Việt Nam - Nhật Bản chinh phục cột mốc lịch sử giữa sóng gió toàn cầu

Quan hệ thương mại giữa Việt Nam và Nhật Bản trong năm 2025 tiếp tục ghi nhận bước tiến ấn tượng khi lần đầu tiên trong lịch sử, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hai chiều vượt mốc 50 tỷ USD.

Thông tin từ Thương vụ Việt Nam tại Nhật Bản cho thấy đây là cột mốc mang ý nghĩa đặc biệt, phản ánh đà tăng trưởng thực chất và bền vững của hợp tác kinh tế song phương trong bối cảnh kinh tế toàn cầu còn nhiều biến động.

Theo số liệu của Cục Hải quan Việt Nam, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu giữa hai nước năm 2025 đạt hơn 51,43 tỷ USD, tăng 11,28% so với năm 2024. Trong đó, xuất khẩu từ Việt Nam sang Nhật Bản đạt 26,77 tỷ USD, tăng 8,77%; nhập khẩu từ Nhật Bản vào Việt Nam đạt 24,68 tỷ USD, tăng 14,13%. Việt Nam duy trì xuất siêu 2,09 tỷ USD sang thị trường này, tiếp nối xu hướng chuyển dịch từ nhập siêu nhiều năm trước sang xuất siêu trong những năm gần đây.

Ông Tạ Đức Minh - Tham tán thương mại, Thương vụ Việt Nam tại Nhật Bản - nhận định việc tổng kim ngạch hai chiều lần đầu vượt 50 tỷ USD không chỉ là con số mang ý nghĩa lịch sử, mà còn cho thấy sự tăng trưởng thực chất, bền vững trong hợp tác kinh tế giữa hai quốc gia. Trong bối cảnh kinh tế thế giới còn nhiều thách thức, Nhật Bản tiếp tục khẳng định vị thế là một trong những đối tác thương mại lớn nhất và ổn định nhất của Việt Nam.

Về cơ cấu hàng hóa, xuất khẩu của Việt Nam sang Nhật Bản năm 2025 tập trung vào các nhóm chủ lực như dệt may; phương tiện vận tải và phụ tùng; máy móc, thiết bị, dụng cụ phụ tùng khác; gỗ và sản phẩm gỗ; điện thoại và linh kiện; máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện; giày dép; thủy sản; cà phê; rau quả; hạt điều và hạt tiêu.

Ở chiều ngược lại, Việt Nam nhập khẩu từ Nhật Bản chủ yếu là máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện; máy móc, thiết bị, dụng cụ, phụ tùng khác; sắt thép; vải; linh kiện, phụ tùng ô tô; thủy sản. Riêng hai nhóm máy vi tính/linh kiện điện tử và máy móc thiết bị chiếm gần 54% tổng kim ngạch nhập khẩu từ Nhật Bản.

Cơ cấu hàng hóa xuất nhập khẩu giữa hai nước tiếp tục thể hiện tính bổ sung lẫn nhau, phản ánh thế mạnh của mỗi nền kinh tế và sự gắn kết sâu trong chuỗi cung ứng. Nhật Bản vừa là thị trường tiêu thụ ổn định cho hàng hóa Việt Nam, vừa là nguồn cung nguyên vật liệu, máy móc, thiết bị quan trọng phục vụ sản xuất trong nước.

Việc duy trì thặng dư thương mại cho thấy năng lực sản xuất của doanh nghiệp Việt Nam ngày càng đáp ứng tốt các tiêu chuẩn khắt khe của thị trường Nhật Bản.

Trong bức tranh chung đó, xuất khẩu rau quả sang Nhật Bản nổi lên như một điểm sáng. Theo số liệu mới nhất từ Cục Hải quan, năm 2025 kim ngạch rau quả đạt 237,8 triệu USD, tăng 17,97% so với năm 2024, tương đương khoảng 6.182,8 tỷ đồng theo tỷ giá 26.000 đồng/USD. Tính trong giai đoạn 2021-2025, xuất khẩu rau quả sang Nhật Bản ghi nhận tốc độ tăng trưởng kép bình quân hơn 60% mỗi năm, cho thấy sức bật mạnh mẽ của nông sản Việt tại một trong những thị trường khó tính nhất châu Á.

Ba mặt hàng chủ lực gồm hoa cúc, chuối và khoai lang đạt tổng cộng 111,62 triệu USD, chiếm gần 47% tổng kim ngạch rau quả xuất khẩu sang Nhật Bản. Hoa cúc dẫn đầu với 43,6 triệu USD, tăng 7,01% so với năm 2024; chuối đạt 42,6 triệu USD, tăng 33,47%, tỷ trọng gần gấp ba lần so với năm 2021; khoai lang đạt 25,3 triệu USD, tăng 2,52%. Ngoài ra, cà tím đạt 19,9 triệu USD, tăng 17,72%; xoài đạt 16,8 triệu USD, tăng 13,66%.

Một số mặt hàng như đỗ xanh, sơ ri, dứa, vải và dừa tăng mạnh dù quy mô còn nhỏ, trong khi khoai mỡ, khoai tây, ngô, ớt, thanh long và gừng giảm so với năm trước.

Theo Hiệp hội Rau quả Việt Nam, Nhật Bản là thị trường đặt ra tiêu chuẩn rất cao về an toàn thực phẩm, truy xuất nguồn gốc và quy cách đóng gói, nhưng bù lại có sức mua ổn định và sẵn sàng trả giá cao cho sản phẩm đạt chuẩn. Việc nhóm hoa cúc, chuối và khoai lang chiếm gần một nửa tổng kim ngạch cho thấy nhu cầu của thị trường này không chỉ tập trung vào trái cây nhiệt đới mà còn mở rộng sang rau củ và hoa tươi.