Chuẩn bị 35.000 nhân lực cho loạt dự án đường sắt trăm tỷ USD

Việt Nam đang bước vào giai đoạn chuẩn bị nhân lực quy mô lớn cho các dự án đường sắt trọng điểm trong nhiều thập niên tới, trong đó có tuyến đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam trị giá khoảng 67 tỷ USD.

Ngoài ra, loạt các tuyến đường sắt trọng điểm đang tiến hành, như Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng kết nối qua biên giới Việt Nam - Trung Quốc; các tuyến đường sắt đô thị Hà Nội, TP. HCM; tuyến Gia Bình – Hạ Long, Lạng Sơn – Hà Nội... Tổng mức đầu tư các tuyến này lên đến hàng trăm tỷ USD.

Tại cuộc họp triển khai đào tạo nhân lực phục vụ các dự án đường sắt trọng điểm ngày 9/3 vừa qua do Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Văn Sinh chủ trì, các cơ quan quản lý, trường đào tạo và doanh nghiệp liên quan đã bàn thảo kế hoạch xây dựng nguồn nhân lực cho giai đoạn tới.

Đây được xem là một trong những bước chuẩn bị quan trọng để Việt Nam từng bước làm chủ công nghệ và triển khai các dự án hạ tầng quy mô lớn trong lĩnh vực đường sắt.

Theo Đề án phát triển nguồn nhân lực đường sắt Việt Nam, giai đoạn 2025–2030 cần đào tạo khoảng 35.000 nhân sự để phục vụ các dự án đường sắt tốc độ cao, đường sắt điện khí hóa và các tuyến metro đô thị.

Đại diện Vụ Tổ chức cán bộ cho biết, nhân lực ngành đường sắt được chia thành 05 khối chính: Khối nhân lực quản lý Nhà nước; Khối nhân lực đầu tư xây dựng hạ tầng; Khối nhân lực khai thác, vận hành và bảo trì; Khối nhân lực nghiên cứu, ứng dụng, tiếp nhận, chuyển giao và làm chủ công nghệ; Khối nhân lực thực hiện công tác đào tạo, bồi dưỡng tại các cơ sở đào tạo, bồi dưỡng.

Theo thống kê, nhu cầu nguồn nhân lực phân bổ theo nhiều lĩnh vực, trong đó kỹ sư xây dựng cần lượng nhân sự lớn nhất với khoảng 16.300 người; tiếp đó là nguồn kỹ sư xây dựng các công trình đường sắt....

Giai đoạn 2031-2035, cần đào tạo ít nhất 70.000 nhân lực, tăng cường đào tạo nhân lực chất lượng cao đáp ứng yêu cầu triển khai các dự án đường sắt tốc độ cao, đường sắt quốc gia điện khí hóa, đường sắt đô thị và bổ sung nguồn nhân lực giảng dạy cho các cơ sở đào tạo. Cần đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ cho ít nhất 40.000 người đáp ứng yêu cầu vận hành, khai thác, bảo trì các tuyến đường sắt, trong đó, riêng tuyến đường sắt tốc độ cao khoảng 13.800 người.

Các chương trình đào tạo sẽ được triển khai thông qua sự phối hợp giữa các trường đại học chuyên ngành giao thông – xây dựng, các viện nghiên cứu và doanh nghiệp hạ tầng. Bộ Xây dựng cũng yêu cầu tăng cường hợp tác quốc tế nhằm tiếp cận công nghệ và mô hình đào tạo hiện đại của các quốc gia đã phát triển hệ thống đường sắt tốc độ cao.

Theo các chuyên gia, việc chuẩn bị nguồn nhân lực quy mô lớn ngay từ giai đoạn đầu có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Khác với các dự án hạ tầng thông thường, hệ thống đường sắt tốc độ cao đòi hỏi đội ngũ kỹ sư và chuyên gia có trình độ cao trong các lĩnh vực như tín hiệu – điều khiển, điện khí hóa, vận hành và bảo trì.

Kế hoạch đào tạo nhân lực được triển khai trong bối cảnh Việt Nam đang thúc đẩy hàng loạt dự án đường sắt chiến lược. Nổi bật nhất là tuyến đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam dài hơn 1.500km với tổng mức đầu tư sơ bộ khoảng 1,7 triệu tỷ đồng (tương đương 67 tỷ USD).

Bên cạnh đó, nhiều tuyến đường sắt đô thị tại Hà Nội và TP.HCM, cùng các tuyến đường sắt kết nối cảng biển và hành lang kinh tế quốc tế cũng đang được nghiên cứu và chuẩn bị đầu tư.