Xả 52 tấn vàng cứu đồng nội tệ: Cú quay đầu khiến giá vàng rơi mạnh nhất 18 năm

Theo phân tích của Metals Focus dựa trên dữ liệu chính thức, Ngân hàng Trung ương Thổ Nhĩ Kỳ đã bán ra 52 tấn vàng trong giai đoạn từ 27/2 đến 27/3, khiến lượng vàng dự trữ ròng giảm xuống còn 440 tấn, mức thấp nhất trong hơn 2 năm.

Cùng thời gian, cơ quan này cũng thực hiện các hợp đồng hoán đổi khoảng 79 tấn vàng. Đây là hình thức cho thuê vàng để thu về dòng tiền, đồng thời làm tăng nguồn cung trên thị trường, qua đó gây áp lực giảm giá. Tổng giá trị các giao dịch bán và hoán đổi ước tính gần 20 tỷ USD theo tính toán của Financial Times.

Động thái trên diễn ra trong bối cảnh Ankara nỗ lực hỗ trợ đồng lira giữa cú sốc năng lượng toàn cầu và xung đột lan rộng tại Trung Đông. Không chỉ vàng, ngân hàng trung ương nước này cũng nằm trong nhóm bán trái phiếu chính phủ Mỹ nhằm củng cố nội tệ.

Xu hướng này không chỉ riêng Thổ Nhĩ Kỳ. Một số quốc gia khác như Nga và Ba Lan cũng đang cân nhắc bán vàng để cải thiện tài khóa hoặc hỗ trợ tiền tệ.

Trong nhiều năm, các ngân hàng trung ương là lực đẩy chính giúp giá vàng lập đỉnh. Tuy nhiên, sự thay đổi gần đây trong hành vi của họ đang đảo chiều thị trường. Chỉ trong tháng trước, giá vàng đã giảm 11,5%, mức tệ nhất trong 18 năm.

Các chuyên gia cho rằng làn sóng bán ra từ ngân hàng trung ương là yếu tố chi phối chính khiến giá vàng lao dốc mạnh trong vài tuần qua, làm lung lay giả định lâu nay rằng nhóm này luôn đóng vai trò “bệ đỡ” cho thị trường.

Tốc độ bán vàng của Thổ Nhĩ Kỳ tăng mạnh vào cuối tháng 3, riêng tuần kết thúc ngày 27/3 đã bán tới 31 tấn. Theo các nhà phân tích, việc nắm giữ tới 60-70% dự trữ bằng vàng buộc nước này phải bán hoặc hoán đổi một phần để bổ sung thanh khoản USD.

Dù vậy, một số ý kiến cho rằng Ngân hàng Trung ương Thổ Nhĩ Kỳ hiện đã cải thiện được thanh khoản và có thể chưa cần tiếp tục bán thêm vàng trong ngắn hạn.

Việc xả vàng cũng cho thấy quyết tâm của Ankara trong việc ổn định đồng nội tệ, yếu tố then chốt trong chiến dịch kéo dài hơn 2 năm nhằm kiềm chế lạm phát, hiện vẫn ở mức 31%.

Theo ước tính của Bürümcekçi Research and Consulting, dự trữ ngoại hối ròng của Thổ Nhĩ Kỳ đã giảm gần một nửa xuống còn 46 tỷ USD kể từ khi xung đột Iran bùng phát.

Ở quy mô toàn cầu, xu hướng quản lý dự trữ vàng của các ngân hàng trung ương cũng đang thay đổi. Năm ngoái, lượng mua ròng vàng của các ngân hàng trung ương đạt khoảng 860 tấn, giảm 20% so với năm trước, theo Hội đồng Vàng Thế giới.

Năm nay, ngoài Thổ Nhĩ Kỳ, Nga đã bán khoảng 15 tấn vàng trong 2 tháng đầu năm. Tại Ba Lan, lãnh đạo ngân hàng trung ương cũng đề xuất bán vàng để tăng ngân sách quốc phòng, dù chưa được chính phủ chấp thuận.

Giới phân tích nhận định áp lực bán có thể tiếp tục đến từ các quốc gia nhập khẩu năng lượng như Ấn Độ, hoặc các nước Trung Á có dự trữ vàng lớn.

Đà giảm mạnh của vàng trong tháng qua cũng phản ánh dòng vốn rút khỏi các quỹ ETF vàng trong 4 tuần liên tiếp, khi nhà đầu tư tranh thủ chốt lời giữa lúc xung đột bùng phát. Giá vàng hiện đã lùi về khoảng 4.650 USD/ounce.

Một xu hướng khác cũng đang nổi lên là việc các quốc gia đưa vàng về nước. Pháp gần đây cho biết đã hoàn tất chương trình hồi hương vàng kéo dài nhiều năm và không còn lưu trữ vàng tại Mỹ.

Ở chiều ngược lại, không phải ngân hàng trung ương nào cũng bán ra. Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc đã mua thêm 160.000 ounce vàng trong tháng 3, mức cao nhất trong hơn 1 năm, cho thấy xu hướng “kẻ bán, người mua” đang cùng tồn tại trên thị trường vàng toàn cầu.

Theo FT