Vệ tinh ‘Make in Vietnam’ vừa tách khỏi tên lửa, bay vào không gian, gửi tín hiệu sau gần 8 giờ phóng

Vào lúc 18h02 ngày 30/03/2026, vệ tinh VEGAFLY-1 do đội ngũ kỹ thuật Công ty Vegacosmos thiết kế, chế tạo trong vòng 2 năm đã được phóng thành công lên quỹ đạo bằng tên lửa Falcon 9, trong khuôn khổ sứ mệnh Transporter-16 do SpaceX vận hành, tại Căn cứ Lực lượng không gian Vandenberg, Hoa Kỳ.

Đây là vệ tinh đầu tiên do Vegacosmos phát triển. Dự án được triển khai bởi nhóm khoảng 10 kỹ sư với chi phí ở mức hợp lý. Toàn bộ quá trình thiết kế, chế tạo được thực hiện tại Hà Nội trước khi vệ tinh được đưa sang Hoa Kỳ để sử dụng dịch vụ phóng thương mại.

Theo doanh nghiệp, Vegacosmos đã làm chủ các khâu thiết kế và lắp ráp vệ tinh, trong khi phần lớn linh kiện vẫn phải nhập khẩu. Tín hiệu đầu tiên của VEGAFLY-1 được ghi nhận tại trạm mặt đất Slovenia. Sau đó, vào lúc 01h58, trạm mặt đất tại Hà Nội đã thiết lập phiên liên lạc với vệ tinh trong khoảng 7 phút.

Là một mắt xích trong hạ tầng viễn thám, VEGAFLY-1 cho phép triển khai các ứng dụng trong giám sát môi trường, cảnh báo thiên tai, quy hoạch hạ tầng và bảo đảm an ninh - quốc phòng. Dự án góp phần chuyển hóa dữ liệu không gian thành thông tin phục vụ phát triển kinh tế - xã hội.

Trên thực tế, từ năm 2013, Việt Nam đã bắt đầu tự thiết kế và chế tạo các vệ tinh cỡ siêu nhỏ như PicoDragon, MicroDragon, NanoDragon và gần đây là LOTUSat-1, qua đó từng bước tích lũy năng lực công nghệ.

Những năm gần đây, một số doanh nghiệp trong nước cũng tham gia lĩnh vực này, chủ yếu ở mảng dữ liệu bản đồ, ảnh viễn thám, thiết bị bay không người lái và thử nghiệm vệ tinh quỹ đạo thấp. Trong khu vực tư nhân, một dự án đáng chú ý là vệ tinh F-1 do Phòng nghiên cứu không gian FSpace (Đại học FPT) phát triển, được phóng năm 2012 bằng tên lửa của Nhật Bản.

Việc đưa công nghiệp vũ trụ trở thành một trong 11 ngành chiến lược trọng điểm, cùng với những định hướng của Nghị quyết 57, thể hiện định hướng phát triển dài hạn trong lĩnh vực công nghệ.

Đây không chỉ là bước đi đón đầu xu thế chuyển đổi số và kinh tế không gian, mà còn là "cú hích" nhằm tạo động lực để doanh nghiệp trong nước tham gia sâu hơn vào lĩnh vực này. Với sứ mệnh mang theo hơn 100 vệ tinh của các công ty công nghệ quốc tế như Capella Space, HawkEye 360, ICEYE, Satellogic, Spire Global, Unseenlabs và SatVu, sứ mệnh Transporter-16 đánh dấu sự tham gia của doanh nghiệp tư nhân trong lĩnh vực công nghệ vũ trụ.

Sau VEGAFLY-1, Vegacosmos dự kiến phát triển vệ tinh tiếp theo có kích thước lớn hơn khoảng 8 lần, tích hợp thêm nhiều tính năng và hướng đến khả năng cung cấp dịch vụ. Đồng thời, công ty này cho biết sẽ tiếp tục theo đuổi mục tiêu làm chủ công nghệ lõi, góp phần đưa công nghệ vũ trụ trở thành động lực thúc đẩy tăng trưởng kinh tế - xã hội và mở rộng nền kinh tế trong thời gian tới.