Chuyên gia: Mặt bằng lãi suất có thể dần ổn định trở lại trong thời gian tới

Tại Hội thảo “Lãi suất và cơ hội đầu tư bất động sản trong chu kỳ tăng trưởng mới” diễn ra chiều 23/3, ông Nguyễn Quang Huy – chuyên gia tài chính, ngân hàng, cho rằng lãi suất chỉ là một yếu tố trong tổng thể chi phí vốn của nền kinh tế và cần được nhìn nhận trong mối quan hệ với các kênh huy động vốn cũng như khả năng quản trị của hệ thống ngân hàng.

Trong thời gian qua, khi thị trường chứng khoán và các kênh đầu tư khác có những giai đoạn thuận lợi, doanh nghiệp có thêm cơ hội huy động vốn, qua đó giảm bớt áp lực phụ thuộc vào tín dụng ngân hàng. Việc đa dạng hóa nguồn vốn trong nền kinh tế cũng góp phần giúp các ngân hàng cân đối chi phí đầu vào, từ đó có điều kiện duy trì mặt bằng lãi suất ở mức hợp lý hơn.

Bên cạnh đó, dòng tiền từ khu vực dân cư vẫn là nguồn lực quan trọng giúp hệ thống ngân hàng ổn định thanh khoản và chủ động hơn trong điều hành lãi suất. Khi các nguồn vốn được lưu thông tốt, ngân hàng có dư địa để kiểm soát chi phí vốn, qua đó hỗ trợ duy trì mặt bằng lãi suất ổn định.

Đối với thị trường bất động sản, ông Huy nhận định mặt bằng lãi suất có thể dần ổn định trở lại trong thời gian tới, dù vẫn cần sự điều tiết linh hoạt từ cơ quan quản lý, đặc biệt là Ngân hàng Nhà nước thông qua các công cụ chính sách tiền tệ. Tuy nhiên, cơ hội trên thị trường sẽ không còn mang tính đại trà mà có sự phân hóa theo từng phân khúc và khẩu vị rủi ro của nhà đầu tư.

Theo khuyến nghị của chuyên gia, trong bối cảnh lãi suất có thể biến động theo chu kỳ, người vay nên cân nhắc các gói vay có lãi suất cố định trong 2–3 năm, thậm chí 3–5 năm để giảm thiểu rủi ro trong ngắn hạn. Đồng thời, cần xây dựng kế hoạch tài chính dài hạn, có phương án dự phòng dòng tiền và cân đối nguồn vốn hợp lý. Trong quá trình vay, khách hàng cũng có thể chủ động tái cấu trúc khoản vay khi điều kiện thị trường thuận lợi hơn, dù có thể phát sinh một số chi phí như phí trả nợ trước hạn.

Ở góc độ ngân hàng, ông Nguyễn Khánh Phúc, Phó Giám đốc Khối Ngân hàng cá nhân, Ngân hàng TMCP Tiên Phong (TPBank) cho biết các ngân hàng hiện đang triển khai nhiều gói tín dụng linh hoạt nhằm mang đến cho khách hàng nhiều lựa chọn phù hợp với nhu cầu và năng lực tài chính. Tại thời điểm hiện tại, mức lãi suất thả nổi tính toán bình quân dao động khoảng 13,4–13,8%/năm.

Theo ông Phúc, vấn đề cốt lõi không phải là điều kiện vay “khó hay dễ”, mà là khách hàng có đáp ứng đủ các tiêu chuẩn tín dụng hay không. Một khoản vay được phê duyệt khi đáp ứng các tiêu chí cơ bản như: có nguồn thu nhập ổn định và chứng minh được khả năng trả nợ; dòng tiền trong tương lai đủ đảm bảo nghĩa vụ tài chính; tài sản bảo đảm hợp pháp, đủ giá trị và hồ sơ pháp lý đầy đủ; lịch sử tín dụng tốt, không có nợ xấu và đáp ứng các chuẩn mực về nhân thân theo quy định. Đây là các tiêu chuẩn tín dụng cơ bản và được áp dụng xuyên suốt trong mọi chu kỳ tín dụng.

Đáng chú ý, thị trường hiện nay không chỉ nói về lãi suất mà còn chứng kiến nhiều chính sách hỗ trợ tài chính từ phía chủ đầu tư. Nếu trước đây, chính sách hỗ trợ lãi suất thường chỉ kéo dài 1–2 năm thì hiện nay có những dự án công bố hỗ trợ lãi suất tới 5 năm, giúp giảm đáng kể áp lực tài chính ban đầu cho người mua nhà.

Về phía ngân hàng, các sản phẩm tín dụng cũng được thiết kế theo hướng giảm áp lực trả nợ trong giai đoạn đầu. Nếu trước đây thời hạn vay phổ biến khoảng 10–20 năm thì hiện nay có thể kéo dài 35 năm, thậm chí 40 năm. Thời gian ân hạn gốc trước đây thường tối đa 12–24 tháng, nay có thể lên tới 36 tháng, thậm chí 60 tháng tại một số ngân hàng. Những thiết kế này nhằm giúp khách hàng giãn áp lực tài chính trong giai đoạn đầu, đặc biệt khi thu nhập chưa ổn định hoặc đang trong chu kỳ đầu tư.

Trong bối cảnh thông tin ngày càng minh bạch, người mua nhà hiện nay có nhiều kênh để tiếp cận thông tin từ ngân hàng, chủ đầu tư, chuyên gia tài chính và truyền thông. Việc mua nhà để ở là một trong những quyết định tài chính lớn nhất của đời người, do đó người vay hoàn toàn có thể chủ động tính toán dòng tiền, lựa chọn gói lãi suất phù hợp và xây dựng các kịch bản tài chính trong trường hợp lãi suất biến động.

Các chuyên gia cho rằng, khi mặt bằng lãi suất dần ổn định, thị trường bất động sản có thể bước vào một chu kỳ tăng trưởng mới, nhưng sẽ là chu kỳ tăng trưởng dựa trên năng lực tài chính thực, dòng tiền thực và nhu cầu ở thực, thay vì dựa quá nhiều vào đòn bẩy tín dụng như các giai đoạn trước.