Từ ngày 18/5, Chủ tịch UBND cấp xã có thêm thẩm quyền mới

Chính phủ vừa ban hành Nghị định 109/2026 quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong các lĩnh vực bổ trợ tư pháp, hành chính tư pháp, hôn nhân và gia đình, thi hành án dân sự, phục hồi và phá sản doanh nghiệp, hợp tác xã. Nghị định này có hiệu lực từ ngày 18/05/2026, thay thế Nghị định 82/2020.

Một trong những điểm mới đáng chú ý của Nghị định 109/2026 là việc mở rộng thẩm quyền xử phạt đối với Chủ tịch UBND cấp xã. Theo đó, ở lĩnh vực hành chính tư pháp, hôn nhân và gia đình, cấp xã được phép xử phạt tiền tối đa 15 triệu đồng; trong lĩnh vực bổ trợ tư pháp, mức phạt tối đa được nâng lên 25 triệu đồng.

Không chỉ dừng lại ở hình thức phạt tiền, Chủ tịch UBND cấp xã còn được trao quyền áp dụng các biện pháp xử phạt bổ sung như đình chỉ hoạt động có thời hạn hoặc tước quyền sử dụng giấy phép, chứng chỉ hành nghề, bao gồm cả chứng chỉ hành nghề luật sư.

Theo quy định mới, biện pháp tước quyền sử dụng chứng chỉ hành nghề có thể được áp dụng như một hình thức xử phạt chính hoặc xử phạt bổ sung. Chẳng hạn, đối với hành vi luật sư cung cấp dịch vụ pháp lý không đúng phạm vi theo hợp đồng lao động, mức xử phạt tiền từ 7 đến 10 triệu đồng có thể đi kèm với việc tước quyền sử dụng chứng chỉ hành nghề trong thời gian từ 1 đến 3 tháng.

So với quy định trước đây, Nghị định 109/2026 đã mở rộng đáng kể thẩm quyền của cấp xã, không chỉ ở việc tăng mức xử phạt tiền mà còn bổ sung các biện pháp xử lý mang tính răn đe cao như tước chứng chỉ hành nghề trong lĩnh vực bổ trợ tư pháp.

Bên cạnh đó, Nghị định cũng quy định cụ thể thẩm quyền xử phạt của các cấp quản lý khác. Theo đó, Giám đốc Sở Tư pháp có quyền phạt cảnh cáo hoặc phạt tiền tối đa 40 triệu đồng đối với các hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực bổ trợ tư pháp. Đối với cấp tỉnh, Chủ tịch UBND cấp tỉnh được trao quyền phạt cảnh cáo và áp dụng mức phạt tiền tối đa lên tới 50 triệu đồng đối với các hành vi vi phạm cùng lĩnh vực.

Việc ban hành Nghị định 109/2026 đã làm rõ thẩm quyền xử phạt của từng cấp, đồng thời bổ sung các chế tài nhằm tăng cường hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước trong lĩnh vực bổ trợ tư pháp và hành chính tư pháp. Quy định mở rộng thẩm quyền cho cấp xã hướng đến việc nâng cao tính chủ động trong phát hiện, xử lý vi phạm ngay từ cơ sở, bảo đảm việc thực thi pháp luật được kịp thời, thống nhất khi nghị định chính thức có hiệu lực từ ngày 18/05/2026.