Vietcap: Nguồn cung khí cho DCM, DPM vẫn được đảm bảo

Xung đột vũ trang leo thang tại Trung Đông đang tác động trực tiếp đến dòng chảy năng lượng toàn cầu, đặc biệt là tại Eo biển Hormuz – nơi vận chuyển khoảng 20% lượng dầu và 20% lượng khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) của thế giới. Giới đầu tư lo ngại nguồn cung khí cho các doanh nghiệp phân bón như Đạm Cà Mau (HoSE: DCM) và Đạm Phú Mỹ (HoSE: DPM) bị thiếu hụt.

Trong khi Việt Nam hiện nhập khẩu khoảng 70% lượng LPG và 15% tổng nhu cầu khí dưới dạng LNG, bao gồm hơn một nửa lượng LPG đến từ các quốc gia Trung Đông. Tác động của cuộc xung đột đã lan đến thị trường nội địa, khi vào ngày 2/3, PVGas Trading thông báo tình trạng bất khả kháng đối với các đợt giao hàng LPG nhập khẩu do sự cố hàng hải và an ninh tại khu vực Trung Đông. Các lô hàng LPG dự kiến giao từ thời điểm đó đến ngày 10/3 đã bị trì hoãn hoặc cắt giảm.

Tuy nhiên, ngay trong ngày 3/3, Tổng Công ty Khí Việt Nam (PV GAS) đã nhanh chóng giải quyết rủi ro thiếu hụt nguồn cung bằng cách đa dạng hóa nguồn nhập khẩu, ưu tiên thị trường trong nước và thúc đẩy sản lượng tại các nhà máy xử lý khí Dinh Cố, Cà Mau thêm khoảng 5%.

Bất chấp những biến động trên thị trường năng lượng, rủi ro thiếu khí để sản xuất phân bón tại DCM và DPM được Vietcap đánh giá là không khả thi do các yếu tố mang tính cấu trúc.

Trong lịch sử vận hành hệ thống năng lượng tại Việt Nam, chưa từng ghi nhận tiền lệ cắt giảm khí của các nhà máy sản xuất phân đạm để chuyển sang phục vụ phát điện. Khí tự nhiên là nguyên liệu đầu vào không thể thay thế để tổng hợp amoniac (tiền chất sản xuất phân urê), trong khi điện có thể được tạo ra từ nhiều nguồn khác. Việc gián đoạn nguồn khí cho nhà máy đạm sẽ gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến chuỗi cung ứng nông nghiệp và an ninh lương thực.

Về mặt hạ tầng kỹ thuật, nguồn cung khí cho cụm Khí - Điện - Đạm Cà Mau được neo từ mỏ PM3-CAA với trữ lượng khoảng 502,3 tỷ m3 và mỏ Lô 46 - Cái Nước với trữ lượng 100 tỷ m3. Trữ lượng này hoàn toàn đáp ứng đủ nhu cầu tiêu thụ ổn định khoảng 500 triệu m3/năm của nhà máy Đạm Cà Mau.

Đối với khu vực Đông Nam Bộ, nguồn cung khí cho DPM được đảm bảo thông qua lưới khí do PV GAS quản lý, kết hợp "vùng đệm" từ hệ thống kho cảng nhập khẩu LNG Thị Vải. Nguồn cung LNG vẫn đang được duy trì ổn định với các lô hàng nhập khẩu từ Úc, Mỹ và khu vực Đông Nam Á.

Động lực từ chính sách thuế

Từ tháng 7/2025, việc áp dụng thuế Giá trị gia tăng (GTGT) 5% đối với phân bón cho phép các doanh nghiệp sản xuất trong nước được khấu trừ thuế đầu vào. Vietcap ước tính chính sách này có thể giúp DCM tiết kiệm từ 150 đến 270 tỷ đồng và DPM tiết kiệm từ 140 đến 400 tỷ đồng tiền thuế mỗi năm. Cùng với đó, giá urê thế giới tiếp tục neo ở mức cao (khoảng 650USD/tấn) do rào cản thương mại và việc Trung Quốc kiểm soát xuất khẩu, tạo ra biên lợi nhuận lớn cho các doanh nghiệp.

Trong dài hạn, kế hoạch đầu tư cho hoạt động thăm dò và khai thác của Tập đoàn Dầu khí Việt Nam (PVN) dự kiến đạt khoảng 100.000 tỷ đồng trong năm 2026, tăng gấp đôi so với trung bình hai năm trước.

Đồng thời, PV GAS cũng lên kế hoạch rót hơn 100.000 tỷ đồng (tương đương 3,8 tỷ USD) trong giai đoạn 2026-2030, tập trung chủ yếu vào hạ tầng LNG và các thương vụ mua bán sáp nhập (M&A) để khép kín chuỗi giá trị. Các siêu dự án như Lô B – Ô Môn dự kiến bắt đầu đón dòng khí đầu tiên vào đầu năm 2028, tiếp tục tạo ra nguồn cung khí ổn định thay thế cho các mỏ cũ bước vào giai đoạn suy giảm.