5,23 tỷ USD vào quỹ châu Á, nhưng 50,45 tỷ USD vẫn rời sàn: Dòng tiền quốc tế đang phân hóa mạnh

Hai dòng tiền, hai nhịp vận động

Theo dữ liệu từ LSEG Workspace, 5,23 tỷ USD không phải là lượng tiền nhà đầu tư nước ngoài mua ròng trực tiếp trên các sàn chứng khoán châu Á. Đây là dòng vốn ròng chảy vào các quỹ cổ phiếu châu Á trong tuần kết thúc ngày 25/3. Trong khi đó, 50,45 tỷ USD là giá trị bán ròng của khối ngoại trên 7 thị trường cổ phiếu châu Á tính đến ngày 24/3, tức phần lũy kế từ đầu tháng đến thời điểm thống kê. Xét về cách đo, phạm vi theo dõi và thời điểm ghi nhận, hai con số này vốn đã khác nhau.

Sự khác biệt quan trọng hơn nằm ở bản chất của dòng tiền. Vốn vào quỹ phản ánh quyết định phân bổ tài sản vào một kênh đầu tư, còn bán ròng trên sàn phản ánh phần mua trừ bán đã thực sự phát sinh trên thị trường cơ sở tại Hàn Quốc, Đài Loan, Ấn Độ, Thái Lan, Indonesia, Việt Nam và Philippines. Việc một quỹ hút thêm vốn không đồng nghĩa toàn bộ số tiền đó được giải ngân ngay vào cổ phiếu trong cùng một tuần. Vì vậy, độ trễ giữa thời điểm vốn vào quỹ và thời điểm vốn thực sự đi vào thị trường là một yếu tố có ý nghĩa quyết định.

Trên cơ sở đó, diễn biến cuối tháng 3 không phản ánh một nghịch lý, mà phản ánh hai nhịp vận động khác nhau của vốn quốc tế. Một nhịp là dòng tiền quay lại quỹ cổ phiếu châu Á theo hướng thăm dò và chọn lọc. Nhịp còn lại là trạng thái phòng thủ vẫn hiện diện trên thị trường cơ sở, nơi phản ứng với biến động ngắn hạn thường diễn ra nhanh hơn và trực tiếp hơn. Bởi vậy, trong cùng một thời điểm, thị trường hoàn toàn có thể đồng thời xuất hiện cả hoạt động giải ngân thăm dò lẫn hoạt động thu hẹp vị thế.

Từ đó, 5,23 tỷ USD và 50,45 tỷ USD không phủ định lẫn nhau. Trái lại, khi được đặt trong cùng một hệ quy chiếu, hai con số này phản ánh sự phân hóa của dòng vốn quốc tế: dòng tiền dài hạn bắt đầu trở lại theo hướng chọn lọc, trong khi dòng tiền nhạy cảm với rủi ro vẫn duy trì trạng thái phòng thủ. Đây là bức tranh sát thực hơn về thị trường châu Á vào cuối tháng 3.

Dầu tăng, lãi suất neo cao, thị trường buộc phải định giá lại

Biến động cuối tháng 3 được kích hoạt mạnh bởi cú sốc năng lượng. Tính đến ngày 24/3, nhà đầu tư nước ngoài đã bán ròng 50,45 tỷ USD trên 7 thị trường chứng khoán châu Á; trong đó, Đài Loan bị rút 25,28 tỷ USD, Hàn Quốc 13,5 tỷ USD và Ấn Độ 10,17 tỷ USD.

Cùng thời gian, giá dầu Brent tăng mạnh, có thời điểm vượt 119 USD/thùng, sau khi gián đoạn tại eo biển Hormuz làm dấy lên lo ngại về nguồn cung. Đây là tuyến hàng hải có liên quan tới khoảng một phần năm lưu lượng dầu khí toàn cầu.

Từ cú sốc dầu, áp lực lan nhanh sang lạm phát, lợi suất và tỷ giá. Khi giá năng lượng gia tăng, kỳ vọng lạm phát có xu hướng nhích lên, đồng thời triển vọng nới lỏng lãi suất bị thu hẹp. Diễn biến đó làm chi phí vốn đối với tài sản rủi ro tăng lên, đồng USD mạnh hơn, còn chi phí phòng ngừa rủi ro cũng trở nên đắt đỏ hơn. Trong một môi trường như vậy, thị trường cổ phiếu châu Á khó tránh khỏi một nhịp điều chỉnh định giá.

Áp lực thể hiện rõ nhất tại Đài Loan và Hàn Quốc, nơi tập trung nhiều cổ phiếu công nghệ, bán dẫn và trí tuệ nhân tạo. Một thống kê của Goldman Sachs ghi nhận các quỹ đầu cơ đã bán cổ phiếu châu Á mới nổi trong tuần kết thúc ngày 19/3 với cường độ mạnh nhất kể từ tháng 4/2025, chủ yếu thông qua bán khống và tập trung tại Đài Loan, Hàn Quốc và Ấn Độ.

Dòng vốn rút khỏi Đài Loan và Hàn Quốc cũng dồn mạnh vào nhóm công nghệ và trí tuệ nhân tạo. Điều này phản ánh việc thị trường không chỉ phản ứng với rủi ro địa chính trị, mà còn chủ động hạ lại mặt bằng định giá ở những nhóm cổ phiếu đã tăng nóng trong giai đoạn trước.

Dù vậy, dòng tiền không rút khỏi châu Á theo một hướng đồng loạt. Trong tuần kết thúc ngày 25/3, các quỹ cổ phiếu châu Á vẫn hút ròng 5,23 tỷ USD, sau khi đã nhận thêm 5,45 tỷ USD ở tuần trước đó, ngay cả khi quỹ cổ phiếu toàn cầu bị rút ròng 20,3 tỷ USD.

Ở chiều ngược lại, quỹ cổ phiếu của các thị trường mới nổi nói chung vẫn bị rút 2,78 tỷ USD, còn quỹ trái phiếu ngắn hạn hút kỷ lục 11,1 tỷ USD. Tổ hợp dữ kiện này phản ánh việc một phần vốn đã quay lại cổ phiếu châu Á theo hướng thận trọng và chọn lọc, trong khi phần còn lại của dòng tiền toàn cầu vẫn nghiêng rõ về phòng thủ.

Việt Nam bị bán ít hơn, nhưng dư địa hút lại vốn ngoại vẫn hẹp

Diễn biến tại Việt Nam cần được xem xét trong một bối cảnh dài hơn, thay vì chỉ tách riêng nhịp biến động của tháng 3. Trong năm 2025, khối ngoại đã rút ròng kỷ lục 5,1 tỷ USD khỏi cổ phiếu Việt Nam, dù VN-Index tăng 41%.

Đến đầu tháng 3, tỷ lệ nắm giữ của nhà đầu tư nước ngoài chỉ còn khoảng 14,5% trên một thị trường có vốn hóa khoảng 332 tỷ USD. Các nghẽn lớn đối với dòng vốn ngoại vẫn hiện hữu, gồm rủi ro từ chính sách thương mại của Mỹ, giới hạn sở hữu nước ngoài và mức độ tập trung cao của chỉ số vào một số nhóm ngành.

Trong nhịp biến động cuối tháng 3, Việt Nam không phải là thị trường bị bán mạnh nhất trong khu vực. Giá trị bán ròng tại Việt Nam tính đến ngày 24/3 chỉ khoảng 21 triệu USD, thấp hơn rất nhiều so với Đài Loan, Hàn Quốc và Ấn Độ.

Tuy nhiên, mức bán thấp hơn không đồng nghĩa thị trường đứng ngoài làn sóng điều chỉnh. Diễn biến này đồng thời phản ánh việc quy mô hiện diện của dòng vốn ngoại tại Việt Nam đã thu hẹp đáng kể từ trước đó, khiến lượng bán tuyệt đối không còn lớn như tại một số thị trường khác.

Diễn biến của VN-Index phản ánh khá rõ trạng thái này. Sau khi giảm xuống 1.591,17 điểm vào ngày 23/3 và mất 10,83% từ đầu năm, chỉ số đã hồi lên 1.672,8 điểm vào ngày 27/3. Độ rộng thị trường cải thiện với 253 mã tăng so với 90 mã giảm, trong khi giá trị khớp lệnh trên HoSE đạt khoảng 20,3 nghìn tỷ đồng. Khối ngoại khi đó chỉ còn bán ròng 88,9 tỷ đồng, mức thấp nhất trong 7 phiên.

Dù vậy, ở phiên 25/3, nhà đầu tư nước ngoài vẫn bán ròng tới 1.005 tỷ đồng ngay cả khi VN-Index tăng lên 1.658,19 điểm. Diễn biến này phản ánh lực đỡ chủ yếu vẫn đến từ dòng tiền trong nước, còn khối ngoại mới chỉ giảm bớt mức độ tiêu cực, chưa hình thành sự đảo chiều rõ rệt.

Áp lực đáng chú ý hơn vẫn tập trung ở tỷ giá và điều kiện tiền tệ. Tỷ giá trung tâm tăng lên 25.109 đồng/USD vào ngày 24/3, trước khi lùi dần về 25.104 đồng ngày 25/3, 25.102 đồng ngày 26/3 và 25.100 đồng ngày 27/3. Cùng thời điểm, tỷ giá giao ngay USD/VND trên LSEG ở mức 26.344.

Trong khi đó, câu chuyện nâng hạng vẫn chủ yếu đóng vai trò điểm tựa cho trung hạn. FTSE Russell tiếp tục duy trì lộ trình xem xét chuyển Việt Nam từ thị trường cận biên lên thị trường mới nổi hạng hai tại kỳ rà soát tháng 9, sau bước đánh giá giữa kỳ vào tháng 3. Theo các dự phóng hiện có, Việt Nam có thể chiếm tỷ trọng 0,34% trong FTSE Emerging All Cap và 0,22% trong FTSE Emerging.

Tổng thể, thị trường Việt Nam vào cuối tháng 3 không chịu áp lực bán tháo mạnh như một số thị trường lớn trong khu vực, nhưng cũng chưa có nhiều khoảng trống để bứt lên. Sức ép từ dầu, tỷ giá, chi phí vốn và tâm thế phòng thủ của khối ngoại vẫn hiện hữu, trong khi câu chuyện nâng hạng hiện mới chủ yếu hỗ trợ kỳ vọng cho trung hạn hơn là tạo lực đẩy tức thời cho ngắn hạn.