Vì sao nhu cầu điện miền Bắc tăng đột biến 11%, vượt xa bình quân cả nước?

Giải mã sức nóng từ miền Bắc và khối công nghiệp

Tại tọa đàm “Sử dụng năng lượng tiết kiệm” sáng 15/4, ông Phạm Viết Thạch - Phó trưởng Ban Môi trường và Phát triển bền vững (EVN), đã công bố những số liệu cho thấy áp lực đang đè nặng lên hệ thống điện quốc gia.

Trong 3 tháng đầu năm 2026, tổng sản lượng điện toàn hệ thống đạt 76,9 tỉ kWh, tăng 6,6% so với cùng kỳ. Tuy nhiên, điểm đáng chú ý nhất nằm ở sự phân hóa vùng miền: Miền Bắc ghi nhận mức tăng trưởng nhu cầu điện lên tới 11%, cao hơn hẳn so với miền Trung và miền Nam, đồng thời vượt xa mức tăng trưởng chung của cả nước.

Vì sao miền Bắc lại có mức tăng đột biến như vậy? Có 3 nguyên nhân chính:

-Sự phục hồi mạnh mẽ của "đầu tàu" công nghiệp: Ngành công nghiệp - xây dựng vẫn là xương sống tiêu thụ điện khi chiếm tới 53,4% cơ cấu, tăng trưởng 8,49%. Miền Bắc, với hàng loạt khu công nghiệp trọng điểm và các dự án FDI mới đi vào hoạt động, đang trở thành tâm điểm tiêu thụ điện năng.

-Sự trỗi dậy của dịch vụ - du lịch: Lĩnh vực thương mại và du lịch ghi nhận tốc độ phục hồi ấn tượng 9,76%. Sự nhộn nhịp trở lại của các hoạt động dịch vụ tại các đô thị lớn phía Bắc đã góp phần đẩy chỉ số tiêu thụ lên cao.

-Yếu tố thời tiết và dân cư: Dù mới chỉ là giai đoạn đầu năm, nhưng nhu cầu điện sinh hoạt (chiếm 32,6% cơ cấu) đã bắt đầu có dấu hiệu tăng nhiệt do các đợt nắng nóng sớm.

"Quý 1/2026 vận hành ổn định, nhưng đây mới chỉ là giai đoạn bắt đầu, chưa phản ánh hết áp lực cung ứng điện trong những tháng cao điểm sắp tới", ông Phạm Viết Thạch nhấn mạnh.

Lời giải nào cho bài toán an ninh năng lượng?

Ngành điện dự báo năm 2026 sẽ là một năm đầy "sóng gió" bởi hai gọng kìm: Thứ nhất, mất cân đối vùng miền: Trong khi nhu cầu miền Bắc tăng phi mã, khả năng truyền tải và điều tiết nguồn cung giữa các miền vẫn là bài toán khó. Thứ hai, biến động năng lượng quốc tế: Giá nhiên liệu cho nhiệt điện than và khí đang chịu tác động trực tiếp từ những bất ổn của thị trường thế giới, gây áp lực lên chi phí sản xuất.

Để không xảy ra tình trạng thiếu hụt điện cục bộ, đại diện EVN cho biết tập đoàn đang rốt ráo tập trung đầu tư, nâng cấp lưới điện truyền tải để giảm tổn thất điện năng; ứng dụng chuyển đổi số trong vận hành hệ thống điện thông minh; chủ động đảm bảo nguồn nhiên liệu sơ cấp (than, khí) cho các nhà máy nhiệt điện.

Tuy nhiên, bên cạnh nỗ lực của ngành điện, thông điệp xuyên suốt tại tọa đàm chính là ý thức tiết kiệm năng lượng. Trong bối cảnh nền kinh tế hướng tới mục tiêu tăng trưởng cao, việc sử dụng điện hiệu quả không còn là sự lựa chọn, mà là yêu cầu bắt buộc để đảm bảo an ninh năng lượng bền vững cho quốc gia.