Tỷ lệ sinh rơi tự do 10 năm liên tiếp, nền kinh tế lớn thứ 2 châu Á đối mặt áp lực chưa từng có

Số trẻ sơ sinh tại Nhật Bản tiếp tục giảm trong năm 2025, đánh dấu năm thứ 10 liên tiếp đi xuống. Dữ liệu này làm nổi bật sức ép nhân khẩu học ngày càng lớn trong bối cảnh Thủ tướng Sanae Takaichi thúc đẩy các biện pháp mới nhằm đảo ngược xu hướng này.

Theo dữ liệu sơ bộ do Bộ Lao động công bố ngày 26/2, số trẻ sinh ra giảm 2,1% so với năm trước, xuống còn khoảng 706.000 trẻ. Số ca tử vong cũng giảm 0,8%, còn khoảng 1,6 triệu người trong cùng kỳ.

Được biết số liệu sơ bộ bao gồm cả trẻ em sinh ra từ người nước ngoài cư trú tại Nhật và công dân Nhật sống ở nước ngoài.

Trước thềm cuộc đua lãnh đạo đảng Dân chủ Tự do (LDP) vào tháng 10, bà Takaichi đề xuất miễn giảm thuế cho dịch vụ trông trẻ và giúp việc gia đình, đồng thời cắt giảm thuế doanh nghiệp cho các công ty vận hành nhà trẻ nội bộ.

Nữ Thủ tướng đầu tiên của Nhật Bản cũng cam kết xây dựng hệ thống chứng chỉ quốc gia cho nhân viên chăm sóc trẻ, cũng như cải thiện tiền lương và điều kiện làm việc cho lực lượng này.

Phát biểu khai mạc kỳ họp Quốc hội hiện tại tuần trước, bà cho biết Chính phủ sẽ giảm chi phí liên quan đến mang thai và sinh nở, bao gồm khám thai và chi phí sinh con. Tuy nhiên, các đề xuất này vẫn chưa được triển khai.

Một số ý kiến cho rằng trọng tâm chính sách của Chính phủ hiện đã dịch chuyển sang các ưu tiên khác như an ninh quốc gia và vấn đề người nước ngoài, so với những nhiệm kỳ trước.

Năm 2023, cựu Thủ tướng Fumio Kishida từng công bố gói hỗ trợ chăm sóc trẻ em trị giá 3.600 tỷ yên (23,1 tỷ USD), gọi đây là “biện pháp chưa từng có” để giải quyết tình trạng suy giảm tỷ lệ sinh – định hướng sau đó được tiếp nối bởi ông Shigeru Ishiba.

Dưới thời bà Takaichi, chính sách trẻ em được tích hợp vào chương trình nghị sự dân số rộng hơn, trong đó bao gồm cả vấn đề người nước ngoài.

Bộ trưởng phụ trách xử lý tình trạng dân số suy giảm là ông Hitoshi Kikawada đồng thời còn kiêm nhiệm thêm 11 lĩnh vực khác, bao gồm tranh chấp lãnh thổ và an toàn thực phẩm. Điều này làm dấy lên câu hỏi liệu vấn đề tỷ lệ sinh có đang bị xếp xuống thứ yếu.