1.852 container tôm trở lại Mỹ sau bê bối hải sản bẩn, nền kinh tế lớn nhất Đông Nam Á vớ bẫm gần 8.200 tỷ đồng

Bộ Hàng hải và Nghề cá Indonesia (KKP) cho biết 1.852 container tôm nước này đã được xuất khẩu sang Mỹ trong giai đoạn từ ngày 31/10/2025 đến ngày 7/2/2026.

Người đứng đầu Cơ quan Giám sát và Kiểm soát Chất lượng sản phẩm thủy sản và Nghề cá (BQQ) thuộc Bộ này, bà Ishartini cho biết bước ngoặt đến từ việc áp dụng chứng nhận không nhiễm Cesium-137 (Cs-137) do cơ quan của bà cấp, nhằm bảo đảm chất lượng và an toàn của các sản phẩm thủy sản đến từ nền kinh tế lớn nhất Đông Nam Á.

“Một số container này đã cập cảng tại Los Angeles, Houston, Oakland, New York, Chicago, Kansas, Baltimore, Norfolk, Savannah và Miami”, vị quan chức này cho biết trong một thông cáo báo chí.

Theo bà Ishartini, tất cả các container tôm đều đã trải qua quá trình quét và kiểm tra Cs-137 trước khi được cấp Giấy chứng nhận Chất lượng và An toàn Sản phẩm Thủy sản và Nghề cá (SMKHP).

Đây là loại giấy tờ bắt buộc do Cơ quan Hải quan và Bảo vệ Biên giới Hoa Kỳ (CBP) và Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Mỹ (FDA) yêu cầu.

“Tổng cộng 825 container vẫn đang trên đường vận chuyển bằng đường biển, trong khi 1.027 container đã đến nơi và sẵn sàng gia nhập thị trường Mỹ”, bà Ishartini cho biết thêm.

Vị lãnh đạo BQQ cũng cho biết tổng khối lượng tôm Indonesia xuất khẩu đạt 155.999 tấn, với giá trị khoảng 5.300 tỷ rupiah (xấp xỉ 315 triệu USD, tức gần 8.179 tỷ đồng).

Bà Ishartini nói rằng toàn bộ số tôm này đến từ các đơn vị chế biến thủy sản (UPI) tại đảo Java và tỉnh Lampung – những trung tâm sản xuất tôm xuất khẩu chính của Indonesia.

Bộ Hàng hải và Nghề cá, với vai trò là cơ quan duy nhất cấp chứng nhận không nhiễm Cesium-137 (Cs-137), khẳng định cam kết xây dựng một hệ thống chứng nhận mạnh mẽ và nhất quán.

Bộ này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc duy trì các tiêu chuẩn chất lượng nghiêm ngặt nhằm bảo đảm các mặt hàng thủy sản Indonesia có thể cạnh tranh trên thị trường toàn cầu.

Hệ thống chứng nhận Cs-137 được phát triển phối hợp với Cơ quan Quản lý Năng lượng Hạt nhân (BAPETEN) và Cơ quan Nghiên cứu và Đổi mới Quốc gia (BRIN).

Quy trình này bao gồm việc quét và kiểm tra tại các điểm then chốt trong chuỗi sản xuất tôm, đặc biệt tại Java và Lampung, nhằm bảo đảm tất cả hàng xuất khẩu đều không bị nhiễm phóng xạ.

Vào tháng 8 năm 2025, cơ quan chức năng Mỹ phát hiện Cesium-137 (Cs-137), một chất phóng xạ trong các lô hàng tôm nhập khẩu từ Indonesia, chủ yếu từ các công ty ở Java và Lampung. Cs-137 là một đồng vị phóng xạ (radioactive isotope) của nguyên tố Cesium; tồn tại rất lâu trong môi trường (chu kỳ bán rã khoảng 30 năm); có thể lan qua nước, đất, sinh vật; nếu đi vào cơ thể sẽ làm tăng nguy cơ ung thư.

Sự cố này dẫn đến việc hàng trăm container tôm Indonesia (hơn 6.000 tấn) bị Mỹ trả về, giá tôm nguyên liệu trong nước giảm tới 35%, buộc Chính phủ “xứ sở vạn đảo” phải tiêu hủy 5,7 tấn sản phẩm nhiễm phóng xạ và áp đặt kiểm tra nghiêm ngặt, cho đến khi việc xuất khẩu tôm được nối lại vào cuối năm 2025.

Sự cố “tôm bẩn” kể trên đã gây ra ảnh hưởng lớn đến uy tín và chuỗi cung ứng của ngành chủ lực này của Indonesia sang thị trường Mỹ trong năm 2025.

Theo Antara