Việt Nam chính thức có thêm 2 Di tích Quốc gia đặc biệt

Phó Thủ tướng Mai Văn Chính vừa ký Quyết định số 266/QĐ-TTg ngày 11/02/2026 về việc xếp hạng Di tích Quốc gia đặc biệt (đợt 19) đối với 2 di tích trên cả nước.

Theo Quyết định, 2 di tích được xếp hạng Di tích Quốc gia đặc biệt trong đợt này gồm di tích kiến trúc nghệ thuật Quần thể di tích đình, chùa, từ chỉ Thổ Hà, phường Vân Hà, tỉnh Bắc Ninh và di tích lịch sử Nhà ngục Kon Tum, phường Kon Tum, tỉnh Quảng Ngãi.

Khu vực bảo vệ các di tích được xác định theo Biên bản và Bản đồ các khu vực bảo vệ di tích trong hồ sơ xếp hạng đã được phê duyệt.

Phó Thủ tướng giao Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch cùng Chủ tịch Ủy ban nhân dân các cấp nơi có di tích được xếp hạng, trong phạm vi chức năng, nhiệm vụ và quyền hạn, tổ chức thực hiện công tác quản lý nhà nước đối với di tích theo quy định của pháp luật về di sản văn hóa, đồng thời chịu trách nhiệm toàn diện về số liệu, nội dung và hồ sơ di tích đề nghị xếp hạng.

Quần thể di tích đình, chùa, từ chỉ Thổ Hà tọa lạc tại trung tâm làng Thổ Hà, một làng cổ tiêu biểu của vùng đồng bằng Bắc Bộ. Các tư liệu Hán Nôm, đặc biệt là hệ thống 30 bia đá cổ có niên đại từ thế kỷ XVII đến thế kỷ XIX, cho thấy các di tích trong quần thể được hình thành từ rất sớm và trải qua nhiều đợt trùng tu, tôn tạo ở các giai đoạn lịch sử khác nhau. Đến nay, các công trình vẫn bảo lưu được nhiều giá trị kiến trúc nghệ thuật truyền thống cùng hệ thống tư liệu, hiện vật quý giá.

Tại quần thể di tích hiện lưu giữ gần 100 pho tượng Phật cổ, hệ thống ngai thờ, kiệu thờ, cùng hệ thống bia đá, hoành phi, câu đối và nhiều bát hương, lư hương bằng gốm - những sản phẩm đặc trưng của làng gốm Thổ Hà.

Bảo vật quốc gia cửa võng đình Thổ Hà được lưu giữ tại quần thể di tích, là hiện vật có giá trị đặc biệt về lịch sử, văn hóa và nghệ thuật, gắn với không gian tín ngưỡng truyền thống của làng cổ Thổ Hà.

Trong khi đó, di tích lịch sử Nhà ngục Kon Tum là địa điểm ghi dấu cuộc đấu tranh chống thực dân Pháp, từng là nơi giam giữ nhiều tù binh chính trị bị áp giải từ các địa phương như Nghệ An, Hà Tĩnh, Thừa Thiên - Huế.

Dù phải chịu điều kiện giam cầm và tra tấn khắc nghiệt, các chiến sĩ cách mạng vẫn kiên cường đấu tranh bằng nhiều hình thức, trong đó có nhiều người đã hy sinh cho sự nghiệp giải phóng dân tộc. Nhà ngục Kon Tum trở thành địa điểm lưu giữ ký ức lịch sử, gắn với phong trào cách mạng tại khu vực Tây Nguyên, là nơi để các thế hệ hôm nay và mai sau tìm hiểu, ghi nhớ truyền thống đấu tranh của cha ông.