Chấm dứt hợp đồng với nhà thầu Trung Quốc tại dự án 8.000 tỷ, ông lớn ngành thép vẫn bị nghi ngờ khả năng hoạt động liên tục

CTCP Gang thép Thái Nguyên (TISCO - TIS) vừa công bố báo cáo tài chính kiểm toán năm 2025 với doanh thu đạt 11.992 tỷ đồng, tăng 13% so với năm trước.

Sau khi trừ giá vốn, lợi nhuận gộp đạt 362 tỷ đồng. Doanh thu tài chính cải thiện, trong khi chi phí tài chính và chi phí quản lý doanh nghiệp được tiết giảm, giúp công ty ghi nhận lợi nhuận sau thuế hơn 1,1 tỷ đồng, đảo chiều so với mức lỗ gần 2 tỷ đồng của năm 2024.

Tuy vậy, đơn vị kiểm toán là Công ty TNHH Hãng kiểm toán AASA đã đưa ra vấn đề cần nhấn mạnh trong báo cáo. Cụ thể, tại ngày 31/12/2025, nợ phải trả ngắn hạn của TISCO vượt quá tài sản ngắn hạn 3.478 tỷ đồng.

Ngoài ra, Dự án mở rộng sản xuất giai đoạn 2 (TISCO 2) được khởi công từ năm 2007 nhưng đã tạm dừng thi công từ năm 2013 đến nay, gây ảnh hưởng đáng kể đến tình hình tài chính và hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp. Một số khoản nợ gốc và lãi vay liên quan đến dự án đã quá hạn thanh toán.

Theo đơn vị kiểm toán, những dấu hiệu này cho thấy tồn tại các yếu tố không chắc chắn trọng yếu có thể dẫn đến nghi ngờ đáng kể về khả năng hoạt động liên tục của công ty.

Về dự án cải tạo, mở rộng giai đoạn 2 của TISCO, tổng mức đầu tư ban đầu là 3.843 tỷ đồng, sau đó được điều chỉnh lên 8.104 tỷ đồng vào năm 2013. Tập đoàn Xây lắp luyện kim Trung Quốc (MCC) là nhà thầu thực hiện gói thầu EPC của dự án.

Năm 2019, Thanh tra Chính phủ ban hành kết luận thanh tra đối với dự án này. Sau đó, TISCO cho biết đã kiện toàn ban chỉ đạo cùng các tổ công tác nhằm triển khai các thủ tục liên quan đến việc chấm dứt và thanh lý hợp đồng EPC với nhà thầu Trung Quốc.

Đến ngày 17/4/2025, TISCO và Tập đoàn Luyện kim Trung Quốc MCC đã ký thỏa thuận chấm dứt và thanh lý Hợp đồng EPC số 1 của dự án. Theo thỏa thuận, TISCO không phải thanh toán cho MCC các khoản chi phí còn lại liên quan đến phần thiết kế, chi phí thiết bị chưa được cấp đến hiện trường và chi phí các thiết bị đã được đưa tới công trường nhưng chưa sử dụng.

Đồng thời, phía MCC đồng ý bồi thường cho TISCO hơn 12,68 triệu USD. Khoản bồi thường này được thanh toán theo nhiều đợt: 25% sau khi bàn giao thiết bị do MCC bảo quản; 5% sau khi bàn giao thiết bị do nhà thầu phụ bảo quản; 20% sau khi hoàn tất công việc bàn giao công trình; phần còn lại được thanh toán sau khi hoàn tất thỏa thuận chấm dứt và thanh lý hợp đồng ba bên.

Tính đến ngày 10/12/2025, TISCO đã nhận được hơn 3,17 triệu USD tiền bồi thường từ MCC.

Liên quan đến các sai phạm tại dự án này, cuối năm 2021, TAND cấp cao tại Hà Nội đã ban hành Bản án số 531/2021/HS-PT đối với vụ án Dự án mở rộng Gang thép giai đoạn 2 - Công ty Gang thép Thái Nguyên. Theo bản án, thiệt hại của vụ án được xác định hơn 830 tỷ đồng.

Tổng cộng 19 bị cáo có trách nhiệm bồi thường khoản thiệt hại này cho TISCO. Tính đến ngày 31/12/2025, doanh nghiệp đã thu hồi được hơn 150 tỷ đồng tiền bồi thường theo phán quyết của tòa án.