VCB, BID, CTG bứt tốc sau Thông tư 08: Nhà đầu tư đang kỳ vọng điều gì?

Thanh khoản vẫn căng khi tín dụng vượt huy động

Phân tích bối cảnh ra đời của Thông tư 08, ông Long Phan – CEO AFA Group, cho biết văn bản này sửa đổi Thông tư 22/2019 của Ngân hàng Nhà nước về các tỷ lệ bảo đảm an toàn đối với ngân hàng thương mại, đặc biệt liên quan đến tỷ lệ cho vay trên huy động (LDR ).

Theo lộ trình ban đầu của Thông tư 22, từ ngày 1/5/2026, toàn bộ tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước tại các ngân hàng sẽ không còn được tính vào nguồn vốn huy động khi xác định tỷ lệ an toàn. Điều này khiến áp lực LDR gia tăng mạnh trong bối cảnh tín dụng tăng nhanh nhưng huy động vốn chậm lại.

Dữ liệu quý I/2026 cho thấy bức tranh này đang hiện hữu rõ nét. Dư nợ của 28 ngân hàng tăng khoảng 4% so với đầu năm, trong khi tiền gửi chỉ tăng khoảng 1%. Thậm chí có khoảng 10–12 ngân hàng ghi nhận sụt giảm tiền gửi.

“Khi cho vay tăng nhanh hơn huy động, tỷ lệ LDR ngày càng căng hơn”, ông Long Phan nhận định.

Theo thống kê được ông dẫn lại, LDR bình quân của 28 ngân hàng đã tăng lên khoảng 93,96%; chỉ có 6 ngân hàng duy trì dưới ngưỡng an toàn 85%, trong khi một số nhà băng đã vượt mốc 100%.

Điều này phản ánh áp lực thanh khoản không còn là câu chuyện riêng lẻ mà đã trở thành vấn đề của toàn hệ thống, nhất là khi nhu cầu vốn của nền kinh tế tăng mạnh để phục vụ mục tiêu tăng trưởng.

Vì sao VCB, BID, CTG tăng mạnh?

Điểm thay đổi quan trọng nhất của Thông tư 08 là cho phép tiếp tục loại trừ 80% số dư tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước khỏi nguồn vốn huy động dùng để tính tỷ lệ an toàn, thay vì loại trừ toàn bộ 100% theo lộ trình cũ.

Nói cách khác, khoảng 20% phần tiền gửi này sẽ được giữ lại trong “mẫu số huy động”, qua đó giúp cải thiện dư địa tín dụng của các ngân hàng.

Ông Long Phan ước tính hiện có hơn 400.000 tỷ đồng tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước trong hệ thống. Với thay đổi mới, khoảng 80.000–100.000 tỷ đồng có thể quay trở lại phần vốn huy động được tính toán. Đây cũng là lý do thị trường ngay lập tức phản ứng với nhóm ngân hàng quốc doanh.

“Tiền gửi Kho bạc Nhà nước theo quy chế quản lý tài chính chủ yếu được gửi tại nhóm Big4. Trên sàn hiện có ba ngân hàng niêm yết là BID, CTG và VCB nên tác động hưởng lợi phản ánh rất rõ”, ông Long Phan phân tích.

Trong phiên giao dịch ngay sau khi Thông tư 08 có hiệu lực, BID tăng hơn 5%, VCB tăng hơn 4%, trong khi CTG cũng đóng góp tích cực vào đà tăng của VN-Index.

Nhà đầu tư không chỉ nhìn vào tác động kỹ thuật đối với thanh khoản, mà còn kỳ vọng các ngân hàng này sẽ có thêm dư địa giải ngân, cải thiện tăng trưởng tín dụng và hỗ trợ lợi nhuận nửa cuối năm.

Tác động không chỉ dừng ở cổ phiếu ngân hàng

Theo CEO AFA Group, hiệu ứng của Thông tư 08 không chỉ dừng ở nhóm Big4 mà còn có thể lan tỏa ra toàn nền kinh tế. Hiện dư nợ tín dụng toàn hệ thống đã vượt 19 triệu tỷ đồng. Với mục tiêu tăng trưởng tín dụng khoảng 15% trong năm 2026, lượng vốn bổ sung cho nền kinh tế sẽ lên tới hàng triệu tỷ đồng.

Trong bối cảnh đó, việc nới áp lực LDR cho nhóm ngân hàng quốc doanh có thể giúp quá trình giải ngân diễn ra thuận lợi hơn, từ đó hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận vốn. Tuy nhiên, ông Long Phan cũng lưu ý rằng tác động của Thông tư 08 vẫn mang tính cục bộ và chủ yếu tập trung vào nhóm Big4.

“Thông tư 08 hỗ trợ thanh khoản trong ngắn hạn, nhưng hệ thống vẫn cần thêm nhiều giải pháp khác”, ông nói.

Theo vị chuyên gia, cạnh tranh huy động vốn vẫn rất lớn, áp lực giữ biên lãi ròng (NIM) của ngân hàng chưa giảm, trong khi lãi suất đầu vào vẫn neo cao. Vì vậy, kỳ vọng mặt bằng lãi suất giảm mạnh trong ngắn hạn là chưa rõ ràng.

Bên cạnh đó, những biến số bên ngoài như lạm phát toàn cầu, giá dầu, diễn biến chính sách tiền tệ quốc tế và xu hướng chi phí đầu vào của doanh nghiệp vẫn sẽ tiếp tục tác động đến thanh khoản và mặt bằng lãi suất trong nửa cuối năm.

Nói cách khác, Thông tư 08 có thể đã mở ra thêm “khoảng thở” cho hệ thống ngân hàng, nhưng để thanh khoản thực sự sáng lên, thị trường vẫn chờ đợi nhiều giải pháp sâu hơn phía trước.