Vàng ‘bốc hơi’ 15%, UBS bất ngờ hạ dự báo: Điều gì đang xảy ra với kim loại quý?

Trong phiên giao dịch cuối tháng 5, giá vàng giảm gần 2%, lùi về quanh vùng 4.400 USD/ounce – mức thấp nhất kể từ cuối tháng 3. Đây là cú đảo chiều mạnh sau giai đoạn vàng liên tục lập kỷ lục nhờ xung đột địa chính trị và nỗi lo lạm phát toàn cầu.

Điều khiến giới đầu tư bất ngờ là đợt giảm lần này không xuất phát từ việc rủi ro thế giới biến mất. Trung Đông vẫn căng thẳng, kinh tế toàn cầu tiếp tục bất ổn, nhưng thị trường đã thay đổi cách nhìn về vàng.

Nếu đầu năm dòng tiền đổ vào vàng gần như bằng mọi giá vì nhu cầu trú ẩn, thì hiện tại nhà đầu tư bắt đầu quay lại với một khái niệm từng bị lãng quên suốt nhiều tháng: Chi phí cơ hội của việc nắm giữ vàng.

Lãi suất cao đang trở thành “kẻ thù” của vàng

Theo nhiều tổ chức phân tích, khi giá dầu hạ nhiệt và kỳ vọng lãi suất thay đổi, dòng tiền đang quay trở lại trái phiếu và đồng USD thay vì tiếp tục lao vào vàng như giai đoạn đầu năm.

Đây là dấu hiệu cho thấy thị trường không còn giao dịch chỉ bằng nỗi sợ chiến sự mà bắt đầu cân nhắc mạnh hơn tới lợi suất và sức hấp dẫn của các tài sản sinh lời.

Chỉ vài tháng trước, vàng từng vượt mốc 5.500 USD/ounce khi xung đột Trung Đông leo thang. Khi đó, giới đầu tư tin rằng bất ổn kéo dài sẽ buộc các ngân hàng trung ương lớn phải sớm hạ lãi suất để hỗ trợ tăng trưởng kinh tế, qua đó tạo môi trường lý tưởng cho vàng bứt phá.

Tuy nhiên, thực tế lại diễn ra theo hướng ngược lại. Giá năng lượng tăng mạnh sau xung đột khiến lạm phát Mỹ nóng trở lại. CPI tháng 3 tăng lên 3,3%, mức cao nhất kể từ giữa năm 2024, trong khi GDP quý I/2026 chỉ tăng 0,5%.

Sự kết hợp giữa tăng trưởng chậm và lạm phát cao khiến thị trường bắt đầu lo ngại nguy cơ đình lạm. Thông thường, đây là môi trường thuận lợi cho vàng. Nhưng lần này, lạm phát cao lại kéo theo một hệ quả nguy hiểm hơn với kim loại quý: kỳ vọng lãi suất sẽ duy trì ở mức cao lâu hơn.

Theo UBS, đây mới là lực cản lớn nhất đang đè lên vàng. Khi lãi suất thực tăng, nhà đầu tư có xu hướng chuyển tiền sang các tài sản sinh lợi suất tốt hơn như trái phiếu hoặc đồng USD thay vì nắm giữ vàng.

Các chuyên gia của UBS cho rằng thị trường đang “nhớ lại” khái niệm chi phí cơ hội, điều từng bị che mờ bởi cơn sốt trú ẩn hồi đầu năm.

Dữ liệu thị trường cũng cho thấy nhu cầu đối với ETF vàng và các hợp đồng tương lai đã suy yếu đáng kể so với quý I, phản ánh dòng tiền đầu cơ đang thận trọng hơn sau khi vàng tăng quá nóng.

UBS hạ dự báo nhưng chưa từ bỏ kịch bản tăng dài hạn

Động thái gây chú ý nhất lúc này là việc UBS bất ngờ hạ dự báo giá vàng. Trong báo cáo mới nhất, ngân hàng Thụy Sĩ điều chỉnh mục tiêu giá vàng cuối năm 2026 từ 5.900 USD xuống còn 5.500 USD/ounce, đồng thời hạ mục tiêu ngắn hạn xuống 5.200 USD.

Theo UBS, ba yếu tố lớn đang gây áp lực lên vàng gồm đồng USD mạnh lên, giá dầu biến động và lợi suất thực tăng cao do kỳ vọng lãi suất thay đổi.

Tuy nhiên, điều đáng chú ý là UBS chưa hề từ bỏ quan điểm tích cực với vàng trong dài hạn. Ngân hàng này cho rằng đợt giảm hiện nay chủ yếu mang tính điều chỉnh ngắn hạn thay vì đảo chiều xu hướng lớn.

UBS thậm chí vẫn để ngỏ khả năng vàng có thể tăng lên 7.200 USD/ounce nếu căng thẳng địa chính trị leo thang mạnh hơn. Ngược lại, nếu Fed tiếp tục giữ lập trường “diều hâu”, vàng hoàn toàn có thể giảm sâu về vùng 4.600 USD.

Thị trường vàng bước vào giai đoạn nhạy cảm nhất

Một nghịch lý lớn đang xuất hiện trên thị trường vàng toàn cầu: Trong khi vàng giấy bị bán tháo dữ dội, vàng vật chất lại đang được âm thầm gom mua. Theo Hội đồng Vàng thế giới, riêng tháng 5/2026 đã ghi nhận khoảng 12 tỷ USD bị rút khỏi các quỹ ETF vàng toàn cầu – mức cao nhất lịch sử chỉ trong một tháng.

Tuy nhiên, làn sóng tháo chạy này chủ yếu diễn ra trên thị trường phái sinh và các quỹ đầu tư tài chính. Trái ngược hoàn toàn, nhu cầu vàng vật chất tại châu Á vẫn rất mạnh. Trung Quốc, Ba Lan, Ấn Độ, Kazakhstan hay Uzbekistan đều đang gia tăng dự trữ vàng quốc gia.

Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc đã có tháng mua vàng thứ 18 liên tiếp, nâng tổng dự trữ lên hơn 2.300 tấn. Trong khi đó, UBS dự báo các ngân hàng trung ương toàn cầu sẽ mua khoảng 950 tấn vàng trong năm 2026. Điều này cho thấy lực cầu nền tảng của thị trường chưa hề biến mất.

Hiện tại, giới đầu tư đang theo dõi sát mọi tín hiệu từ Fed cũng như diễn biến địa chính trị tại Trung Đông để đoán hướng đi tiếp theo của lãi suất và dòng tiền trú ẩn.

Sau giai đoạn tăng nóng đầu năm, thị trường vàng đang bước vào thời kỳ nhạy cảm hơn nhiều khi nhà đầu tư không còn chỉ nhìn vào chiến sự mà bắt đầu đặt lợi suất và sức mạnh của đồng USD lên bàn cân. Và chính sự thay đổi trong tư duy dòng tiền này đang khiến vàng mất dần động lực tăng nóng, dù các yếu tố bất ổn toàn cầu vẫn chưa hề biến mất.