Vì sao Việt Nam vẫn ‘sáng cửa’ hơn Thái Lan, Indonesia trong mắt nhà đầu tư ngoại?

Dòng vốn FDI vào Việt Nam trong quý I đang ghi nhận sự bứt phá đầy ấn tượng với tổng vốn đăng ký đạt 15,2 tỷ USD, tăng 42,9% so với cùng kỳ năm trước. Đáng chú ý, "động lực" chính đến từ làn sóng dự án mới với 904 giấy phép, đạt quy mô 10,23 tỷ USD - dù chỉ tăng nhẹ về số lượng nhưng lại gấp 2,4 lần về giá trị vốn.

Sự tỉ lệ nghịch giữa số lượng dự án và dòng tiền cho thấy một bước ngoặt quan trọng: Việt Nam không còn chỉ thu hút các dự án nhỏ lẻ mà đang trở thành "bến đỗ" cho các đại dự án quy mô lớn, khẳng định niềm tin mãnh liệt của giới đầu tư quốc tế vào triển vọng kinh tế dài hạn.

Theo chuyên gia kinh tế TS. Đinh Thế Hiển, thế giới đang vận hành dưới tác động của hai vòng xoáy song song:

-Bất ổn ngắn hạn: Những cú sốc địa chính trị vùng Vịnh và cơn bão giá dầu tạo ra vô số biến số khó lường cho các tập đoàn đa quốc gia.

-Tái cấu trúc dài hạn: Đây là lớp biến động quan trọng hơn. Thế giới đang chuyển dịch từ toàn cầu hóa truyền thống sang một mô hình kết nối mới, nơi các mối quan hệ đơn phương và đa phương dựa trên lợi ích hợp tác thực dụng lên ngôi.

Trong bối cảnh đó, Việt Nam sở hữu một vị thế đặc biệt. Với kim ngạch xuất khẩu năm 2025 vượt ngưỡng 425 tỷ USD và duy trì xuất siêu liên tục, Việt Nam chứng minh mình là quốc gia hưởng lợi lớn nhất từ quá trình hội nhập.

"Giải mã" sức hút

Tại sao trong kịch bản thận trọng nhất, tăng trưởng của Việt Nam (kỳ vọng chạm mốc 8%) vẫn bỏ xa các đối thủ khu vực? TS Đinh Thế Hiển cho rằng câu trả lời nằm ở sự khác biệt về dư địa phát triển:

Thái Lan: Đang rơi vào "bẫy thu nhập trung bình". Để bứt phá, họ phải cạnh tranh trực diện với Hàn Quốc ở trình độ sáng tạo cao – một thử thách cực kỳ khó khăn.

Malaysia: Nền tảng ổn định nhưng đang chịu áp lực lớn từ chi phí lao động tăng cao, làm hẹp dư địa cạnh tranh về sản xuất quy mô lớn.

Indonesia: Sở hữu thị trường nội địa khổng lồ nhưng lại vướng "điểm nghẽn" kinh niên về hạ tầng và kết nối vùng.

Trong khi đó Việt Nam hội tụ đủ các yếu tố "vàng": Vị trí sát sườn Trung Quốc, khả năng thích nghi sâu vào chuỗi cung ứng mới, lực lượng lao động chất lượng và đặc biệt là dư địa tăng trưởng còn rất lớn.

Dù tiềm năng là rất lớn, đặc biệt là trong lĩnh vực bất động sản, nhưng TS. Đinh Thế Hiển cảnh báo Việt Nam cần vượt qua 3 rào cản cốt tử để giữ chân dòng vốn dài hạn:

Đô thị hóa phải gắn liền với kinh tế thực: Hạ tầng không thể chỉ là những con đường trống. Hiện nay, xu hướng đầu tư trọng điểm tại phía Nam đang mở ra các "cực tăng trưởng" thực thụ, nơi đô thị hóa đi đôi với sản xuất và dịch vụ, tạo ra giá trị thặng dư bền vững.

Bệ phóng pháp lý cần dứt khoát: Đây là điểm yếu nhất khiến nhà đầu tư ngoại thận trọng. Các khâu giao đất, định giá và chuyển đổi mục đích sử dụng vẫn còn độ trễ lớn. Hệ quả là khối ngoại thường ưu tiên M&A hoặc chọn các dự án "sạch" pháp lý thay vì rót vốn mới từ đầu.

Sự ổn định của thị trường vốn: Nguồn vốn nội thuần túy chưa đủ bền vững sẽ khiến nhà đầu tư ngoại e dè khi cam kết các dự án dài hơi (5-10 năm).