Xung đột leo thang tại Trung Đông, Bộ Công Thương phát 5 thông báo khẩn cấp đến doanh nghiệp xuất nhập khẩu

Trước diễn biến căng thẳng leo thang giữa Mỹ, Israel và Iran tại khu vực Trung Đông, ngày 2/3, Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương) đã phát đi 5 khuyến nghị khẩn, nhằm hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam chủ động ứng phó và giảm thiểu rủi ro đối với hoạt động sản xuất, xuất nhập khẩu và logistics.

Theo Cục Xuất nhập khẩu, kể từ ngày 28/2/2026, các cuộc không kích quy mô lớn của Mỹ và Israel nhằm vào Iran đã đánh dấu bước leo thang nghiêm trọng tại Trung Đông. Chỉ trong vòng 24–48 giờ sau đó, các bên liên quan đều phát tín hiệu chuẩn bị cho kịch bản xung đột kéo dài, khiến môi trường thương mại quốc tế đối mặt mức độ rủi ro cao.

Bối cảnh bất ổn làm gia tăng nguy cơ gián đoạn chuỗi cung ứng toàn cầu. Dự báo giá dầu và nhiên liệu thế giới sẽ biến động theo xu hướng tăng mạnh, kéo theo tác động tiêu cực đa chiều tới chi phí sản xuất và hoạt động xuất nhập khẩu của Việt Nam.

Trong lĩnh vực logistics, giá nhiên liệu leo thang tạo áp lực lớn lên cước vận tải biển và hàng không. Việc nhiều quốc gia hạn chế hoặc đóng cửa không phận buộc các hãng hàng không phải điều chỉnh đường bay, kéo dài thời gian vận chuyển và gia tăng chi phí.

Đáng chú ý, hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz gần như đình trệ, buộc nhiều hãng tàu phải thay đổi lộ trình hoặc tránh xa khu vực xung đột, làm tăng đáng kể thời gian vận chuyển và chi phí nhiên liệu.

Trước tình hình này, Cục Xuất nhập khẩu đề nghị các hiệp hội ngành hàng và doanh nghiệp logistics theo dõi sát diễn biến thị trường, chủ động điều chỉnh kế hoạch sản xuất, xuất khẩu và vận tải nhằm hạn chế ùn tắc và thiệt hại phát sinh.

Cơ quan này khuyến nghị doanh nghiệp cần đa dạng hóa nguồn cung ứng nguyên liệu, mở rộng và tìm kiếm các thị trường có nhu cầu tương tự để chủ động phương án thay thế, giảm thiểu tác động khi hoạt động xuất khẩu sang Israel, Iran và khu vực Trung Đông gặp khó khăn.

Bên cạnh đó, doanh nghiệp cần rà soát kỹ các điều khoản hợp đồng liên quan đến logistics, vận chuyển, giao nhận và bảo hiểm, đặc biệt là các điều khoản về bất khả kháng, bồi thường và phân chia chi phí khi phát sinh rủi ro. Việc mua bảo hiểm đầy đủ cho hàng hóa được xem là giải pháp cần thiết để bảo vệ lợi ích trong bối cảnh bất ổn.

Cục Xuất nhập khẩu cũng đề nghị các hiệp hội và doanh nghiệp thường xuyên phân tích, trao đổi thông tin với các bộ, ngành liên quan về tình hình xuất nhập khẩu, biến động địa chính trị, diễn biến giá cước, chi phí và phụ phí vận tải để kịp thời xây dựng phương án ứng phó cho các tình huống tương tự.

Việc xây dựng kế hoạch phòng ngừa và thích ứng dài hạn nhằm giảm thiểu nguy cơ, rủi ro và tổn thất trong thương mại quốc tế được nhấn mạnh là yêu cầu cấp thiết, trong đó cần chuẩn bị sẵn các kịch bản phản ứng để bảo đảm ổn định chuỗi cung ứng.

Ngoài ra, doanh nghiệp được khuyến nghị tăng cường trao đổi với các đơn vị chức năng như Cục Xuất nhập khẩu, Cục Xúc tiến thương mại, Vụ phát triển thị trường nước ngoài cùng hệ thống Thương vụ Việt Nam ở nước ngoài để tìm kiếm đơn hàng và thị trường tiềm năng, từ đó chủ động phương án thay thế hoặc khai thác cơ hội mới.

Về phía các đơn vị trực thuộc Bộ Công Thương, Cục Xuất nhập khẩu cho biết sẽ tiếp tục theo dõi sát diễn biến tại Trung Đông, cập nhật thông tin kịp thời tới hiệp hội, doanh nghiệp; đồng thời nghiên cứu tăng cường hợp tác với các tổ chức quốc tế nhằm nâng cao năng lực chủ động ứng phó với các tình huống tương tự trong tương lai.