Chuyện gì đang xảy ra với nền kinh tế tăng trưởng nhanh nhất thế giới?

Theo dữ liệu từ Công ty Lưu ký Chứng khoán Quốc gia (NSDL), tổng giá trị đầu tư ròng tích lũy của các nhà đầu tư danh mục nước ngoài (FPI) trên thị trường cổ phiếu Ấn Độ tính đến ngày 1/6 chỉ còn khoảng 7.300 tỷ rupee, mức thấp nhất kể từ năm 2016. Con số này phản ánh tổng dòng vốn ròng vào hoặc ra khỏi thị trường chứng khoán Ấn Độ kể từ năm 1993.

Từng được xem là "ngôi sao" của nhóm thị trường mới nổi, vị thế của Ấn Độ trong mắt giới đầu tư quốc tế đang thay đổi đáng kể. Căng thẳng địa chính trị và cú sốc giá dầu liên quan đến xung đột Mỹ-Iran đang phủ bóng lên triển vọng của nền kinh tế lớn tăng trưởng nhanh nhất thế giới. Đồng thời, dòng tiền quốc tế ngày càng ưu tiên những thị trường gắn liền với cuộc đua xây dựng hạ tầng AI.

Hệ quả là thị trường chứng khoán Ấn Độ đã rơi khỏi nhóm 5 thị trường có giá trị vốn hóa lớn nhất thế giới lần đầu tiên trong vòng 3 năm, xếp sau các trung tâm công nghệ châu Á như Đài Loan (Trung Quốc) và Hàn Quốc.

Một yếu tố khác khiến giới đầu tư lo ngại là tác động lâu dài của AI đối với nền kinh tế Ấn Độ. Tuần trước, ông Carson Block, nhà sáng lập công ty nghiên cứu đầu tư Muddy Waters Capital, cảnh báo AI có thể thay thế tới 15% lực lượng lao động tri thức có thu nhập cao tại Mỹ trong vài năm tới. Xu hướng này được cho là có thể ảnh hưởng đáng kể tới Ấn Độ, quốc gia vốn hưởng lợi lớn từ ngành dịch vụ công nghệ thông tin và gia công quy trình kinh doanh cho thị trường Mỹ.

Các chuyên gia của Kotak Institutional Equities nhận định dòng vốn ngoại có thể tiếp tục ở trạng thái trầm lắng do sức hấp dẫn tương đối của Ấn Độ đang thấp hơn nhiều thị trường mới nổi khác.

Trong một báo cáo gần đây, nhóm chiến lược gia do ông Sanjeev Prasad dẫn đầu cho biết tăng trưởng lợi nhuận doanh nghiệp tại Ấn Độ trong ngắn hạn được dự báo chậm hơn so với các nền kinh tế mới nổi hưởng lợi từ hàng hóa cơ bản hoặc công nghệ. Ngoài ra, Ấn Độ hiện có mức độ tiếp xúc khá hạn chế với chu kỳ tăng trưởng của AI và ngành bán dẫn, lĩnh vực được kỳ vọng sẽ tiếp tục thu hút dòng vốn toàn cầu trong 1 đến 3 năm tới.

Sự rút lui của nhà đầu tư nước ngoài cũng làm thay đổi cấu trúc sở hữu trên thị trường chứng khoán Ấn Độ. Theo ông Venkatesh Balasubramaniam, chiến lược gia tại JM Financial Institutional Securities, tỷ lệ nắm giữ của các quỹ đầu tư toàn cầu tại các doanh nghiệp niêm yết đã giảm xuống còn khoảng 15%, so với gần 20% cách đây một thập kỷ.

Trong khi đó, các quỹ tương hỗ trong nước đang ngày càng gia tăng ảnh hưởng nhờ dòng tiền ổn định từ nhà đầu tư cá nhân. Hiện nhóm quỹ này đã kiểm soát gần 20% giá trị thị trường chứng khoán Ấn Độ, vượt qua tỷ lệ sở hữu của khối ngoại.