Xóa bỏ rào cản hành chính: Doanh nghiệp có thể ‘nhẹ gánh’ 23.000 tỷ đồng/năm

Tại họp báo Chính phủ thường kỳ tháng 4/2026 chiều 4/5, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Tịnh cho biết các bộ, ngành đang tiếp tục đề xuất cắt giảm chi phí tuân thủ thủ tục hành chính với quy mô ước tính trên 23.000 tỷ đồng mỗi năm, nếu các phương án cải cách được triển khai đồng bộ.

Theo ông Tịnh, Thủ tướng Chính phủ đã yêu cầu các bộ, ngành thực hiện cắt giảm ít nhất 30% thủ tục hành chính, 50% thời gian giải quyết, 50% chi phí tuân thủ và 30% điều kiện kinh doanh, đồng thời xóa bỏ toàn bộ các thủ tục không cần thiết. Đây được xác định là một trong những giải pháp quan trọng nhằm thúc đẩy tăng trưởng kinh tế trong bối cảnh mới.

Để hiện thực hóa mục tiêu này, Bộ Tư pháp đã trình Chính phủ các phương án cụ thể. Đáng chú ý, ngày 29/4 vừa qua, Chính phủ đã ban hành 8 nghị quyết về cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính và điều kiện kinh doanh.

Thứ trưởng Nguyễn Thanh Tịnh đánh giá, việc xây dựng và ban hành các nghị quyết trong thời gian ngắn – chỉ khoảng 15 ngày – thể hiện quyết tâm và sự vào cuộc quyết liệt của Chính phủ trong cải cách thể chế.

Về kết quả bước đầu, ông cho biết số lượng thủ tục hành chính do Trung ương giải quyết đã được rà soát, giảm xuống còn 1.570 thủ tục. Đối với ngành nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện, từ tổng số 198 ngành nghề theo Luật Đầu tư, các bộ, ngành đã đề xuất cắt giảm 60 ngành.

Bên cạnh đó, theo 8 nghị quyết vừa ban hành, các cơ quan đã đề xuất cắt giảm 1.732 điều kiện kinh doanh không cần thiết; bãi bỏ 680 thủ tục hành chính và đơn giản hóa thêm 521 thủ tục khác. Tổng thời gian giải quyết thủ tục hành chính được cắt giảm lên tới 51.419 ngày trên tổng số 97.020 ngày, tương đương 52,9%, vượt chỉ tiêu đề ra.

Không chỉ dừng ở việc cắt giảm thủ tục, các cơ quan còn tiếp tục đề xuất giảm chi phí tuân thủ, với mức tiết kiệm ước tính hơn 23.000 tỷ đồng mỗi năm nếu các cải cách được triển khai hiệu quả.

Trả lời câu hỏi về nguy cơ “cắt xong lại phát sinh”, Thứ trưởng Bộ Tư pháp nhấn mạnh Chính phủ đang chỉ đạo rất quyết liệt theo tinh thần chuyển từ “tiền kiểm” sang “hậu kiểm”. Theo đó, việc cắt giảm thủ tục và điều kiện kinh doanh sẽ đi kèm với các cơ chế giám sát, kiểm tra sau để đảm bảo hiệu quả thực chất, tránh hình thức.

Ông cho biết, trong quá trình thẩm định, Bộ Tư pháp yêu cầu các bộ, ngành khi đề xuất bãi bỏ thủ tục phải đồng thời đưa ra giải pháp thay thế phù hợp, nhằm đảm bảo việc quản lý nhà nước không bị buông lỏng.

Đồng thời, hệ thống pháp luật cũng sẽ được hoàn thiện với các chế tài cụ thể nhằm nâng cao tính tuân thủ. Chẳng hạn, các tổ chức, cá nhân khi đăng ký hoạt động phải bảo đảm tính trung thực và đáp ứng đầy đủ điều kiện kinh doanh; nếu vi phạm khi bị hậu kiểm có thể bị thu hồi giấy phép, cấm kinh doanh và xử phạt theo quy định.

Song song với đó, cơ quan quản lý sẽ đẩy mạnh chuyển đổi số và xây dựng hệ thống thông tin kiểm soát thủ tục hành chính, nhằm tăng tính minh bạch và hiệu quả giám sát.

“Với cách tiếp cận này, việc phát sinh trở lại các điều kiện kinh doanh, thủ tục hành chính không cần thiết sẽ được kiểm soát tốt hơn, qua đó giảm chi phí cho người dân và doanh nghiệp một cách thực chất”, Thứ trưởng Nguyễn Thanh Tịnh khẳng định.