UOB cảnh báo: Mỗi mức tăng 10 USD của giá dầu có thể đẩy CPI Việt Nam nhích lên 0,3-0,4 điểm phần trăm

Bước sang năm 2026, nền kinh tế toàn cầu và Việt Nam đang đứng trước một giai đoạn đầy thử thách với những biến số khó dự đoán từ cục diện địa chính trị và sự thay đổi trong chính sách thương mại quốc tế.

Theo nhận định từ các chuyên gia của Ngân hàng UOB, năm 2026 dự kiến sẽ tiếp tục là một năm nhiều biến động khi các yếu tố như chính sách kinh tế của Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump và căng thẳng leo thang tại Trung Đông đang tạo áp lực lớn lên thị trường hàng hóa và triển vọng tăng trưởng toàn cầu.

Đánh giá về bức tranh kinh tế tổng thể, ông Suan Teck Kin, Giám đốc Khối Nghiên cứu thị trường và Kinh tế toàn cầu của Ngân hàng UOB Singapore, cho rằng quý 1 năm 2026 đã mở ra một giai đoạn bất ổn gia tăng.

Những chính sách thương mại cứng rắn từ phía Mỹ cùng với cuộc xung đột quân sự lan rộng tại Trung Đông, đặc biệt là giữa Mỹ và Iran, đang định hình lại dòng chảy thương mại toàn cầu.

Việc Iran tấn công các cơ sở năng lượng tại vùng Vịnh và gây đình trệ hoạt động vận chuyển qua eo biển Hormuz không chỉ đe dọa tuyến vận tải dầu mỏ quan trọng nhất thế giới mà còn đẩy giá năng lượng tăng vọt, tạo áp lực lạm phát và làm suy yếu đồng nội tệ của các quốc gia châu Á.

Trong bối cảnh đó, ông Suan Teck Kin duy trì dự báo tăng trưởng GDP của Việt Nam ở mức 7,5% cho năm 2026, dựa trên nền tảng kinh tế vững chắc đã thiết lập từ năm trước.

Vấn đề giá dầu đang trở thành một trong những điểm nóng hàng đầu ảnh hưởng trực tiếp đến các chỉ số kinh tế vĩ mô của Việt Nam. Theo kịch bản cơ sở của UOB, giá dầu Brent có khả năng tăng lên mức 90 USD/thùng trong quý 2 năm 2026 trước khi hạ nhiệt về quanh mức 80 USD/thùng vào cuối năm. Trong kịch bản này, tác động lên lạm phát và tăng trưởng của Việt Nam dự kiến ở mức vừa phải.

Ông Suan Teck Kin phân tích rằng, dựa trên kinh nghiệm năm 2022, khi giá dầu từng tăng lên 128 USD/thùng sau xung đột Nga-Ukraine, mỗi mức tăng 10 USD của giá dầu Brent có thể khiến chỉ số giá tiêu dùng (CPI) của Việt Nam tăng thêm từ 0,3 đến 0,4 điểm phần trăm với độ trễ khoảng 2-3 tháng. Đối với GDP, tác động có thể làm ảnh hưởng giảm tăng trưởng khoảng 0,6-0,9 điểm %, với độ trễ 2-4 quý.

Để ứng phó với tình hình này, ông Đinh Đức Quang, Giám đốc Khối kinh doanh tiền tệ của Ngân hàng UOB Việt Nam, nhận xét Việt Nam đã chủ động tìm kiếm các giải pháp đa dạng hóa nguồn cung năng lượng, đẩy mạnh tự lực thông qua khai thác và lọc hóa dầu trong nước, cũng như phát triển năng lượng xanh.

Ngoài ra, việc duy trì Quỹ bình ổn xăng dầu vẫn là công cụ quan trọng để Chính phủ can thiệp và giảm thiểu tác động từ thị trường nhiên liệu thế giới.

Liên quan đến chính sách tiền tệ, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) được dự báo sẽ giữ lập trường thận trọng và duy trì lãi suất tái cấp vốn ở mức 4,5% trong suốt năm 2026.

Quyết định này được đưa ra trong bối cảnh lạm phát trong nước vẫn đang được kiểm soát tốt, đạt mức 2,53% vào tháng 1 năm 2026, thấp hơn so với các dự báo trước đó.

Tuy nhiên, áp lực giảm giá của đồng VND và sự biến động của giá dầu thế giới khiến cơ quan quản lý phải theo sát các tín hiệu từ thị trường để có những điều chỉnh phù hợp.

Ông Đinh Đức Quang chia sẻ rằng lãi suất VND đã có xu hướng tăng từ quý 3 năm 2025 do nhu cầu tín dụng cao để phục vụ tăng trưởng kinh tế. Thêm vào đó, việc các nhà đầu tư nước ngoài bán ròng trên thị trường chứng khoán và những thay đổi trong chính sách quản lý doanh thu hộ kinh doanh cũng đang ảnh hưởng đến thanh khoản của hệ thống ngân hàng.

Dẫu vậy, các công cụ chính sách tiền tệ vẫn đang được cơ quan quản lý vận hành liên tục và hiệu quả để ổn định thị trường.

Về khía cạnh tỷ giá, đồng VND đang đối mặt với những áp lực ngắn hạn do tâm lý "né tránh rủi ro" trên phạm vi toàn cầu khi căng thẳng địa chính trị leo thang.

Tỷ giá USD/VND đã ghi nhận sự điều chỉnh tăng lên quanh mức 26.200 vào đầu tháng 3 năm 2026. Tuy nhiên, các chuyên gia đánh giá dư địa giảm giá thêm của VND là không lớn vì tỷ giá hiện tại đã tiến sát giới hạn dưới trong biên độ điều hành của NHNN.

Ông Đinh Đức Quang dự báo rằng tỷ giá USD/VND sẽ biến động trong khoảng 2-3% trong năm 2026, với các mức mục tiêu lần lượt là 26.400 trong quý 2, 26.200 trong quý 3 và lùi về 26.100 vào cuối năm.

Trong trung hạn, triển vọng của đồng nội tệ vẫn được đánh giá là ổn định nhờ nền tảng vĩ mô vững chắc, dòng vốn FDI khả quan và kỳ vọng Việt Nam sẽ được nâng hạng lên thị trường mới nổi vào tháng 9 năm 2026.

Trên thị trường tài chính, chứng khoán Việt Nam được các chuyên gia dự báo tiếp tục biến động nhưng vẫn có nền tảng tích cực.

Bà Thiều Thị Nhật Lệ, Tổng giám đốc, Công ty CP Quản lý Quỹ UOBAM Việt Nam, nhận định thị trường năm nay có thể bước vào giai đoạn "bình thường hóa" với sự phân hóa rõ rệt. Theo bà, dòng tiền có thể tập trung vào những lĩnh vực có nền tảng cơ bản tốt như ngân hàng, bán lẻ, vật liệu xây dựng, xây dựng và năng lượng.

Trong bối cảnh lãi suất và giá vàng vẫn tiềm ẩn nhiều biến động, chuyên gia UOB cho rằng: "Với những nhà đầu tư có chiến lược đầu tư dài hạn và khẩu vị rủi ro phù hợp thì kênh chứng khoán vẫn có sức hẫp dẫn trong năm 2026 để họ đa dạng hóa danh mục đầu tư".