Việt Nam đã gửi gì vào 'Hầm tận thế' ở Na Uy?

Theo giới thiệu trên website chính thức của Crop Trust, Svalbard Global Seed Vault nằm trên quần đảo Svalbard của Na Uy, được xây dựng nhằm lưu trữ bản sao của các bộ sưu tập hạt giống từ khắp nơi trên thế giới. Chính vì thế, kho này còn được gọi là "Hầm tận thế" của nhân loại.

Kho được thiết kế để bảo quản hạt giống trong điều kiện nhiệt độ thấp và môi trường ổn định, nhằm đảm bảo an toàn trước các rủi ro như thiên tai, xung đột, biến đổi khí hậu hoặc sự cố tại các ngân hàng gen quốc gia.

Đợt tiếp nhận tháng 6/2025 đánh dấu lần gửi giống thứ 67 kể từ khi Svalbard đi vào hoạt động. Có 14 ngân hàng gen trên thế giới tham gia, chuyển hơn 11.200 mẫu hạt giống đến kho lưu trữ.

Trong số đó, Đại học Cần Thơ là một trong những đơn vị gửi mẫu lần đầu. 1.000 mẫu lúa được lựa chọn nhằm phản ánh thực tiễn canh tác tại Đồng bằng sông Cửu Long, bao gồm cả giống cải tiến và giống địa phương truyền thống.

Trên trang chính thức, Crop Trust xác nhận đây là lần đầu tiên Đại học Cần Thơ gửi hạt giống đến Svalbard. Việc tham gia này đưa một ngân hàng gen của Việt Nam vào mạng lưới bảo tồn nguồn gen cây trồng toàn cầu.

Theo Xinhua, tổng cộng 31 thùng hạt giống đã được gửi từ các ngân hàng gen tại Áo, Benin, Kenya, Lebanon, Hà Lan, Philippines, Ba Lan, Slovakia, Hàn Quốc, Thụy Điển, Vương quốc Anh, Mỹ, Việt Nam và Zambia.

Các mẫu mới không chỉ có lúa của Việt Nam mà còn gồm tía tô và đậu đỏ của Hàn Quốc; các giống bắp cải và rau bina truyền thống của Hà Lan; cùng ngũ cốc cổ fonio và dưa lưới của Benin.

Ông Stefan Schmitz, Giám đốc điều hành Crop Trust, cho biết những bổ sung này mang đến cái nhìn toàn diện hơn về sự đa dạng cây trồng đang được lưu giữ tại Svalbard, đồng thời phản ánh mối liên hệ giữa di sản văn hóa và sự tồn tại của các giống cây có ý nghĩa với tương lai lương thực.

Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Thực phẩm Na Uy Hanne-Berit Brekken nhấn mạnh giá trị to lớn của các hạt giống này trong việc hỗ trợ các nhà khoa học, nhà lai tạo và nông dân chuẩn bị cho những thách thức tự nhiên và do con người gây ra đối với hệ thống lương thực.

Được thành lập năm 2008, Svalbard Global Seed Vault được xây dựng nhằm bảo vệ sự đa dạng di truyền của cây lương thực trước các rủi ro như chiến tranh, biến đổi khí hậu và thiên tai.

Theo Crop Trust, kho lưu trữ hiện bảo vệ hơn 1,3 triệu mẫu hạt giống từ khắp thế giới. Các quốc gia gửi bản sao hạt giống của mình tới đây như một hình thức dự phòng, nhưng vẫn giữ quyền sở hữu và kiểm soát đối với các mẫu đã gửi.

Cơ sở này được xây dựng sâu trong lớp đá và băng vĩnh cửu của quần đảo Svalbard (Na Uy). Nhiệt độ tự nhiên dao động từ -3 đến -4°C, trong khi hệ thống làm mát bên trong duy trì mức -18°C để đảm bảo điều kiện bảo quản lâu dài. Kho có ba buồng lưu trữ, với sức chứa tối đa khoảng 4,5 triệu mẫu hạt giống.