Chỉ 1 tuần nữa, 112 phường sẽ ngừng chứng thực giao dịch nhà đất: Người dân cần lưu ý gì?

Từ ngày 27/4, TP.HCM sẽ chính thức áp dụng một thay đổi quan trọng trong thủ tục pháp lý liên quan đến bất động sản, tác động trực tiếp đến hàng triệu giao dịch trên địa bàn.

Theo Quyết định số 21/2026/QĐ-UBND do Ủy ban nhân dân thành phố ban hành ngày 14/4, thẩm quyền chứng thực các hợp đồng và giao dịch quan trọng tại 112 phường xã sẽ được chuyển giao toàn bộ sang các tổ chức hành nghề công chứng. Đây được xem là một bước đi chiến lược nhằm chuyên môn hóa các thủ tục pháp lý, hướng tới sự chuyên nghiệp và hiện đại hóa trong hoạt động chứng thực các giao dịch dân sự.

Cụ thể, danh sách các loại giao dịch sẽ không còn được thực hiện tại Ủy ban nhân dân cấp xã bao gồm các hợp đồng mua bán, tặng cho, thế chấp nhà đất hoặc quyền sử dụng đất. Ngoài ra, thẩm quyền chứng thực di chúc, văn bản thỏa thuận phân chia di sản thừa kế, các thỏa thuận về tài sản chung của vợ chồng hay chia tài sản khi ly hôn cũng sẽ được chuyển sang các văn phòng và phòng công chứng.

Ngay cả những giao dịch liên quan đến động sản có giá trị lớn hoặc các giao dịch dân sự khác liên quan đến tài sản, vốn trước đây thường được người dân thực hiện tại phường cho thuận tiện, nay cũng bắt buộc phải thực hiện bởi các công chứng viên. Tuy nhiên, người dân vẫn có thể đến Ủy ban nhân dân phường để thực hiện các chứng thực giấy tờ thông thường như chứng thực bản sao, chứng thực chữ ký hoặc các giấy tờ cá nhân không liên quan đến giao dịch tài sản.

Về phạm vi áp dụng, trong tổng số 168 phường xã và một đặc khu hành chính tại thành phố Hồ Chí Minh, quy định mới này sẽ áp dụng cho 112 đơn vị. Đối với 56 phường xã còn lại cùng với đặc khu Côn Đảo, thẩm quyền chứng thực vẫn được giữ nguyên như cũ, nghĩa là Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã tại các khu vực này vẫn tiếp tục thực hiện chứng thực cả giấy tờ thông thường lẫn các giao dịch tài sản.

Chính quyền thành phố đã công bố danh sách chi tiết các địa phương thuộc diện chuyển giao để người dân tiện tra cứu, tránh việc đi lại nhiều lần do nhầm lẫn về thẩm quyền giải quyết hồ sơ. Danh sách như sau:

Việc chuyển dịch từ chứng thực sang công chứng được kỳ vọng sẽ mang lại nhiều lợi ích thiết thực về mặt pháp lý cho người dân. Các công chứng viên, với tư cách là những người có trình độ chuyên môn luật pháp sâu rộng và được đào tạo bài bản, sẽ đóng vai trò tư vấn rõ ràng về quyền và nghĩa vụ cho các bên tham gia giao dịch.

Họ có trách nhiệm kiểm tra kỹ lưỡng nội dung hợp đồng, từ đó giúp giảm thiểu rủi ro tranh chấp về sau. Đáng chú ý, các văn bản đã được công chứng sẽ có giá trị chứng cứ cao hơn trước pháp luật, tạo cơ sở pháp lý vững chắc trong trường hợp xảy ra tranh tụng tại tòa án.

Đồng thời, sự thay đổi này cũng giúp giảm bớt gánh nặng chuyên môn phức tạp cho cán bộ phường xã, giúp họ tập trung tốt hơn vào công tác quản lý hành chính và an sinh xã hội tại địa phương.

Dù mang lại nhiều giá trị chuyên môn, người dân cũng cần lưu ý đến một số thay đổi thực tế khi chuyển sang hình thức công chứng. Phí công chứng thường sẽ cao hơn so với phí chứng thực tại Ủy ban nhân dân trước đây, tùy thuộc vào giá trị của tài sản giao dịch.

Bên cạnh đó, thay vì đến phường gần nhà, người dân có thể phải di chuyển xa hơn để tới văn phòng công chứng và có thể cần phải đặt lịch hẹn trước nếu văn phòng đó đang quá tải khách hàng.

Để đảm bảo quyền lợi, người dân nên tìm hiểu kỹ về các văn phòng công chứng uy tín, nắm rõ quy trình và các loại chi phí phát sinh theo hướng dẫn của công chứng viên để chuẩn bị hồ sơ một cách đầy đủ nhất.

Để việc triển khai diễn ra suôn sẻ và tránh gây xáo trộn cho đời sống người dân, thành phố đã quy định lộ trình chuyển tiếp rõ ràng.

Theo đó, đối với các hồ sơ yêu cầu chứng thực giao dịch đã được Ủy ban nhân dân cấp xã tiếp nhận hợp lệ trước ngày 27/4, cơ quan này sẽ có trách nhiệm giải quyết đến cùng theo quy trình cũ. Chỉ những hồ sơ mới phát sinh từ sau ngày 27/4 mới bắt buộc phải chuyển sang các tổ chức hành nghề công chứng.

Trong khoảng thời gian ngắn trước khi quy định mới chính thức có hiệu lực, người dân đang có nhu cầu giao dịch nhà đất hoặc lập di chúc cần nhanh chóng kiểm tra xem phường xã mình đang cư trú có nằm trong danh sách 112 đơn vị chuyển giao hay không.

Nếu thuộc diện chuyển giao và muốn tiết kiệm chi phí cũng như thời gian di chuyển, người dân có thể chủ động hoàn tất các thủ tục tại Ủy ban nhân dân phường trước mốc thời gian ngày 27/4. Sự chuẩn bị kỹ lưỡng và tinh thần chủ động từ phía người dân, kết hợp với sự phối hợp của các cơ quan chức năng, sẽ là yếu tố then chốt để đợt cải cách hành chính này thực sự mang lại lợi ích cho xã hội.