Chính phủ ban hành chiến lược phát triển ngành thép, Hòa Phát, Vingroup, Xuân Thiện xung phong kiến tạo

Phó Thủ tướng Chính phủ Bùi Thanh Sơn vừa ký Quyết định số 261/QĐ-TTg ngày 9/2/2026, phê duyệt Chiến lược phát triển ngành thép đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050. Chiến lược đặt mục tiêu nâng cao quy mô, chất lượng và vị thế của ngành thép Việt Nam, hướng tới tự chủ nguồn cung trong nước và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Cụ thể, đến năm 2030, sản xuất thép thô phấn đấu tăng trưởng bình quân 7–8%/năm, đạt khoảng 25–26 triệu tấn/năm; thép thành phẩm tăng 5,5–6,5%/năm, đạt 32–33 triệu tấn/năm. Sản phẩm trong nước dự kiến đáp ứng 80–85% nhu cầu, đồng thời từng bước gia tăng tỷ trọng xuất khẩu. Ngành thép được định hướng ưu tiên phát triển các dòng sản phẩm giá trị gia tăng cao như thép hợp kim, thép không gỉ và thép chất lượng cao phục vụ công nghiệp chế tạo, giao thông vận tải và năng lượng.

Đến năm 2035, sản lượng thép thô dự kiến đạt 33–36 triệu tấn/năm, thép thành phẩm 40–43 triệu tấn/năm, với mức tiêu thụ bình quân 340–360 kg/người/năm. Tỷ lệ đáp ứng nhu cầu trong nước được nâng lên 85–90%, mở rộng xuất khẩu và bổ sung các sản phẩm thép phục vụ quốc phòng – an ninh.

Với tầm nhìn đến năm 2050, ngành thép Việt Nam hướng tới sản xuất 65–70 triệu tấn thép thô và 75–80 triệu tấn thép thành phẩm mỗi năm. Ngành thép được định hướng đáp ứng tối đa nhu cầu trong nước, gia tăng xuất khẩu và tham gia ngày càng sâu vào chuỗi cung ứng thép toàn cầu.

Để có thể hiện thực hóa các mục tiêu này, vai trò của doanh nghiệp được xác định là yếu tố then chốt. Hiện nay, Tập đoàn Hòa Phát (HPG) là nhà sản xuất thép lớn nhất Việt Nam cũng như Đông Nam Á, với công suất dự kiến đạt 16 triệu tấn/năm từ cuối năm 2026.

Cơ cấu sản phẩm của Hòa Phát đạt khoảng 60% sản lượng là thép công nghệ cao phục vụ cơ khí chế tạo, sản xuất ô tô, đóng tàu, dầu khí, đồ gia dụng, kết cấu thép và năng lượng. Hòa Phát cũng là doanh nghiệp Việt Nam duy nhất sản xuất được thép cuộn cán nóng (HRC), đồng thời chiếm khoảng 36% thị phần thép xây dựng và 30% thị phần ống thép trong nước.

Dự kiến đầu năm 2027, Hòa Phát sẽ đưa vào vận hành thêm nhà máy sản xuất thép ray và thép đặc biệt tại Dung Quất với tổng vốn đầu tư khoảng 10.000 tỷ đồng, công suất 700.000 tấn/năm. Nhà máy sẽ cho ra đời các sản phẩm thép ray phục vụ các dự án đường sắt trọng điểm trong nước và xuất khẩu.

Về dài hạn, tập đoàn cũng lên kế hoạch đầu tư khu liên hợp sản xuất gang thép tại Đắk Lắk với tổng vốn 120.000 tỷ đồng, công suất 6 triệu tấn/năm. Khi hoàn thành, tổng năng lực sản xuất thép của Hòa Phát có thể đạt 22 triệu tấn/năm.

Cùng với Hòa Phát, Vingroup (VIC) nổi lên như một “tân binh” đáng chú ý trong ngành thép, với tham vọng không hề kém cạnh. Tháng 10/2025, Vingroup thành lập CTCP Sản xuất và Kinh doanh VinMetal, hiện có vốn điều lệ 15.000 tỷ đồng. Ngay sau đó, tập đoàn khởi động triển khai Nhà máy thép VinMetal tại Khu kinh tế Vũng Áng (Hà Tĩnh). Dự án có tổng vốn đầu tư lên tới 80.000 tỷ đồng, quy mô hơn 461ha. Theo kế hoạch, công suất giai đoạn 1 đạt 5–6 triệu tấn/năm; sau khi hoàn tất toàn bộ ba giai đoạn, tổng công suất có thể đạt 20 triệu tấn/năm.

VinMetal định hướng sản xuất đa dạng các dòng thép xây dựng, thép cuộn cán nóng (HRC) và thép hợp kim đặc chủng, phục vụ sản xuất xe điện và hạ tầng giao thông tốc độ cao. Trước mắt, dự án nhằm chủ động nguồn vật liệu cho các lĩnh vực cốt lõi trong hệ sinh thái Vingroup như bất động sản Vinhomes, sản xuất xe điện VinFast, cũng như các dự án hạ tầng, công nghiệp và năng lượng.

Ngoài Hòa Phát, Vingroup, Tập đoàn Xuân Thiện cũng đang đầu tư hai dự án thép xanh với tổng công suất lên tới 9,5 triệu tấn/năm và vốn đầu tư khoảng 98.000 tỷ đồng. Sản phẩm chủ lực bao gồm thép tấm HRC, thép tấm đặc biệt cho ngành ô tô, thép phục vụ sản xuất container, cùng sắt xốp thương phẩm, hướng tới cả thị trường trong nước và xuất khẩu.

Với sự tham gia và mở rộng đầu tư của các doanh nghiệp lớn, ngành thép Việt Nam đang hình thành lực đỡ quan trọng để hiện thực hóa Chiến lược phát triển ngành thép, đồng thời nâng cao vị thế của thép Việt Nam trên bản đồ công nghiệp toàn cầu.