Xây dựng 'tòa nhà chọc trời' nhỏ nhất thế giới với số vốn hơn 170 tỷ đồng: Nhà đầu tư bất ngờ mất trắng

Tòa nhà Newby-McMahon tại Wichita Falls, bang Texas (Mỹ) nổi tiếng không phải vì quy mô đồ sộ, mà bởi đây là một trong những vụ lừa đảo bất động sản tinh vi nhất trong lịch sử nước Mỹ.

Với chiều cao chỉ vỏn vẹn khoảng 12 mét, công trình này được gắn biệt danh một cách "mỉa mai" là "Tòa nhà chọc trời nhỏ nhất thế giới", dù trên thực tế hoàn toàn không đáp ứng bất kỳ tiêu chí nào của một cao ốc.

Câu chuyện bắt đầu vào đầu những năm 1900, trong thời kỳ bùng nổ dầu mỏ tại Bắc Texas. Việc phát hiện dầu ở khu vực Burkburnett lân cận đã biến Wichita Falls thành một trung tâm kinh tế sôi động gần như chỉ sau một đêm. Dòng tiền đổ về ồ ạt, kéo theo nhu cầu cấp bách về không gian văn phòng phục vụ các doanh nghiệp mới thành lập.

Nhận thấy cơ hội làm ăn, doanh nhân J.D.D. McMahon đến từ Philadelphia đã đề xuất xây dựng một tòa nhà chọc trời hiện đại, được kỳ vọng trở thành biểu tượng cho sự thịnh vượng của thành phố.

Ý tưởng nhanh chóng thu hút sự quan tâm của giới đầu tư.

McMahon trình bày bản thiết kế và huy động được khoảng 200.000 USD — tương đương khoảng 6,8 triệu USD theo giá trị hiện nay (hơn 170 tỷ đồng). Ông cam kết xây dựng một tòa nhà văn phòng nhiều tầng, tọa lạc gần khách sạn St. James. Trước viễn cảnh về một biểu tượng kiến trúc mới, các nhà đầu tư nhanh chóng rót vốn.

Tuy nhiên, McMahon đã khéo léo giấu đi một chi tiết then chốt trong bản thiết kế. Chiều cao công trình được ghi là 480 inch (inch), chứ không phải 480 feet (feet). Trên thực tế, 480 inch chỉ tương đương 40 feet (12 mét). Nhiều nhà đầu tư mặc định đơn vị đo là feet và không kiểm tra kỹ, vô tình rơi vào cái bẫy được tính toán trước.

Công trình được triển khai và hoàn thành vào năm 1919. Đến lúc đó, các nhà đầu tư mới vỡ lẽ mình bị lừa. Thay vì một tòa nhà chọc trời cao vút, họ nhận được một công trình chỉ rộng hơn 3 mét và dài chưa đến 6 mét — kích thước chỉ nhỉnh hơn một phòng làm việc nhỏ.

Các nhà đầu tư đã đưa vụ việc ra tòa, nhưng thất bại. Thẩm phán phán quyết rằng McMahon về mặt kỹ thuật không vi phạm hợp đồng, bởi bản vẽ đã ghi rõ đơn vị là inch. Việc không đọc kỹ thông số khiến các nhà đầu tư không có cơ sở pháp lý để đòi lại tiền. Không lâu sau đó, McMahon biến mất, để lại phía sau một tòa nhà hoàn chỉnh cùng sự phẫn nộ của những người góp vốn.

Kích thước “khiêm tốn” của công trình cũng gây ra hàng loạt rắc rối thực tế. Các công ty thang máy từ chối lắp đặt thiết bị khi nhận ra quy mô thực sự của tòa nhà. Ban đầu, một chiếc thang ngoài trời là lối duy nhất để lên tầng trên. Về sau, một cầu thang được bổ sung, nhưng chiếm phần lớn diện tích vốn đã chật hẹp.

Sau khi cơn sốt dầu mỏ hạ nhiệt và cuộc Đại suy thoái bắt đầu, tòa nhà rơi vào tình trạng xuống cấp. Trong nhiều thập kỷ, nó đứng đó như một lời nhắc nhở đầy xấu hổ về vụ lừa đảo táo bạo.

Tuy nhiên, theo thời gian, người dân địa phương dần nhìn nhận công trình dưới góc độ khác. Lịch sử kỳ lạ của tòa nhà được trân trọng như một phần độc đáo của quá khứ địa phương. Công trình sau đó được bảo tồn và đưa vào Danh sách Địa danh Lịch sử Quốc gia Mỹ.

Ngày nay, Newby-McMahon không còn bị xem là biểu tượng của thất bại. Thay vào đó, nó được coi là minh chứng sống động cho tham vọng, sự lừa lọc và một trong những phi vụ địa ốc “độc nhất vô nhị” từng được thực hiện trong lịch sử.