Vụ 302 doanh nghiệp vào diện theo dõi của Cục Thuế: Ghi tên một công ty chăn nuôi bò quy mô nghìn tỷ trong hệ sinh thái của tỷ phú Trần Bá Dương

Cục Thuế vừa ban hành công văn tăng cường quản lý đối với nhóm doanh nghiệp có dấu hiệu rủi ro, đặc biệt là các doanh nghiệp thua lỗ nhiều năm hoặc lợi nhuận mỏng.

Theo rà soát, có 302 doanh nghiệp doanh thu từ 1.000 tỷ đồng trở lên nhưng lỗ liên tiếp trong hai năm 2023–2024 được đưa vào diện theo dõi và kiểm tra theo chuyên đề.

Trong danh sách này, bên cạnh những tên tuổi quen thuộc, Công ty TNHH MTV Chăn nuôi bò Trung Nguyên nổi lên như một trường hợp đáng chú ý, không chỉ bởi quy mô tăng vốn nhanh mà còn bởi mối liên hệ chặt chẽ với hệ sinh thái nông nghiệp của doanh nhân Trần Bá Dương.

Chăn nuôi Trung Nguyên với dự án bò nghìn tỷ

Chăn nuôi bò Trung Nguyên được thành lập để triển khai dự án chăn nuôi quy mô lớn: Dự án chăn nuôi bò sinh sản bán chăn thả, bò thịt. Ban đầu, dự án có diện tích 155ha, quy mô đàn 25.000 con, công suất 100.000 con/năm với tổng vốn đầu tư 1.162 tỷ đồng.

Sau bước đầu thành công, Công ty đề xuất UBND tỉnh điều chỉnh theo hướng tích hợp lâm nghiệp và chăn nuôi, mở rộng. Lần gần nhất dự án được đề xuất quy mô lên 1.936ha, trong đó diện tích trồng cây và cỏ chiếm tới 1.768ha. Quy mô đàn bò nâng lên 51.000 con, công suất 110.000 con/năm, tổng vốn đầu tư tăng mạnh lên 4.380 tỷ đồng.

Quy mô mở rộng nhanh, dòng vốn lớn và cấu trúc sở hữu nhiều tầng khiến doanh nghiệp này trở thành một trường hợp điển hình trong nhóm “doanh thu lớn nhưng hiệu quả cần theo dõi” – lý do chính khiến cơ quan thuế đưa vào diện giám sát.

Chăn nuôi bò Trung Nguyên thuộc hệ sinh thái nông nghiệp của ôngTrần Bá Dương

Chăn nuôi bò Trung Nguyên được thành lập tháng 3/2020 với vốn điều lệ ban đầu 250 tỷ đồng, hoạt động trong lĩnh vực nông nghiệp tổng hợp.

Chỉ sau vài năm, đến tháng 6/2025, công ty bất ngờ nâng vốn điều lệ lên 1.752 tỷ đồng, đánh dấu bước nhảy vọt đáng kể về quy mô. Ông Trần Bảo Sơn làm Giám đốc, chủ doanh nghiệp là Công ty TNHH MTV Cao su Trung Nguyên.

Cao su Trung Nguyên tiền thân là CTCP Trồng rừng Công nghiệp Gia Lai, thành lập tháng 2/2008 do ông Trương Ngọc Thành làm Tổng Giám đốc. Công ty cũng từng đổi tên thành CTCP Cao su Trung Nguyên trước khi chuyển hình thức hoạt động theo mô hình Công ty TNHH MTV như hiện nay vào tháng 8/2019.

Doanh nghiệp này trải qua các giai đoạn gắn với Nông nghiệp Quốc tế Hoàng Anh Gia Lai (HNG), sau đó chuyển sang hệ sinh thái của THACO thông qua Nông nghiệp Trường Hải (Thaco Agri).

Cụ thể, Công ty cập nhật thông tin vốn điều lệ đạt 410,4 tỷ đồng, HAGL Agrico sở hữu 99,83% vốn điều lệ. Tháng 9/2016, ông Trịnh Xuân Nhân tiếp quản vị trí Giám đốc, tăng vốn điều lệ lên 820,8 tỷ đồng. Đáng chú ý, một cái tên mới xuất hiện trong danh sách cổ đông – CTCP Đầu tư Bất động sản An Phú với tỷ lệ sở hữu 99,826%. Đây cũng là doanh nghiệp liên quan hệ sinh thái của bầu Đức.

Tháng 8/2019 công ty tăng tiếp vốn điều lệ lên 1.264,6 tỷ đồng, cập nhật thông tin cho thấy doanh nghiệp đổi chủ, do CTCP Sản xuất chế biến và phân phối Nông nghiệp THADI làm chủ.

Tháng 5/2025, công ty tăng tiếp vốn điều lệ lên hơn 1.894 tỷ đồng và tăng tiếp lên hơn 3.396 tỷ đồng vào tháng 6/2025, do CTCP Nông nghiệp Trường Hải làm chủ; ông Trần Bảo Sơn là Tổng Giám đốc.

Ông Trần Bảo Sơn còn là người đại diện của loạt doanh nghiệp khác như Công ty TNHH Đầu tư và Phát triển Cao su Đông Dương, HAGL Agrico, Công ty TNHH MTV Viên An Đông MIA, Công ty Cao su Hoàng Anh Quang Minh, Công ty Cao su Tây Nguyên, Công ty Sản xuất Heo giống và thức ăn chăn nuôi Việt Đan, Công ty chăn nuôi Thagri, Công ty Nông nghiệp Thagri.

HAGL Agrico hay THACO Agri đứng phía sau đã khiến cái tên Chăn nuôi bò Trung Nguyên trở thành tâm điểm. Đây là các doanh nghiệp lớn thuộc hệ sinh thái của doanh nhân Trần Bá Dương.

HAGL Agrico: Từ “con gà đẻ trứng vàng” đến áp lực tài chính

Giới tài chính đều biết đến câu chuyện HAGL Agico và câu chuyện vay nợ, cuộc chuyển giao từ ông Đoàn Nguyên Đức (bầu Đức) sang hệ sinh thái ông Trần Bá Dương những năm vừa qua.

Từ con gà đẻ trứng vàng của bầu Đức với số lãi 600-700 tỷ đồng mỗi năm từ giai đoạn 2013-2015, HAGL Agrico đã rơi vào vòng xoáy thua lỗ. Nguyên nhân chính đến từ việc mở rộng nhanh khiến áp lực tài chính gia tăng.

Trong 10 năm gần đây, HAGL Agrico có tới 8 năm thua lỗ, riêng giai đoạn gần nhất lỗ liên tiếp 5 năm. Tính đến cuối năm 2025, lỗ lũy kế đã vượt 10.371 tỷ đồng, trong khi vốn chủ sở hữu chỉ còn 1.044 tỷ đồng, thấp xa so với vốn góp 11.085 tỷ đồng.

Kiểm toán viên đã lưu ý về khả năng hoạt động liên tục của doanh nghiệp khi nợ ngắn hạn vượt tài sản ngắn hạn tới 13.422 tỷ đồng trong bối cảnh doanh nghiệp thua lỗ liên tục.

Áp lực tài chính thể hiện rõ qua cấu trúc bảng cân đối. Tổng tài sản đạt 19.678 tỷ đồng. Tổng nợ phải trả chiếm tới 95% tổng tài sản, trong đó riêng vay nợ tài chính đã lên đến 10.447 tỷ đồng (gồm có 9.694 tỷ đồng nợ tài chính ngắn hạn và 753 tỷ đồng nợ tài chính dài hạn), kéo theo chi phí lãi vay hơn 400 tỷ đồng trong năm 2025.

Thaco Agri cũng đang gánh nặng nợ vay

Thaco Agri – đơn vị nông nghiệp thuộc THACO – cũng đang theo đuổi một chiến lược mở rộng quy mô rất nhanh.

Từ mức vốn điều lệ 900 tỷ đồng khi thành lập (năm 2019), doanh nghiệp đã liên tục tăng vốn, đạt 17.200 tỷ đồng hiện tại. Song song, quy mô sản xuất cũng mở rộng mạnh với 85.000ha đất nông nghiệp tại Việt Nam, Lào và Campuchia.

Trong định hướng năm 2026, doanh nghiệp đang theo đuổi mô hình khu liên hợp sản xuất nông nghiệp, xây dựng theo hướng tích hợp từ trồng trọt, chăn nuôi đến chế biến.

Tại tâm thư đầu năm, Chủ tịch Trần Bá Dương giao giao mục tiêu cho Thaco Agri việc nâng diện tích chuối lên15.800ha, phát triển 8.200ha cây ăn trái, đồng thời mở rộng tổng đàn bò vượt 200.000 con.

Trong chỉ tiêu giao cho Thaco Agri, tỷ phú Trần Bá Dương không nhắc tới lợi nhuận, chỉ tham vọng doanh thu mục tiêu 12.000 tỷ đồng. Còn xa hơn, năm 2027, doanh thu phấn đấu đạt 40.000 tỷ đồng.

Tuy nhiên, tham vọng quy mô lớn đi kèm với áp lực tài chính đáng kể. Tính đến cuối năm 2024, vốn chủ sở hữu công ty đạt 14.185 tỷ đồng, trong khi vốn góp chủ sở hữu lúc đó là 15.000 tỷ đồng. Tổng nợ phải trả của doanh nghiệp đã lên tới 53.125 tỷ đồng, tăng hơn 16.000 tỷ đồng so với đầu năm. Trong tổng nợ phải trả, riêng vay ngân hàng đã 9.775 tỷ đồng, vay trái phiếu 2.400 tỷ đồng và các khoản nợ phải trả khác 2.532 tỷ đồng.

Hiện Thaco Agri đang lưu hành duy nhất 1 lô trái phiếu THGCH2126001 trị giá 2.400 tỷ đồng. Lô trái phiếu này phát hành tháng 10/2021, đáo hạn vào 1/10/2026 sẽ là áp lực tài chính lớn của công ty. Lô trái phiếu này có tài sản đảm bảo là 240 triệu cổ phần Tập đoàn THACO, và một số bất động sản tại TP. HCM thuộc sở hữu của Địa ốc Đại Quang Minh.

Dù duy trì lợi nhuận dương trong hai năm 2023-2024, nhưng mức lãi của Thaco Agri vẫn khá khiêm tốn so với quy mô. Cụ thể, năm 2023 lãi 41,6 tỷ đồng và năm 2024 lãi 10,2 tỷ đồng.

Tính đến cuối năm 2024, Thaco Agri lỗ lũy kế 1.315 tỷ đồng. Nguyên nhân do kết quả kinh doanh không khả quan trước đó, khi năm 2022 lỗ 868 tỷ đồng và năm 2021 lỗ 513 tỷ đồng.