Vì sao không tính thuế GTGT trên phần ‘vượt ngưỡng’? Lãnh đạo Bộ Tài chính lên tiếng

Theo số liệu mới nhất từ Cục Thuế, cả nước hiện có khoảng 3,1 triệu hộ kinh doanh. Việc nâng ngưỡng không phải nộp thuế từ 500 triệu đồng lên 1 tỷ đồng/năm đồng nghĩa với việc sẽ có thêm khoảng 2,5 triệu hộ (tương đương hơn 80% tổng số hộ) thuộc diện không phải nộp thuế.

Trong bối cảnh kinh tế thế giới biến động, đây được xem là một "luồng oxy" quý giá giúp các hộ kinh doanh nhỏ lẻ giảm bớt gánh nặng tài chính, tập trung nguồn lực để duy trì và phát triển.

Tại sao là 1 tỷ đồng và vì sao không phân theo ngành nghề?

Giải đáp thắc mắc về cơ sở đưa ra con số 1 tỷ đồng, tại talkshow “Nâng ngưỡng doanh thu không phải nộp thuế: Làm thế nào để vừa công bằng, vừa tránh thất thu?”, ông Trương Huỳnh Thắng, Phó Cục trưởng Cục Quản lý giám sát chính sách thuế, phí và lệ phí (Bộ Tài chính) cho biết:

"Mức 1 tỷ đồng được tính toán dựa trên việc đánh giá tác động đa chiều, đảm bảo nguyên tắc lợi ích hài hòa, rủi ro chia sẻ. Đồng thời, con số này cũng tương đồng với quy định về ngưỡng phải sử dụng hóa đơn điện tử."

Về ý kiến cho rằng nên áp dụng ngưỡng miễn thuế khác nhau theo từng ngành nghề (như bán lẻ khác với dịch vụ) để đảm bảo công bằng về lợi nhuận, ông Thắng nhận định việc này sẽ gây ra sự phức tạp cực lớn cho hệ thống:

-Đối với người nộp thuế: Xu hướng kinh doanh hiện nay là đa ngành. Việc phân loại, hạch toán và kê khai riêng biệt cho từng mảng để xem mảng nào vượt ngưỡng sẽ rất tốn kém thời gian và chi phí tuân thủ.

-Đối với cơ quan thuế: Công tác kiểm tra, quyết toán thuế sẽ trở nên vô cùng vất vả khi phải theo dõi chi tiết từng lĩnh vực kinh doanh của hàng triệu hộ.

Do đó, một ngưỡng chung là giải pháp tối ưu để đảm bảo hiệu quả hành thu thấp nhất mà vẫn đảm bảo tính thực thi của chính sách.

Tại sao không tính thuế GTGT trên phần "vượt ngưỡng"?

Đây là câu hỏi mà nhiều hộ kinh doanh quan tâm: Tại sao thuế Thu nhập cá nhân (TNCN) chỉ tính trên phần vượt ngưỡng (ví dụ doanh thu 1,1 tỷ thì chỉ tính trên 100 triệu), nhưng thuế Giá trị gia tăng (GTGT) lại tính trên toàn bộ 1,1 tỷ?

Ông Trương Huỳnh Thắng đã chỉ rõ sự khác biệt về bản chất của hai loại thuế này:

- Thuế GTGT là thuế gián thu: Bản chất thuế GTGT là một yếu tố cấu thành nên giá thành hàng hóa, đánh vào người tiêu dùng cuối cùng. Hộ kinh doanh hay doanh nghiệp chỉ là "người nộp hộ" thông qua các khâu trung gian.

"Nếu quy định thuế GTGT chỉ tính trên phần vượt qua nhiều lần trung gian như vậy sẽ không phù hợp với bản chất của thuế GTGT, đồng thời ảnh hưởng đến quyền lợi của người mua hàng và các khâu bán hàng tiếp theo trong chuỗi cung ứng," ông Thắng nhấn mạnh.

-Thuế TNCN là thuế trực thu: Ngược lại, thuế TNCN đánh trực tiếp vào túi tiền của người kinh doanh. Số tiền thuế này được trích ra từ chính thu nhập họ nhận được. Vì vậy, việc áp dụng cách tính trên phần vượt ngưỡng đối với thuế TNCN là phù hợp để hỗ trợ trực tiếp cho đời sống và tích lũy của chủ hộ kinh doanh.

Một điểm đáng chú ý trong dự thảo nghị định hướng dẫn là sự đồng bộ hóa: Hộ kinh doanh có doanh thu từ 1 tỷ đồng trở lên bắt buộc phải sử dụng hóa đơn điện tử có kết nối với cơ quan thuế.

Đây không chỉ là công cụ quản lý mà còn là "tấm vé" để hộ kinh doanh chuyển đổi lên mô hình doanh nghiệp chính quy, hiện đại. Chính sách mới không chỉ dừng lại ở việc miễn thuế, mà còn là bước đệm để nuôi dưỡng và chuẩn hóa khu vực kinh tế tư nhân nhỏ lẻ của Việt Nam.