Chủ tịch Phú Thái: Muốn tăng trưởng 10%, DN tư nhân phải tăng 15%, cải cách thể chế phải 20%

Tại talkshow “Làm thế nào để Việt Nam đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số?”, ông Phạm Đình Đoàn – Chủ tịch Tập đoàn Phú Thái, thẳng thắn thừa nhận việc duy trì tăng trưởng hai con số trong 5 năm tới là một thách thức cực đại. Khi quy mô nền kinh tế đã lớn, việc giữ tốc độ tăng trưởng cao khó hơn nhiều so với giai đoạn quy mô còn nhỏ.

“Đây là cơ hội cuối cùng để Việt Nam lên tàu đi vào nhóm nước thu nhập cao. Nhưng để làm được, thay vì 5-10 giải pháp như trước, chúng ta cần 15-20 giải pháp quyết liệt hơn,” ông Đoàn nhấn mạnh. Theo ông, cộng đồng doanh nghiệp đang rất “hồi hởi” trước mục tiêu này vì nó đặt ra một bài toán buộc các cơ quan quản lý nhà nước phải thay đổi tư duy quản lý một cách triệt để.

“Cỗ xe chính sách” Trung Quốc và áp lực cạnh tranh không cân sức

Theo ông Đoàn, động lực quan trọng nhất để đạt tăng trưởng cao chính là khu vực kinh tế tư nhân. Cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam có khát vọng phát triển, muốn mở rộng quy mô và khẳng định vị thế, nhưng vẫn tồn tại nhiều lo lắng trước sự cạnh tranh ngày càng lớn, đặc biệt từ doanh nghiệp nước ngoài.

Cảnh báo về làn sóng hàng hóa từ Trung Quốc, ông Đoàn cho biết, các cán bộ quản lý của Phú Thái khi sang Quảng Đông đã cảm nhận rõ một "cỗ xe chính sách" khổng lồ đang chuẩn bị đổ bộ vào Việt Nam.

“Trước đây họ chỉ xây kho dọc biên giới, nay hệ thống kho logistics đã nằm sâu trong nội địa Việt Nam. Họ thuê KOL, KOC livestream bán hàng trực tiếp. Doanh nghiệp Trung Quốc vào Việt Nam không đơn độc, họ có sự dìu dắt từ chính quyền trung ương đến địa phương và các hiệp hội xúc tiến,” ông Đoàn phân tích.

Hệ quả là nhiều doanh nghiệp Việt hiện nay không thể cạnh tranh về giá. Thậm chí, một số đơn vị từng sản xuất tại Việt Nam nay phải chuyển sang mua bán thành phẩm từ Trung Quốc về làm công đoạn hoàn thiện rồi… "bán hộ" đối thủ. Ông cảnh báo, nếu FDI vào Việt Nam mà không kết hợp với doanh nghiệp nội địa, về lâu dài lợi nhuận để lại trong nước sẽ rất ít, dẫn đến chất lượng tăng trưởng thấp.

Phép tính 10 - 15 - 20: Động lực từ thể chế

Từ góc nhìn thực tế của doanh nghiệp, ông Phạm Đình Đoàn đưa ra một công thức đáng chú ý: Để GDP tăng trưởng 10%, khu vực doanh nghiệp tư nhân phải tăng trưởng khoảng 15%, trong khi cải cách thể chế cần đạt mức độ thay đổi tương đương 20%.

Tại sao cải cách thể chế phải đi trước và mạnh mẽ hơn? Ông Đoàn dẫn chứng những bất cập:

-Sự điều tiết lệch pha: Thị trường chỉ cần 10 đơn vị sản phẩm nhưng cơ quan quản lý cấp phép tới 30, dẫn đến việc doanh nghiệp nội địa "quân ta đánh quân mình", tự làm suy yếu nhau trước khi đối thủ ngoại vào thâu tóm.

-Chi phí thời gian: Một dự án thay vì 1 năm lại kéo dài 3 năm. Sự chậm trễ này không chỉ là mất tiền bạc mà còn làm thui chột khát vọng vươn lên của doanh nhân.

“Doanh nghiệp Việt, dù lớn hay nhỏ, vẫn đang trong giai đoạn cần được nuôi dưỡng. Cái chúng tôi cần nhất lúc này không chỉ là miễn thuế hay vốn, mà là sự công bằng và minh bạch,” Chủ tịch Phú Thái khẳng định.

Cần một “thực đơn” hỗ trợ cụ thể

Một thực tế đau lòng được ông Đoàn chia sẻ là nhiều doanh nghiệp vừa và nhỏ hiện nay "làm thật thì lỗ, làm giả (không hóa đơn, lách luật) mới có lãi". Tuy nhiên, ông khẳng định kỷ nguyên đó đã chấm dứt. Với sự tác động của công nghệ AI và yêu cầu hội nhập, doanh nghiệp buộc phải làm thật và chuyên nghiệp hóa nếu không muốn bị đào thải.

Bằng chứng là hiện nay nhiều doanh nghiệp đã phải cắt giảm từ 10% đến 40% lao động để tăng năng suất và thích ứng với công nghệ. Đây là cuộc thanh lọc đau đớn nhưng cần thiết.

Ông Phạm Đình Đoàn cho rằng Việt Nam có nhiều điều kiện để đạt tăng trưởng hai con số: nền kinh tế mở, thị trường lớn, doanh nhân có khát vọng. Nhưng để biến mục tiêu thành hiện thực, chính sách không thể chỉ dừng ở mức khuyến khích hay tháo gỡ khó khăn, mà phải là những chính sách đủ sâu, đủ cụ thể và đủ chiến lược.

Thay vì những khẩu hiệu động viên tinh thần, ông Phạm Đình Đoàn mong muốn Chính phủ đưa ra một “thực đơn” hỗ trợ cụ thể: Hỗ trợ doanh nghiệp khởi nghiệp cần gì? Doanh nghiệp tiềm năng cần gì để trở thành đầu tàu? Chiến lược quốc gia để liên kết FDI và doanh nghiệp nội địa là gì?

“Nếu Chính phủ cam kết hỗ trợ 50-100 doanh nghiệp dẫn dắt phát triển tốt, tạo ra không khí toàn dân kinh doanh, tôi tin Việt Nam sẽ tạo nên kỳ tích trong 5 năm tới. Đây không chỉ là câu chuyện của hiện tại, mà là nền móng cho con cháu mai sau,” ông Đoàn kết luận.