VN-Index 'bốc hơi' hơn 100 điểm, Chủ tịch SSI nói gì về cơn hoảng loạn trên thị trường chứng khoán?

VN-Index lao dốc mạnh ngay đầu phiên sáng 9/3/2026. Chỉ ít phút sau phiên ATO, vào lúc 9h35, chỉ số đã giảm tới 112 điểm, tương đương mức giảm 6,4%, xuống còn khoảng 1.655 điểm. Thanh khoản thị trường tăng vọt khi giá trị khớp lệnh trên sàn HoSE chỉ sau khoảng 15 phút giao dịch đã đạt hơn 13.200 tỷ đồng.

Sắc đỏ nhanh chóng bao phủ bảng điện với hơn 140 mã giảm sàn trên hai sàn HoSE và HNX. Riêng sàn HoSE ghi nhận tới 177 cổ phiếu giảm sàn, trong đó có 21 mã thuộc rổ VN30. Chỉ số VN30 cùng thời điểm cũng giảm gần 130 điểm.

Trên Facebook cá nhân, Chủ tịch SSI - ông Nguyễn Duy Hưng cũng đặt vấn đề: “Chiến sự ở tận Iran làm giá dầu tăng, nhưng có tới mức thị trường chứng khoán Việt Nam hoảng loạn không nhỉ?”

Được biết, giá của cả hai loại dầu thô chủ chốt trên thế giới đều vượt mốc 100 USD/thùng. Dầu Brent hiện tăng khoảng 25%, lên 116,3 USD/thùng, trong khi dầu WTI của Mỹ tăng tới 28%, lên 116,4 USD/thùng. Tuần trước, cả hai loại dầu này cũng đã tăng khoảng 30%. Đây là mức giá cao nhất kể từ tháng 7/2022. Trước đó, vào giữa năm 2022, giá dầu Brent từng vượt ngưỡng 120 USD/thùng.

Diễn biến này xảy ra sau khi Mỹ và Israel tiến hành các cuộc không kích nhằm vào các kho dự trữ dầu và nhiên liệu tại thủ đô Tehran của Iran. Bên cạnh đó, xung đột tại Trung Đông cũng đang khiến dòng chảy năng lượng qua eo biển Hormuz - tuyến vận chuyển dầu quan trọng của thế giới bị đình trệ hơn một tuần qua.

Trong bối cảnh đó, Saudi Arabia - quốc gia xuất khẩu dầu lớn nhất thế giới đang tăng cường vận chuyển dầu qua tuyến Biển Đỏ. Tuy nhiên, khối lượng này vẫn chưa thể bù đắp được phần sụt giảm do hàng hóa không thể đi qua eo biển Hormuz.

Giá dầu vượt 100 USD/thùng, nhóm dầu khí hưởng lợi thế nào?

Theo Chứng khoán MB (MBS), giá dầu tăng cao thường mang lại tác động tích cực đối với các doanh nghiệp dầu khí ở khâu thượng nguồn (E&P) tại Việt Nam. Giá bán dầu cao hơn giúp thúc đẩy đầu tư và rút ngắn thời gian hoàn vốn của các dự án khai thác, đặc biệt là các mỏ cận biên vốn trước đây khó đạt hiệu quả kinh tế. Đồng thời, giá dầu tăng cũng có thể thúc đẩy việc triển khai các dự án mới, qua đó gia tăng khối lượng công việc cũng như giá dịch vụ đối với các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ kỹ thuật dầu khí.

Đối với khâu trung nguồn (vận chuyển, FSO/FPSO, đường ống), tác động nhìn chung ở mức trung tính đến tích cực. Giá dầu cao hỗ trợ sản lượng khai thác được duy trì hoặc mở rộng, kéo theo nhu cầu vận chuyển và xử lý tăng lên. Tuy nhiên, biên lợi nhuận của các doanh nghiệp trong phân khúc này thường phụ thuộc nhiều hơn vào cấu trúc hợp đồng dịch vụ thay vì biến động trực tiếp của giá dầu.

Trong khi đó, các doanh nghiệp hạ nguồn (lọc hóa dầu, phân phối xăng dầu) có thể chịu tác động theo hai chiều. Một mặt, lượng tồn kho được mua ở mức giá thấp trước đó có thể giúp doanh nghiệp ghi nhận lợi nhuận từ chênh lệch giá khi thị trường tăng. Tuy nhiên, về dài hạn, giá dầu cao sẽ làm gia tăng nhu cầu vốn lưu động, đồng thời tăng rủi ro trong việc điều hành giá. Ngoài ra, biên crack spread (chênh lệch giữa giá dầu thô đầu vào và giá các sản phẩm dầu đã lọc) có thể bị thu hẹp nếu giá sản phẩm đầu ra không tăng tương ứng, qua đó gây áp lực lên biên lợi nhuận.

Bên cạnh đó, căng thẳng địa chính trị leo thang cũng có thể làm gián đoạn nguồn cung dầu nguyên liệu hoặc sản phẩm nhập khẩu, từ đó ảnh hưởng đến sản lượng kinh doanh và doanh thu của các doanh nghiệp hạ nguồn.