Cú hích rút ngắn thời gian đi từ trung tâm TP.HCM đến sân bay Long Thành chỉ còn 30 phút

Sau gần 5 năm thi công, cuối năm 2025, sân bay Long Thành đã đón những chuyến bay kỹ thuật đầu tiên và dự kiến đưa vào khai thác thương mại vào giữa năm nay.

Khi đi vào hoạt động đầy đủ, cảng hàng không lớn nhất cả nước sẽ đảm nhận khoảng 80% lượng khách quốc tế của khu vực, chủ yếu phục vụ nhu cầu đi lại của TP.HCM và trung chuyển từ Sân bay Tân Sơn Nhất.

Tuy nhiên, bài toán kết nối đang đặt ra thách thức lớn. Hiện nay, việc di chuyển giữa trung tâm TP.HCM và Long Thành chủ yếu phụ thuộc vào cao tốc TP.HCM - Long Thành - Dầu Giây cùng Quốc lộ 1, 51. Dù quãng đường khoảng 40-50 km, thời gian đi lại có thể mất hơn một giờ khi thông thoáng và kéo dài 2-3 giờ nếu ùn tắc.

Thực tế khai thác cho thấy tuyến cao tốc huyết mạch này thường xuyên quá tải, đặc biệt vào dịp lễ, Tết hoặc cuối tuần, chỉ cần xảy ra va chạm nhẹ cũng có thể khiến dòng xe “chôn chân” hàng giờ.

Trong chuyến thăm và chúc Tết Đảng bộ, chính quyền và nhân dân TP.HCM ngày 9-2, Tổng Bí thư Tô Lâm nhấn mạnh yêu cầu phải đầu tư hạ tầng giao thông đồng bộ, hiện đại, rút ngắn thời gian di chuyển từ trung tâm TP.HCM đến sân bay Long Thành xuống còn khoảng 30 phút.

Theo Tổng Bí thư, nếu hành khách phải mất hai tiếng và đối mặt nguy cơ ùn tắc bất cứ lúc nào, sân bay khó có thể phát huy hiệu quả. Điểm nghẽn giao thông không chỉ cản trở hành khách mà còn kìm hãm dòng chảy hàng hóa, du lịch và cơ hội phát triển của đô thị đầu tàu.

Để “chia lửa” cho tuyến cao tốc hiện hữu, hàng loạt dự án đường bộ đang được đẩy nhanh. Gần 22 km cao tốc TP.HCM - Long Thành - Dầu Giây đã được khởi công mở rộng từ nửa cuối tháng 8-2025, có đoạn lên tới 10 làn xe.

Ở hướng Đông, cầu Nhơn Trạch thuộc dự án thành phần 1A Vành đai 3 TP.HCM đã thông xe, mở thêm hướng kết nối qua sông Đồng Nai sang Nhơn Trạch, từ đó tiếp cận sân bay qua các tuyến 25B, 25C.

Ở hướng Tây, cao tốc Bến Lức - Long Thành dài gần 58 km giữ vai trò trục ngang chiến lược, kết nối miền Tây và phía Tây TP HCM với Đồng Nai và siêu sân bay lớn nhất Việt Nam.

Hiện khoảng 30 km đã được khai thác, hai hạng mục then chốt còn lại là nút giao Quốc lộ 51 và cầu Phước Khánh dự kiến hoàn thành, thông xe toàn tuyến trong quý III/2026. Song song đó, cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu đang được đề xuất đưa đoạn tuyến chính dài 37,7 km vào khai thác tạm dịp Tết Bính Ngọ, hoàn thiện thêm mạng lưới kết nối vùng.

Tại khu vực phía Nam, TP.HCM và Đồng Nai đã động thổ ba cây cầu lớn vượt sông gồm Phú Mỹ 2, Long Hưng (Đồng Nai 2) và Cát Lái, đặt mục tiêu hoàn thành trước năm 2030.

Trong đó, cầu Phú Mỹ 2 dài khoảng 6,3 km, quy mô 8 làn xe, kết nối trục Nguyễn Hữu Thọ phía TP.HCM với đường 25C bên Đồng Nai, hình thành thêm trục giao thông nhanh đến sân bay và giảm áp lực cho cầu Phú Mỹ hiện hữu cũng như Quốc lộ 51.

Dù vậy, các chuyên gia cho rằng đường bộ vẫn phụ thuộc vào mật độ phương tiện, thời tiết và ý thức tham gia giao thông. Về lâu dài, metro và đường sắt mới là lời giải bền vững.

Tuyến Thủ Thiêm - Long Thành dài khoảng 42 km (tính cả tuyến chính và đường dẫn depot khoảng 48 km), tổng mức đầu tư sơ bộ gần 84.800 tỉ đồng, tương đương gần 3,5 tỉ USD, được xác định là dự án ưu tiên giai đoạn đến năm 2030.

Nếu vận hành với tốc độ khai thác cao và tổ chức dừng đỗ hợp lý, tuyến này có thể đưa hành khách từ trung tâm TP.HCM đến sân bay trong khoảng 30 phút.

Metro có lợi thế không phụ thuộc ùn tắc mặt đất, năng lực vận chuyển lớn, ổn định; mỗi đoàn tàu có thể thay thế hàng trăm ôtô cá nhân, qua đó giảm chi phí gián tiếp, giảm ô nhiễm và tạo nền tảng phát triển đô thị theo mô hình TOD - phát triển đô thị gắn với giao thông công cộng.

Tuyến Thủ Thiêm - Long Thành dự kiến khởi công ngày 30/6/2026 và hoàn thành vào năm 2030. Tuy nhiên, để đạt tiến độ này, yêu cầu đặt ra là cơ chế đặc thù rút ngắn quy trình chuẩn bị đầu tư, giải phóng mặt bằng đi trước một bước và bảo đảm nguồn vốn ổn định, minh bạch.

Bên cạnh đường bộ và đường sắt, TP.HCM cũng nghiên cứu phương án kết nối bằng đường thủy từ bến Bạch Đằng đến khu vực Nhơn Trạch, sau đó tiếp cận sân bay bằng đường bộ; xem xét nâng cấp bến Phú Xuân - Phước Khánh trên sông Soài Rạp, đồng thời tính toán mở thêm nhiều tuyến xe buýt kết nối các khu vực trọng điểm với sân bay Long Thành khi cảng hàng không này chính thức khai thác.

Theo các chuyên gia, rút ngắn thời gian di chuyển xuống còn 30 phút không chỉ là yêu cầu kỹ thuật mà là thước đo năng lực tổ chức hạ tầng của TP.HCM.

Khi kết nối được bảo đảm, chi phí logistics giảm, hàng hóa tăng sức cạnh tranh, nhà đầu tư và du khách sẽ dễ dàng tiếp cận hơn. Sân bay Long Thành vì thế không chỉ là một dự án hạ tầng đơn lẻ, mà là động lực phát triển mới cho toàn vùng phía Nam và nâng cao vị thế cạnh tranh của Việt Nam trong khu vực.