Vạch trần đường dây lừa đảo hơn 500 tỷ đồng trên đỉnh Everest: Bỏ thuốc du khách, ép bay trực thăng, vài nghìn người mắc bẫy

Các hướng dẫn viên tại đỉnh Everest bị cáo buộc đã bí mật cho du khách nước ngoài dùng thuốc hoặc các chất gây khó chịu, nhằm khiến họ xuất hiện triệu chứng sức khỏe và buộc phải sơ tán bằng trực thăng với chi phí cao.

Theo kết quả điều tra của cảnh sát Nepal, hành vi này nằm trong một đường dây gian lận bảo hiểm có quy mô khoảng 20 triệu USD (tương đương hơn 500 tỷ đồng).

Trong chiến dịch truy quét, nhiều người điều hành các công ty cứu hộ trên núi tại Nepal đã bị bắt giữ. Người phát ngôn cảnh sát cho biết tổng cộng đã có 32 đối tượng bị truy tố, trong đó 11 người đã bị bắt giữ cho đến thời điểm hiện tại.

Quy mô của vụ lừa đảo được đánh giá là rất lớn, ảnh hưởng tới 4.782 nhà leo núi quốc tế trong giai đoạn từ năm 2022 đến 2025. Cảnh sát cho biết đã phát hiện hơn 300 trường hợp “cứu hộ giả”, với tổng chi phí bị tính cho du khách và các công ty bảo hiểm lên tới gần 20 triệu USD.

Vụ bê bối đã khiến các công ty lữ hành và hướng dẫn viên bị giám sát chặt chẽ hơn khi mùa leo núi mùa xuân năm nay chính thức bắt đầu từ ngày 30/3.

Các nhà điều tra nhận định đường dây này có sự tham gia của nhiều bên trong hệ sinh thái trekking, bao gồm các người dẫn đường (Sherpa) trực tiếp trên núi, chủ công ty du lịch, đơn vị vận hành trực thăng và cả lãnh đạo bệnh viện.

Sáu điều hành viên và quản lý thuộc các công ty cứu hộ là những người đầu tiên bị bắt vào ngày 25/1, với cáo buộc gian lận bảo hiểm thông qua việc dàn dựng các cuộc cứu hộ cho du khách nước ngoài mà họ cho là “bị ốm” trong quá trình trekking.

Các công ty này đã thu về gần 20 triệu USD tiền bồi thường từ các hãng bảo hiểm quốc tế cho những cuộc cứu hộ không cần thiết, thậm chí trong nhiều trường hợp hoàn toàn là giả mạo.

Cục Điều tra Trung ương (CIB) thuộc Cảnh sát Nepal nhận định các hành vi này đã gây tổn hại đến “niềm tự hào, uy tín và danh dự quốc gia của Nepal trên trường quốc tế”.

Theo điều tra, các hướng dẫn viên đã sử dụng nhiều thủ đoạn để buộc du khách phải sơ tán bằng trực thăng. Trong đó có việc giả tạo tình trạng khẩn cấp y tế, hoặc trộn lượng lớn bột nở vào thức ăn để gây rối loạn tiêu hóa – triệu chứng thường bị nhầm với say độ cao. Một số trường hợp khác bị cho uống thuốc kèm lượng nước lớn để kích thích các triệu chứng bất thường.

Sau khi xuất hiện các dấu hiệu như buồn nôn, chóng mặt hoặc đau nhức cơ thể, du khách được khuyên phải xuống núi và đồng ý thực hiện các chuyến sơ tán khẩn cấp bằng trực thăng với chi phí cao. Giới chức cho biết các đơn vị liên quan sau đó đã sử dụng hồ sơ y tế và chứng từ bay giả mạo để yêu cầu công ty bảo hiểm thanh toán.

Khi một cuộc “cứu hộ” được kích hoạt, các công ty còn nâng khống chi phí bằng cách tính tiền từng hành khách như thể mỗi người sử dụng một chuyến bay trực thăng riêng biệt, dù thực tế họ bay chung.

Hồ sơ chuyến bay giả và giấy tờ y tế bị làm giả được dùng để hợp thức hóa các yêu cầu bồi thường phóng đại, trong khi một số bệnh viện lập báo cáo nhập viện và điều trị không đúng sự thật – thậm chí cho cả những du khách chưa từng được điều trị.

Đây không phải lần đầu một đường dây “cứu hộ giả” bị phanh phui. Một cuộc điều tra của Kathmandu Post năm 2018 từng dẫn đến bản báo cáo dài 700 trang của Chính phủ cùng lời hứa cải cách.

Tuy nhiên, các hành vi gian lận dường như vẫn tiếp diễn. Ông Manoj Kumar KC, Giám đốc CIB, cho rằng nguyên nhân là do “việc xử lý chưa nghiêm”. “Khi tội phạm không bị xử lý, nó sẽ tiếp tục phát triển. Gian lận bảo hiểm cũng đã lan rộng vì lý do đó”, ông nói.

Trước đó, các công ty bảo hiểm du lịch từng đe dọa sẽ ngừng cung cấp dịch vụ bảo hiểm tại Nepal nếu tình trạng này tiếp diễn.

Các báo cáo từ năm 2019 cũng cho thấy một số du khách nước ngoài đã thông đồng với công ty trekking, giả vờ mắc chứng say độ cao cấp tính để được trực thăng cứu hộ, đổi lại là các chuyến đi giá rẻ. Hồ sơ bảo hiểm của họ được kiểm tra trước để đảm bảo công ty trực thăng và các “đối tác” sẽ được thanh toán.

Trong khi đó, một số du khách không hay biết bị cho là đã bị khiến “ốm tạm thời” do thức ăn bị trộn baking soda, thịt gà chưa nấu chín, thậm chí cả phân chuột.

Ông Simon Calder, phóng viên du lịch của The Independent, nhận định: “Bất kỳ ai từng may mắn đến Nepal, gặp gỡ con người nơi đây và trải nghiệm những cung trekking tuyệt vời nhất thế giới chắc chắn sẽ sốc khi biết về vụ lừa đảo này – mà chúng tôi đã lần đầu phanh phui từ năm 2019.

Đa số các cá nhân và tổ chức hoạt động trong ngành du lịch Nepal đều trung thực và nỗ lực mang đến trải nghiệm tốt nhất. Điều quan trọng là du khách cần tìm kiếm các khuyến nghị đáng tin cậy trước khi lựa chọn công ty cho chuyến đi của mình”.