Cuộc đua giữa hai ‘đại gia’ ngành thép đã mang về hơn 165.000 tỷ đồng cho Nhà nước

Năm 2025, Tập đoàn Hòa Phát (HPG) đã nộp vào ngân sách Nhà nước tổng cộng 13.000 tỷ đồng, phát sinh tại 20 tỉnh, thành phố trên cả nước.

Trong số các đơn vị thành viên, Thép Hòa Phát Dung Quất và Thép Hòa Phát Hải Dương là hai doanh nghiệp có mức đóng góp ngân sách lớn nhất.

Khoản nộp ngân sách của Hòa Phát được ghi nhận tại nhiều địa phương, trong đó tỉnh Quảng Ngãi là nơi phát sinh số thu cao nhất với 8.153 tỷ đồng, tương đương 63% tổng số nộp ngân sách của Tập đoàn. Bên cạnh đó, Hòa Phát cũng đóng góp đáng kể cho ngân sách tại các địa phương như TP. Hải Phòng, Hưng Yên, Quảng Ninh, Hà Nội, TP. HCM và Đà Nẵng.

Tính từ thời điểm chính thức niêm yết trên thị trường chứng khoán vào năm 2007 đến hết ngày 31/12/2025, tổng số tiền Hòa Phát đã đóng góp cho ngân sách Nhà nước đạt 101.000 tỷ đồng. Đáng chú ý, chỉ tính riêng trong giai đoạn 2015-2025, con số Hoà Phát đóng góp cho ngân sách là 90.789 tỷ đồng.

Đối với một doanh nghiệp thép quy mô lớn khác tại Việt Nam là Công ty TNHH Gang thép Hưng Nghiệp Formosa Hà Tĩnh, tổng số thuế nộp ngân sách trong giai đoạn 2015-2025 được ghi nhận ở mức khoảng 2,98 tỷ USD, tương đương 74.400 tỷ đồng.

Trong cơ cấu nghĩa vụ thuế, phần nộp cho ngân sách địa phương đạt khoảng 610 triệu USD, trong khi khoản nộp về ngân sách Trung ương vào khoảng 2,37 tỷ USD.

Theo đánh giá của các cơ quan chức năng, nguồn thu ngân sách từ Formosa Hà Tĩnh có vai trò đặc biệt quan trọng đối với việc bảo đảm cân đối ngân sách của tỉnh Hà Tĩnh, nhất là trong bối cảnh thị trường thép thế giới những năm gần đây chịu tác động bởi nhiều biến động mạnh.

Có thể thấy trong 10 năm trở lại đây, hai doanh nghiệp thép có quy mô hàng đầu Việt Nam là Hoà Phát và Formosa Hà Tĩnh đã đóng góp tới 165.189 tỷ đồng cho ngân sách Nhà nước.

Cuộc đua của hai "đại gia" ngành thép

Trước năm 2020, Formosa Hà Tĩnh được xem là doanh nghiệp tiên phong và gần như duy nhất tại Việt Nam đầu tư đồng bộ vào chuỗi sản xuất thép tích hợp, bao phủ mọi quy trình chế tạo thép cuộn cán nóng (HRC).

Với hai lò cao, Formosa đạt công suất thép thô khoảng 7 triệu tấn mỗi năm, trong đó sản lượng HRC dao động từ 3–3,5 triệu tấn/năm. Trong giai đoạn này, Formosa giữ vai trò là nguồn cung HRC trong nước quan trọng, bên cạnh lượng thép nhập khẩu, phục vụ các ngành công nghiệp hạ nguồn.

Bức tranh thị trường bắt đầu có sự thay đổi khi Hòa Phát chính thức tham gia cuộc chơi. Với tổng vốn đầu tư hơn 171.000 tỷ đồng dành cho Khu liên hợp Dung Quất 1 và Dung Quất 2, Hòa Phát từng bước hình thành chuỗi sản xuất khép kín, đồng thời nâng công suất HRC lên khoảng 8-9 triệu tấn mỗi năm.

Việc mở rộng mạnh mẽ sang phân khúc HRC không chỉ giúp Hòa Phát giảm sự phụ thuộc vào nguồn thép nhập khẩu, mà còn mang lại lợi thế về chi phí và khả năng kiểm soát biên lợi nhuận trong dài hạn.

Hiện tại, Hòa Phát đang dẫn đầu cuộc đua thị phần HRC ở thị trường Việt Nam. Trong 11 tháng đầu năm 2025, tiêu thụ HRC của Hòa Phát tăng trưởng mạnh, đạt 4,5 triệu tấn, tăng tới 64% so với cùng kỳ. Điều này giúp doanh nghiệp đáp ứng khoảng 60% tổng nhu cầu trong nước.

Trong khi đó, đối thủ trong nước của Hòa Phát là Formosa Hà Tĩnh chỉ đạt 3,1 triệu tấn. Kết quả này đến từ tác động tích cực của thuế chống bán phá giá đối với HRC Trung Quốc, cùng với nhu cầu ổn định đối với sản phẩm từ nhà máy Dung Quất 2.