Từng nắm 45% thị phần gọi xe taxi, đế chế 17.200 nhân sự đã gần như biến mất khi Grab, Xanh SM xuất hiện

Công ty TNHH Tư vấn Kim Ngưu vừa có báo cáo kết quả giao dịch cổ phiếu VNS của CTCP Ánh Dương Việt Nam (Vinasun) cho biết, trong giai đoạn từ ngày 25/2-25/3 đã đăng ký bán ra 2 triệu cổ phiếu VNS với mục đích giảm tỷ lệ sở hữu. Tuy nhiên, kết thúc thời gian giao dịch, tổ chức này chỉ bán được 215.400 cổ phiếu theo phương thức khớp lệnh do thị trường không như kỳ vọng.

Sau giao dịch, lượng cổ phiếu VNS mà Kim Ngưu nắm giữ giảm còn khoảng 8,29 triệu đơn vị (tỷ lệ 12,22% vốn). Được biết, đây là tổ chức có liên quan đến ông Đặng Tiến Sỹ - thành viên HĐQT Vinasun.

Trên sàn chứng khoán, cổ phiếu VNS giảm 10,5% giá trị từ đầu tháng 3 tới nay, giá hiện còn 8.320 đồng/cp (lúc 14h06 phiên 30/3).

Mức giá hiện tại tương đương vùng đáy giữa tháng 11/2022 khi VN-Index rơi về 873 điểm. So với giá thời điểm cuối tháng 7/2023, cổ phiếu VNS đã giảm hơn 50%. Nguyên nhân chính là thực trạng kinh doanh sa sút của Vinasun trước áp lực cạnh tranh ngày một lớn từ các đối thủ trong lĩnh vực vận tải.

Sau cú sốc thua lỗ gần 500 tỷ đồng sau thuế giai đoạn 2020-2021 do tác động mạnh của đại dịch Covid-19, Vinasun đã trở lại có lãi 185 tỷ đồng ngay trong năm 2022 - mức cao nhất kể từ năm 2017. Tuy nhiên, từ đó đến nay, lợi nhuận doanh nghiệp này liên tục lao dốc. Năm 2025, doanh thu công ty giảm còn 883 tỷ đồng – là một trong hai mức thấp nhất kể từ năm 2009. Lợi nhuận sau thuế giảm tới 55% so với cùng kỳ, còn 38,2 tỷ đồng.

Biên lợi nhuận gộp không quá đáng lo khi tăng đáng kể so với năm trước, đạt 22,2%. Tuy nhiên, chi phí lãi vay tăng mạnh lên mức 33 tỷ đồng (cao nhất trong 5 năm), cùng với các chi phí hoạt động vẫn ở mức cao trở thành áp lực lớn.

Vinasun và... đường đến ngôi vua 10 năm trước

Vinasun ra đời vào năm 2003, thời điểm các hãng taxi như Vinataxi, Mai Linh nắm giữ phần lớn thị trường.

Ngày 1/7/2012, 4 địa điểm đón khách tại các khách sạn Legend, Movenpick, Riverside và Bệnh viện FV tại TP. HCM đã thuộc về Vinasun sau một thời gian do Taxi Mai Linh kiểm soát. Với những vị trí này, Vinasun đã nâng số điểm đón khách lên gần 900, bao gồm khách sạn, nhà hàng, nhà ga, sân bay, bệnh viện...

Đây chính là chiến lược giúp Vinasun gia tăng thị phần taxi tại TP. HCM trong nhiều năm. Chiến lược này mang dấu ấn của ông Đặng Phước Thành - cựu Chủ tịch HĐQT Vinasun. Không chỉ tập trung vào việc chiếm lĩnh các điểm đón khách, doanh nghiệp còn theo đuổi định hướng phát triển tập trung vào lĩnh vực cốt lõi, qua đó vươn lên chiếm hơn 45% thị phần taxi tại TP. HCM (khoảng 4.300 xe vào năm 2012).

Cuộc cạnh tranh trong lĩnh vực taxi tại miền Nam khi đó đã ngã ngũ với phần thắng thuộc về Vinasun. Việc vượt qua Mai Linh khi đó được coi là minh chứng cho chiến lược tập trung ngành nghề.

“Bỏ hết các lĩnh vực râu ria như nhà hàng, bất động sản và tập trung vào lĩnh vực taxi” - đây là lời khuyên của Temasek Holdings dành cho Vinasun, theo chia sẻ của ông Đặng Phước Thành trong quá khứ.

Thời điểm đó, ít ai nghĩ rằng một thương hiệu từng nắm gần một nửa thị phần taxi tại TP. HCM lại suy giảm nhanh chóng chỉ sau một thập kỷ. Hiện nay, Chủ tịch HĐQT Vinasun là ông Tạ Long Hỷ, trong khi con trai ông Thành đảm nhận vai trò Tổng Giám đốc và nắm hơn 42,5% vốn VNS.

Đáng chú ý, mức lợi nhuận 185 tỷ đồng ghi nhận năm 2022 đến nay vẫn là "pha nổ máy" hào sảng nhất của VNS trong 4 năm qua. Sự xuất hiện của các nền tảng gọi xe công nghệ như Grab, Be, Xanh SM đã khiến thị phần của Vinasun thu hẹp đáng kể trong những năm gần đây. Do đó, con số trên được xem là mốc khó có thể lặp lại trong ngắn hạn.

Chìm vào quên lãng 10 năm sau

Vinasun từng là hãng taxi truyền thống hàng đầu tại Việt Nam, đạt đỉnh cao giai đoạn 2015-2016 với lợi nhuận sau thuế mỗi năm trên 300 tỷ đồng.

Cuối năm 2016, doanh nghiệp có tới 17.160 nhân sự. Tuy nhiên, đến cuối năm 2025, số lượng nhân sự giảm còn 1.407 người, tương đương giảm gần 15.800 người sau chưa đầy một thập kỷ.

Không chỉ thu hẹp quy mô, thị phần của Vinasun cũng suy giảm mạnh, không đủ lớn để nhận diện thương hiệu một thời.

Từ một doanh nghiệp từng đạt doanh thu hơn 4.500 tỷ đồng mỗi năm, Vinasun hiện đối mặt áp lực lớn trong việc duy trì vị thế. Diễn biến này phản ánh sự chuyển dịch rõ nét từ mô hình taxi truyền thống sang các nền tảng gọi xe công nghệ, nơi lợi thế ngày càng nghiêng về các hệ sinh thái dịch vụ và khả năng thích ứng với nhu cầu người dùng.