Chi tiết 3 'siêu dự án' giao thông của TP.HCM về đích năm 2026, trong đó có tuyến đường bộ lớn nhất phía Nam từ trước đến nay

TP.HCM đang bước vào giai đoạn tăng tốc hoàn thiện loạt công trình hạ tầng giao thông chiến lược, trong đó nổi bật là tuyến Vành đai 3 TP.HCM cùng hai nút giao An Phú và Mỹ Thủy.

Đây được xem là những mắt xích quan trọng giúp khơi thông các cửa ngõ, giảm áp lực ùn tắc kéo dài nhiều năm và mở rộng không gian phát triển cho toàn vùng kinh tế trọng điểm phía Nam.

Với tổng mức đầu tư hơn 75.300 tỷ đồng, Vành đai 3 là dự án đường bộ có quy mô lớn nhất phía Nam hiện nay. Tuyến dài hơn 76 km, đi qua địa phận TP.HCM, Bình Dương, Đồng Nai và Long An (nay thuộc Tây Ninh theo dữ liệu nguồn).

Ở giai đoạn một, dự án được xây dựng với 4 làn cao tốc, hai bên có đường song hành (không liên tục), giải phóng mặt bằng theo quy mô hoàn chỉnh rộng từ 63 m đến 120 m, bao gồm nhiều hạng mục lớn như cầu cạn, cầu vượt sông và các nút giao liên thông.

Khởi công từ tháng 6/2023, đến nay công trình đã đạt hơn 70% khối lượng. Đáng chú ý, đoạn cầu cạn liên tục dài gần 15 km qua khu đông TP.HCM, nối từ cao tốc TP.HCM - Long Thành - Dầu Giây đến nút giao Tân Vạn, dự kiến thông xe kỹ thuật vào tháng 12/2025. Việc đưa vào khai thác đoạn tuyến này được kỳ vọng sẽ phân luồng phương tiện tại cửa ngõ phía Đông, tạo tiền đề hoàn thành toàn tuyến vào cuối tháng 6/2026.

Theo quy hoạch năm 2011, Vành đai 3 TP.HCM có tổng chiều dài hơn 90 km. Trước đó, hơn 15 km đoạn Mỹ Phước - Tân Vạn qua Bình Dương đã hoàn thành và đưa vào sử dụng. Dự án thành phần 1A, gồm cầu Nhơn Trạch kết nối TP.HCM với Đồng Nai, cũng được đẩy nhanh tiến độ để đưa vào khai thác dịp 2/9/2025. Khi hoàn thiện đồng bộ, tuyến vành đai sẽ kết nối 5 cao tốc hướng tâm gồm TP.HCM - Trung Lương, TP.HCM - Long Thành - Dầu Giây và ba tuyến đang xây dựng là Bến Lức - Long Thành, TP.HCM - Mộc Bài, TP.HCM - Chơn Thành.

Tuyến đường được kỳ vọng tạo liên kết giữa các trung tâm công nghiệp, đô thị, sân bay và cảng biển, đồng thời mở rộng dư địa phát triển đô thị cho toàn khu vực.

Song song với trục vành đai, TP.HCM cũng tập trung nguồn lực hoàn thiện nút giao An Phú - điểm cuối cao tốc TP.HCM - Long Thành - Dầu Giây.

Dự án có tổng vốn hơn 3.400 tỷ đồng, khởi công cuối năm 2022 với quy mô ba tầng, bao gồm hầm chui kết nối trực tiếp cao tốc với đại lộ Mai Chí Thọ cùng hệ thống cầu vượt đa hướng. Do chậm tiến độ, công trình được gia hạn đến quý II/2026. Một số hạng mục đã được đưa vào khai thác, các phần còn lại dự kiến hoàn thành trong năm 2026, góp phần giảm ùn tắc tại cửa ngõ phía Đông.

Cách đó khoảng 5 km, nút giao Mỹ Thủy tại khu vực cửa ngõ cảng Cát Lái cũng đang được đẩy nhanh tiến độ sau thời gian dài vướng mắc mặt bằng. Dự án có tổng mức đầu tư hơn 3.400 tỷ đồng, đã hoàn thành nhiều cầu vượt và hầm chui quan trọng. Các hạng mục chính còn lại đang được tập trung thi công để hoàn tất trong năm 2026, nhằm giảm áp lực cho khu vực cảng biển lớn nhất cả nước.

Ông Trần Quang Lâm, Giám đốc Sở Xây dựng cho biết, năm 2026 mang ý nghĩa đặc biệt khi là năm đầu tiên triển khai Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng và Nghị quyết Đại hội Đảng bộ TP.HCM lần thứ I, nhiệm kỳ 2025-2030.

Đây cũng là năm thứ hai Thành phố vận hành theo mô hình chính quyền địa phương hai cấp, sau khi hoàn tất sắp xếp, hợp nhất, hình thành TP.HCM (mới) với không gian phát triển rộng lớn hơn, tầm vóc của một siêu đô thị.

Cũng theo ông Lâm, năm 2026 và những năm tiếp theo sẽ là giai đoạn tăng tốc mạnh mẽ. Hàng loạt dự án chiến lược như kết nối hai sân bay, mở rộng mạng lưới metro, đường vành đai, cao tốc liên vùng, trung tâm hành chính mới… sẽ được triển khai đồng bộ. Cơ chế phân cấp, ủy quyền mới giúp thành phố chủ động hơn trong quyết định đầu tư và tổ chức thực hiện.

Thành phố đặt mục tiêu khởi công khoảng 15 dự án trọng điểm, mang tính kết nối vùng như: Vành đai 4, cao tốc TP.HCM - Mộc Bài, cầu vượt biển Cần Giờ - Bà Rịa - Vũng Tàu, cầu Thủ Thiêm 4, các dự án BOT theo Nghị quyết 98, Khu liên hợp thể dục thể thao Rạch Chiếc…

Song song đó, 12 công trình lớn dự kiến hoàn thành và đưa vào khai thác, bao gồm: Vành đai 3, nút giao An Phú, nút giao Mỹ Thủy, nâng cấp Tỉnh lộ 994, dự án cải tạo môi trường kênh Tham Lương - Bến Cát - rạch Nước Lên…, góp phần giải tỏa áp lực giao thông, chỉnh trang đô thị và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội.

Đặc biệt, tuyến metro số 2 (Bến Thành - Tham Lương) được khởi công trong đầu năm 2026, đánh dấu bước chuyển quan trọng trong việc mở rộng mạng lưới đường sắt đô thị của thành phố.

Song song đó, TP.HCM tập trung tháo gỡ các vướng mắc để vận hành ổn định tuyến metro số 1 (Bến Thành - Suối Tiên), đồng thời chuẩn bị đầu tư các tuyến đường sắt đô thị tiếp theo trong giai đoạn 2025-2030, mở ra kỳ vọng hình thành hệ thống giao thông công cộng hiện đại, đồng bộ, giảm áp lực cho hạ tầng đường bộ.

Cùng với giao thông đô thị, TP.HCM cũng tiếp tục mở rộng không gian phát triển ra biển với các dự án chiến lược như Cảng trung chuyển quốc tế Cần Giờ, bến cảng khách quốc tế Vũng Tàu, nâng cấp các cảng biển, cảng thủy nội địa khu vực Bình Dương (cũ), Cái Mép - Thị Vải; nâng cấp, mở rộng sân bay Côn Đảo, từng bước hoàn thiện mạng lưới hạ tầng giao thông đa phương thức, gắn kết TP.HCM với khu vực và thế giới.

Việc đồng bộ hóa hệ thống hạ tầng giai đoạn 2025-2026 được kỳ vọng tạo bước chuyển mạnh về năng lực vận tải, tháo gỡ các điểm nghẽn kéo dài nhiều năm, đồng thời mở ra không gian phát triển kinh tế mới cho TP.HCM và toàn vùng Đông Nam Bộ.