Việt Nam chi hơn 120 triệu USD gom xăng dầu Thái Lan, xác lập kỷ lục tăng trưởng mạnh nhất 4 tháng đầu năm

Trong bối cảnh nhu cầu năng lượng gia tăng mạnh và chuỗi cung ứng toàn cầu có nhiều biến động, cơ cấu nhập khẩu của Việt Nam từ Thái Lan đang ghi nhận những thay đổi đáng chú ý.

Đáng kể nhất, nhập khẩu xăng dầu các loại đã vươn lên vị trí thứ 8 với kim ngạch 125,76 triệu USD, tăng gấp 3 lần so với cùng kỳ, trở thành mặt hàng có tốc độ tăng trưởng mạnh nhất trong tổng giá trị nhập khẩu 4 tháng đầu năm 2026 từ thị trường này.

Theo số liệu từ Cục Hải quan, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu giữa Việt Nam và Thái Lan trong 4 tháng đầu năm 2026 đạt hơn 8,3 tỷ USD. Trong đó, nhập khẩu của Việt Nam từ Thái Lan đạt khoảng 4,84 tỷ USD, tăng 15% so với cùng kỳ năm trước, riêng tháng 4 đạt hơn 1,17 tỷ USD. Tuy nhiên, cán cân thương mại tiếp tục nghiêng về phía Thái Lan khi Việt Nam nhập siêu khoảng 1,08 tỷ USD.

Xét về cơ cấu, nhóm máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện vươn lên dẫn đầu với kim ngạch 796,15 triệu USD, tăng mạnh 46% và chiếm khoảng 16,5% tổng giá trị nhập khẩu.

Theo sau là nhóm điện gia dụng và linh kiện đạt 416,31 triệu USD, giảm nhẹ 1,7%. Các mặt hàng phục vụ sản xuất công nghiệp tiếp tục duy trì đà tăng trưởng tích cực như máy móc, thiết bị và phụ tùng đạt 385,02 triệu USD, tăng 16,7%; kim loại thường khác đạt 294,5 triệu USD, tăng 27,3%; linh kiện, phụ tùng ô tô và chất dẻo nguyên liệu cũng tăng lần lượt 8,4% và 5,9%.

Ở chiều ngược lại, một số nhóm hàng truyền thống suy giảm rõ rệt. Ô tô nguyên chiếc - từng đứng đầu cùng kỳ năm trước - giảm 22,4% xuống còn 361,09 triệu USD và lùi xuống vị trí thứ tư. Nguyên phụ liệu dệt, may, da, giày giảm 21,5%, còn 85,31 triệu USD và không còn nằm trong top 10 mặt hàng nhập khẩu lớn nhất.

Trong bức tranh đó, xăng dầu nổi lên như một điểm nhấn khác biệt khi không chỉ tăng mạnh về kim ngạch mà còn cải thiện đáng kể thứ hạng. Diễn biến này phản ánh xu hướng chung của nền kinh tế khi nhu cầu nhập khẩu năng lượng đang tăng nhanh để phục vụ sản xuất và tiêu dùng trong nước.

Thực tế, theo thống kê chung, tổng kim ngạch nhập khẩu của Việt Nam trong 4 tháng đầu năm đạt hơn 176,6 tỷ USD, tăng 28,7% so với cùng kỳ, trong khi xuất khẩu đạt khoảng 169 tỷ USD, tăng 20%. Đáng chú ý, nhập khẩu tăng mạnh tập trung vào nhóm nguyên liệu đầu vào và thiết bị sản xuất, đặc biệt là năng lượng. Kim ngạch nhập khẩu xăng dầu đạt hơn 4,3 tỷ USD, tăng 56,4%; than đạt gần 2,8 tỷ USD, tăng 76,4%; dầu thô đạt khoảng 2,4 tỷ USD, tăng tới 381%; khí hóa lỏng đạt hơn 913 triệu USD.

Sự gia tăng mạnh mẽ của nhóm năng lượng không chỉ kéo theo biến động trong cơ cấu nhập khẩu mà còn tác động đến nguồn thu ngân sách.

Trong tháng 4, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu chịu thuế đạt khoảng 17 tỷ USD, giúp số thu ngân sách đạt gần 47.000 tỷ đồng, tăng 1,8%. Tuy nhiên, việc giảm thuế nhập khẩu xăng dầu xuống 0% đã làm hụt đáng kể nguồn thu từ nhóm hàng này, dù kim ngạch tăng cao.

Đằng sau xu hướng gia tăng nhập khẩu năng lượng là những biến động của thị trường quốc tế. Tình hình tại Trung Đông đang khiến nguồn cung toàn cầu thay đổi, buộc Việt Nam phải đẩy nhanh việc đa dạng hóa nguồn nhập khẩu dầu thô và nhiên liệu.

Trong 4 tháng đầu năm 2026, Việt Nam nhập khẩu 3,8 triệu tấn dầu thô, giảm 23%, trong đó lượng nhập từ Kuwait - nguồn cung lớn nhất - giảm 37,5%.

Để bù đắp, Việt Nam đồng thời tăng khai thác trong nước, đạt 2,9 triệu tấn trong 4 tháng, tăng 14,4% so với cùng kỳ. Song song, nhập khẩu các sản phẩm nhiên liệu thành phẩm tiếp tục gia tăng nhằm đảm bảo nguồn cung cho nền kinh tế.

Riêng trong tháng 3 và 4, lượng nhập khẩu dầu tinh chế tăng gần 17%, với giá trị tăng mạnh do giá năng lượng toàn cầu đi lên.

Hiện nay, hai nhà máy lọc dầu trong nước mới chỉ đáp ứng khoảng 70% nhu cầu nhiên liệu nội địa, khiến việc gia tăng nhập khẩu trở thành yêu cầu tất yếu. Các cơ sở như Nghi Sơn và Dung Quất đang chủ động mở rộng nguồn nguyên liệu từ nhiều quốc gia như Nigeria, Angola, Oman, UAE và Mỹ nhằm đảm bảo vận hành ổn định.

Trong bối cảnh đó, việc nhập khẩu xăng dầu từ Thái Lan tăng vọt không chỉ là biến động mang tính ngắn hạn mà còn phản ánh xu hướng dịch chuyển trong chiến lược đảm bảo an ninh năng lượng của Việt Nam. Đây cũng là lý do khiến mặt hàng này tăng trưởng mạnh nhất trong cơ cấu nhập khẩu từ Thái Lan.