đứng đầu, phó giám đốc hoặc phó tổng giám đốc phụ trách công tác tài chính - kế toán.

Ngoài nhóm người thân trong gia đình, Thông tư 58/2026/TT-BTC cũng cho phép doanh nghiệp siêu nhỏ bố trí người đang làm quản lý, điều hành, thủ kho, thủ quỹ hoặc người được giao nhiệm vụ thường xuyên mua, bán tài sản trong doanh nghiệp làm kế toán.

Doanh nghiệp siêu nhỏ cũng có thể thuê dịch vụ làm kế toán theo quy định của pháp luật, phù hợp với nhu cầu hoạt động của doanh nghiệp.

Thông tư 58/2026/TT-BTC đồng thời quy định doanh nghiệp siêu nhỏ không bắt buộc phải bố trí kế toán trưởng. Trường hợp doanh nghiệp bố trí phụ trách kế toán thay cho kế toán trưởng thì người phụ trách kế toán được ký thay kế toán trưởng trên các chứng từ kế toán, sổ kế toán và báo cáo tài chính của đơn vị.

Trong khi đó, theo quy định hiện hành tại Điều 8 Thông tư 132/2018/TT-BTC, doanh nghiệp siêu nhỏ chỉ được bố trí phụ trách kế toán và không bắt buộc phải có kế toán trưởng. Việc bố trí người làm kế toán của doanh nghiệp siêu nhỏ cũng không được vi phạm quy định tại Điều 19 Nghị định 174/2016/NĐ-CP.

Điều 19 Nghị định 174/2016/NĐ-CP quy định những người không được làm kế toán, trong đó bao gồm cha mẹ, vợ chồng, con cái, anh chị em ruột của người đại diện theo pháp luật, người đứng đầu, giám đốc hoặc tổng giám đốc, cấp phó phụ trách tài chính - kế toán, kế toán trưởng trong cùng một đơn vị kế toán.

Tuy nhiên, quy định này loại trừ đối với doanh nghiệp tư nhân, công ty trách nhiệm hữu hạn do một cá nhân làm chủ sở hữu, doanh nghiệp không có vốn nhà nước và là doanh nghiệp siêu nhỏ theo quy định của pháp luật về hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Bên cạnh đó, người đang làm quản lý, điều hành, thủ kho, thủ quỹ hoặc người thường xuyên mua bán tài sản trong cùng đơn vị kế toán cũng không được làm kế toán, trừ trường hợp doanh nghiệp tư nhân, công ty trách nhiệm hữu hạn do một cá nhân làm chủ sở hữu và doanh nghiệp siêu nhỏ không có vốn nhà nước.

Như vậy, từ ngày 1/7/2026, doanh nghiệp siêu nhỏ sẽ chính thức được bố trí người làm kế toán là cha mẹ, vợ chồng, con cái hoặc anh chị em ruột theo quy định mới.

Ngoài các quy định liên quan đến người làm kế toán, Thông tư 58/2026/TT-BTC cũng quy định về trường hợp doanh nghiệp siêu nhỏ không còn đủ điều kiện áp dụng chế độ kế toán theo thông tư này.

Theo đó, Thông tư 58/2026/TT-BTC hướng dẫn chế độ kế toán cho doanh nghiệp siêu nhỏ sẽ có hiệu lực từ ngày 1/7/2026 và áp dụng đối với năm tài chính bắt đầu từ ngày hoặc sau ngày 1/7/2026.

Khoản 2 Điều 4 Thông tư 58/2026/TT-BTC nêu rõ, trong trường hợp trong năm tài chính, doanh nghiệp siêu nhỏ có sự thay đổi về các tiêu chí dẫn đến không còn thuộc đối tượng áp dụng thì doanh nghiệp vẫn được tiếp tục áp dụng Thông tư 58/2026/TT-BTC cho đến hết năm tài chính hiện tại. Từ năm tài chính kế tiếp, doanh nghiệp phải áp dụng chế độ kế toán phù hợp theo quy định của pháp luật.

Như vậy, doanh nghiệp siêu nhỏ dù không còn đáp ứng đủ điều kiện trong năm tài chính vẫn được tiếp tục áp dụng Thông tư 58/2026/TT-BTC cho đến hết năm tài chính đó.