Tuần sau sẽ xét xử vụ liên quan toà tháp 2.700 tỷ của Vicem

Theo thông tin từ fanpage Cổng Thông tin Chính phủ, ngày 26/1 tới đây, TAND TP. Hà Nội sẽ mở phiên tòa xét xử sơ thẩm các bị cáo trong vụ án “Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí” và “Vi phạm quy định về đấu thầu gây hậu quả nghiêm trọng” xảy ra tại Tổng Công ty Xi măng Việt Nam (Vicem).

Trước đó, ngày 2/3/2025, Bộ Công an đã ra quyết định khởi tố vụ án. Theo kế hoạch, 14 bị cáo sẽ bị đưa ra xét xử trong phiên tòa sắp tới.

Dự án Trung tâm điều hành Vicem và tổng mức đầu tư hơn 2.700 tỷ đồng

Vụ án liên quan đến các sai phạm trong quá trình lập hồ sơ và triển khai dự án Tòa nhà Trung tâm điều hành và giao dịch thương mại Vicem, tại lô đất 10E06, Khu đô thị mới Cầu Giấy (Hà Nội).

Dự án được phê duyệt đầu tư ngày 23/9/2010, sau đó điều chỉnh chủ trương đầu tư vào tháng 7/2019, với tổng mức đầu tư 2.743,76 tỷ đồng.

Ngày 10/3/2017, Văn phòng Chính phủ có văn bản đề nghị Bộ Xây dựng tiếp thu ý kiến các bộ, ngành liên quan để chỉ đạo việc chuyển nhượng dự án. Đến tháng 2/2019, Vicem trình Bộ Xây dựng phương án chuyển nhượng với nguyên tắc giá không thấp hơn chi phí đầu tư, nhằm đảm bảo thu hồi vốn Nhà nước. Theo kế hoạch, sau khi chuyển nhượng, Vicem sẽ thuê hoặc mua lại một phần diện tích tòa nhà để làm trụ sở.

Tuy nhiên, đến ngày 23/9/2021, Vicem lại có văn bản gửi Bộ Xây dựng đề xuất giữ lại dự án, tiếp tục đầu tư và hoàn thiện Trung tâm điều hành và giao dịch Vicem. Sau khi Bộ Xây dựng báo cáo, Thủ tướng Chính phủ đã xem xét và đồng ý chủ trương này.

Đến tháng 12/2023, Hội đồng thành viên Vicem thống nhất tiếp tục đầu tư dự án. Báo cáo tài chính hợp nhất năm 2023 đã kiểm toán ghi nhận, Vicem đã rót 773 tỷ đồng vào dự án. Tuy nhiên, theo chỉ đạo của Bộ Xây dựng, dự án đã dừng việc rót thêm vốn từ nhiều năm nay.

Sai phạm trong lập dự án và đấu thầu

Theo cáo trạng, trong quá trình đầu tư xây dựng dự án, các bị cáo Lê Văn Chung (Chủ tịch HĐTV), Nguyễn Ngọc Anh(Tổng Giám đốc) cùng các cá nhân liên quan đã cố ý làm sai lệch các chỉ tiêu tài chính, đánh giá hiệu quả kinh tế không chính xác, nhằm lập và phê duyệt tổng mức đầu tư cao hơn mức đã được chứng nhận đầu tư.

Các bị cáo cũng bị cáo buộc không thực hiện nghiêm Nghị quyết số 11/NQ-CP ngày 26/12/2011 của Chính phủ, dẫn đến việc lập dự án không đúng thực tế, khiến dự án thi công dở dang và không thể tiếp tục triển khai do không có hiệu quả.

Dự án được khởi công đầu tháng 5/2011, hoàn thành phần thô và cất nóc ngày 9/8/2015, sau đó dừng thi công. Tổng chi phí đầu tư lên tới 1.245 tỷ đồng, nhưng đến nay chưa thể khai thác, sử dụng, gây thất thoát, lãng phí hơn 381,6 tỷ đồng.

Ngoài ra, trong quá trình thực hiện Gói thầu số 19 – “Thi công tường vây và cọc khoan nhồi”, với động cơ vụ lợi cá nhân, Nguyễn Ngọc Anh và Dư Ngọc Long (Trưởng Ban Quản lý dự án) đã thông đồng với Đỗ Đình Thu, Tổng Giám đốc Công ty ECON, thỏa thuận trích lại 5% giá trị thanh toán gói thầu cho Vicem để được trúng thầu.

Theo chỉ đạo, các cán bộ của Vicem đã chuyển trước hồ sơ mời thầu cho ECON, giúp doanh nghiệp này lập khống hồ sơ năng lực tài chính, nhân sự, sát với yêu cầu hồ sơ mời thầu. Quá trình chấm thầu và thẩm định kết quả cũng bị làm sai lệch để ECON đủ điều kiện trúng thầu.

Sau mỗi lần Vicem thanh toán, Đỗ Đình Thu đã chuyển lại cho Dư Ngọc Long tổng cộng hơn 3,2 tỷ đồng theo thỏa thuận. Hành vi này được xác định đã gây thiệt hại cho Nhà nước hơn 15,6 tỷ đồng.

Cáo trạng nêu rõ, bị cáo Lê Văn Chung, cựu Chủ tịch HĐQT/HĐTV Vicem giai đoạn 2006–2012, là người có vai trò cao nhất, chịu trách nhiệm chính trong việc quyết định chủ trương đầu tư dự án. Dù biết rõ số liệu doanh thu đầu vào bị “nâng khống”, bị cáo vẫn ký các văn bản liên quan, trực tiếp phê duyệt tổng mức đầu tư cao hơn quy định, dẫn đến hậu quả dự án không thể khai thác, gây thất thoát lớn cho Nhà nước.

Trong quá trình điều tra, Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an đã kê biên, phong tỏa nhiều bất động sản, cổ phiếu, trái phiếu, đồng thời tạm giữ sổ tiết kiệm của một số cá nhân liên quan.

Vicem và gánh nặng tài chính hơn 9.200 tỷ đồng nợ vay

Về hoạt động kinh doanh, Vicem nhiều năm duy trì doanh thu hàng chục nghìn tỷ đồng. Doanh thu cao nhất ghi nhận vào năm 2022, đạt hơn 29.560 tỷ đồng. Lợi nhuận sau thuế các năm trước đó chủ yếu đạt trên 1.000 tỷ đồng, trong đó năm 2016 đạt mức cao nhất, gần 3.000 tỷ đồng.

Tuy nhiên, trước thời điểm vụ án bị khởi tố, Vicem đã trải qua năm 2023 đầy khó khăn. Doanh thu năm này đạt khoảng 24.000 tỷ đồng, nhưng doanh nghiệp lỗ hơn 1.100 tỷ đồng. Trước đó, năm 2022, lợi nhuận của Vicem cũng lần đầu tiên giảm xuống dưới 1.000 tỷ đồng sau gần một thập kỷ.

Tính đến 31/12/2023, Vicem vẫn đang lỗ lũy kế hơn 2.240 tỷ đồng do các năm trước thua lỗ nặng.

Báo cáo tài chính năm 2023 của Vicem bị Công ty TNHH Kiểm toán An Việt đưa ra ý kiến ngoại trừ, liên quan đến CTCP Xi măng Hạ Long – công ty con do Vicem nắm 82,69% vốn điều lệ. Theo kiểm toán, Xi măng Hạ Long chưa ghi nhận kết quả kinh doanh và chi phí lãi vay từ Tổng công ty Sông Đà kể từ 1/1/2016, do đang trong quá trình xử lý cơ cấu khoản nợ.

Kiểm toán cũng đưa ra vấn đề nhấn mạnh, cho biết nợ ngắn hạn vượt tài sản ngắn hạn 5.197 tỷ đồng. Một số công ty con khác đang trong tình trạng lỗ lũy kế nhiều năm, với nợ phải trả ngắn hạn vượt tài sản ngắn hạn hơn 6.500 tỷ đồng.

Tại thời điểm 31/12/2023, tổng dư nợ vay tài chính của Vicem lên tới 9.200 tỷ đồng, trong đó gần 8.480 tỷ đồng là vay và thuê tài chính ngắn hạn, còn lại 740 tỷ đồng là vay dài hạn, tiếp tục tạo áp lực lớn lên dòng tiền của doanh nghiệp.