Bộ Công Thương gửi khuyến cáo quan trọng, doanh nghiệp xuất khẩu gạo cần 'siết' điều này

Chiều 24/3, tại TP Cần Thơ, Bộ Công Thương phối hợp UBND TP Cần Thơ tổ chức Hội nghị thúc đẩy xuất khẩu gạo năm 2026, nhằm đánh giá bối cảnh thị trường và đề xuất giải pháp ứng phó.

Phát biểu tại hội nghị, ông Nguyễn Anh Sơn, Cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương), cho biết xung đột tại Trung Đông đang tác động trực tiếp đến hoạt động xuất khẩu gạo của Việt Nam, đặc biệt là khâu logistics. Chi phí vận chuyển nội địa tăng từ 20.000 lên 30.000 đồng mỗi tấn lúa gạo do giá nhiên liệu leo thang.

Đồng thời, tình trạng thiếu container rỗng khiến việc đóng hàng số lượng lớn gặp khó khăn; các hãng tàu liên tục điều chỉnh giá cước, thay đổi lịch trình, thậm chí cắt giảm tuyến đến Trung Đông, ảnh hưởng đến tiến độ giao hàng và thực hiện hợp đồng.

Bên cạnh đó, giá nguyên liệu đầu vào cũng tăng, như hạt nhựa sản xuất bao bì, làm chi phí bao bì tăng khoảng 1.000 đồng/bao 50kg. Nhiều doanh nghiệp buộc phải điều chỉnh tiến độ giao hàng, kéo dài thời gian thanh toán, phát sinh thêm chi phí lưu kho, bảo quản.

Ngoài yếu tố địa chính trị, xuất khẩu gạo Việt Nam còn chịu áp lực cạnh tranh ngày càng lớn từ các quốc gia xuất khẩu hàng đầu như Thái Lan, Ấn Độ và Pakistan.

Trước những thách thức này, ông Nguyễn Anh Sơn khuyến nghị doanh nghiệp khi ký kết hợp đồng cần chú trọng các điều khoản về logistics, bảo hiểm, cũng như chủ động phương án phòng ngừa rủi ro. Các địa phương được đề nghị đẩy mạnh vận động nông dân chuyển đổi sang mô hình sản xuất lúa chất lượng cao, dù năng suất có thể thấp hơn nhưng phù hợp với yêu cầu của các thị trường khó tính.

Đồng thời, doanh nghiệp xuất khẩu cần tăng cường đàm phán với đối tác nhập khẩu để chia sẻ rủi ro liên quan đến chi phí phát sinh và các yếu tố bất khả kháng trong bối cảnh thị trường quốc tế biến động phức tạp.

Theo số liệu cập nhật đến ngày 15/3, xuất khẩu gạo của Việt Nam đạt khoảng 1,74 triệu tấn, tương đương 826 triệu USD. So với cùng kỳ năm 2025, sản lượng tăng 2,3% nhưng giá trị giảm 8,7%; giá xuất khẩu bình quân đạt 477,6 USD/tấn, giảm 10,7%.

Báo cáo của Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho thấy, diện tích gieo trồng lúa năm 2026 ước đạt hơn 7 triệu ha, giảm 36.000 ha so với năm trước, trong khi sản lượng đạt trên 43 triệu tấn, tăng khoảng 12.000 tấn. Nguồn lúa hàng hóa phục vụ xuất khẩu ước đạt 15,5 triệu tấn, tương đương khoảng 7,7 triệu tấn gạo.