Vay vốn bằng vàng, một doanh nghiệp thừa nhận mất khả năng thanh toán, 17 năm vẫn không trả được nợ

Tại ĐHĐCĐ thường niên năm 2026, ban điều hành CTCP Kinh doanh Thủy hải sản Sài Gòn (UPCoM: APT) đã báo cáo thực trạng tài chính đầy thách thức. Theo Nhịp sống thị trường, ban lãnh đạo công ty thừa nhận với cổ đông rằng việc thanh toán các khoản nợ quá hạn hiện tại đã nằm ngoài năng lực tự có của doanh nghiệp.

Hệ lụy từ khoản vay bằng vàng ngày càng nghiêm trọng khi giá vàng tăng mạnh, kéo theo chi phí lãi vay tại Sacombank và lỗ lũy kế của doanh nghiệp tăng cao. Tính đến cuối năm 2025, vốn chủ sở hữu của APT đã rơi vào trạng thái âm 2.619 tỷ đồng, trong khi lỗ lũy kế chạm mốc kỷ lục 2.708 tỷ đồng.

Trước tình hình tài chính mất cân đối nghiêm trọng và không đáp ứng được quy định vốn chủ sở hữu thực dương từ 30 tỷ đồng trở lên đối với công ty đại chúng, đại hội đã phải thông qua lộ trình rà soát và chấp thuận thủ tục hủy niêm yết cổ phiếu vào năm 2027 nếu không tìm được hướng khắc phục.

Ban lãnh đạo APT xác định phương án khả dĩ duy nhất hiện nay để giải cứu doanh nghiệp là phối hợp chặt chẽ với ngân hàng, tìm kiếm đối tác mua lại khoản nợ nhằm mục đích tái cấu trúc dòng vốn.

Khởi nguồn của khoản nợ khổng lồ này xuất phát từ một hợp đồng tín dụng được thực hiện vào đầu năm 2009 tại Ngân hàng Phương Nam (nay đã được sáp nhập vào Sacombank). Mục đích ban đầu của khoản vay là để bổ sung nguồn vốn lưu động phục vụ hoạt động sản xuất kinh doanh.

Theo đó, quy mô hợp đồng vay ban đầu bao gồm một phần tiền mặt và 5.833 lượng vàng SJC. Vào thời điểm giải ngân, giá vàng trên thị trường chỉ dao động ở mức 17,7 triệu đồng/lượng. Tính theo tỷ giá lúc bấy giờ, giá trị quy đổi của toàn bộ số lượng vàng vay ban đầu là hơn 103 tỷ đồng.

Tuy nhiên, nghĩa vụ trả nợ bằng hiện vật (vàng) này đã kéo dài suốt 17 năm mà doanh nghiệp vẫn chưa thể tất toán. Sự bùng nổ của giá vàng trên thị trường toàn cầu và trong nước đã biến khoản nợ ban đầu thành gánh nặng tài chính khổng lồ. Đến ngày 31/12/2025, khi giá vàng SJC được đơn vị cho vay niêm yết lên mức 152,8 triệu đồng/lượng, số dư nợ gốc bằng vàng của APT đã vọt lên mức 891 tỷ đồng. Đáng chú ý, chỉ tính riêng trong năm tài chính 2025, dư nợ gốc đã tăng ròng tới 500 tỷ đồng.

Việc đánh giá lại số dư khoản vay vàng theo giá thị trường cuối năm đã làm phát sinh khoản lỗ chênh lệch tỷ giá lên tới 1.056 tỷ đồng trong năm 2025.

Hậu quả là tính đến cuối năm 2025, tổng dư nợ quá hạn của doanh nghiệp tại Sacombank đã phình to lên con số 2.749 tỷ đồng. Trong đó, dư nợ gốc chiếm 994 tỷ đồng (gồm cả 103 tỷ đồng tiền mặt và 891 tỷ đồng quy đổi từ vàng), nợ lãi vay tạm tính lên tới 1.755 tỷ đồng, con số này thậm chí chưa bao gồm các khoản lãi phạt quá hạn.