Vì sao được Vingroup 'trợ lực', cổ đông lớn của Thép Pomina vẫn ‘tháo chạy’?

Công ty TNHH Thương mại và Sản xuất Thép Việt (Thép Việt) đã gửi thông báo đăng ký bán 7,5 triệu cổ phiếu POM của CTCP Thép Pomina. Giao dịch dự kiến thực hiện thông qua phương thức thỏa thuận và khớp lệnh từ ngày 20/3 đến ngày 17/4. Mục đích giao dịch được công bố rõ ràng là để thực hiện nghĩa vụ trả nợ thay cho Thép Pomina.

Trước giao dịch, Thép Việt đang nắm giữ hơn 146,3 triệu cổ phiếu POM, tương đương hơn 52,5% vốn điều lệ. Nếu hoàn tất việc bán ra khối lượng như đăng ký, tỷ lệ sở hữu của tổ chức này sẽ giảm xuống còn 49,6% (tương đương gần 138,8 triệu cổ phiếu). Điều này đồng nghĩa Thép Việt sẽ chính thức mất quyền chi phối trên 51% tại Pomina. Tạm tính theo mức thị giá 4.200 đồng/cổ phiếu tại ngày 18/3, thương vụ có thể mang về khoảng 31,5 tỷ đồng.

Đây là lần nỗ lực thoái vốn thứ hai của Thép Việt, sau khi đợt đăng ký bán 7,5 triệu cổ phiếu từ ngày 19/1 đến 13/2 không thành công do giá không đạt kỳ vọng.

Theo báo cáo tài chính hợp nhất, lũy kế năm 2025, Thép Pomina ghi nhận doanh thu thuần đạt 2.180 tỷ đồng (giảm 6,3% so với năm trước) và báo lỗ ròng hơn 838 tỷ đồng. Đây là năm thứ 4 liên tiếp doanh nghiệp này chìm trong thua lỗ. Hậu quả là vốn chủ sở hữu của Pomina chính thức chuyển sang mức âm 623,6 tỷ đồng tại thời điểm 31/12/2025.

Vào cuối tháng 11/2025, Vingroup thông qua công ty con VinMetal đã đạt thỏa thuận hỗ trợ Pomina. Các cam kết bao gồm việc cung cấp khoản vay lưu động lãi suất 0% trong tối đa 2 năm và ưu tiên sử dụng Pomina làm nhà cung cấp thép cho hệ sinh thái (Vinhomes, VinFast, VinSpeed).

Lý do Thép Việt buộc phải bán cổ phiếu dù Pomina đã có đối tác lớn hỗ trợ được thể hiện qua các số liệu tài chính cụ thể.

Đầu tiên là dòng tiền thực tế chưa cải thiện, minh chứng bằng việc quý IV/2025 Pomina vẫn tiếp tục lỗ ròng 325,8 tỷ đồng. Trong khi lượng tiền mặt của Pomina chỉ chưa tới 29 tỷ đồng.

Thứ hai, về xử lý công nợ nội bộ, báo cáo tài chính cho thấy Pomina đang ghi nhận khoản phải thu lên tới 684 tỷ đồng từ chính Thép Việt, kèm theo khoản ứng trước tiền hàng 24,7 tỷ đồng. Việc Thép Việt bán cổ phiếu lấy tiền mặt tạo thanh khoản thực tế để xử lý các khoản nợ quá hạn thay cho công ty con, giải quyết áp lực nợ nần nội bộ.

Thứ ba, cổ phiếu đang ở vùng giá tốt. Nhờ thông tin hợp tác với Vingroup, cổ phiếu POM đã có nhịp tăng giá từ 200% - 300% (đạt đỉnh 8.100 đồng/cổ phiếu vào đầu tháng 2/2026), sau đó đã giảm về vùng 4.200 đồng ở thời điểm ngày 18/3 nhưng vẫn là vùng giá cao hơn so với mặt bằng giá trong vòng 1 năm trở lại đây.