Đại diện 1 triệu doanh nghiệp 'mách' Thủ tướng: Cơ chế 'ông lớn' hỗ trợ 'ông nhỏ' chưa đi vào thực chất

Sáng 27/3, tại Hội nghị “Doanh nghiệp góp phần vào tăng trưởng hai con số và Thủ tướng Chính phủ tri ân doanh nghiệp”, ông Nguyễn Văn Thân, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam, đã có những chia sẻ thẳng thắn về các “điểm nghẽn” trong tăng trưởng kinh tế.

Mở đầu bài phát biểu, ông Thân nhấn mạnh chìa khóa quan trọng nhất hiện nay nằm ở việc tối ưu hóa sự phối hợp giữa bốn nhóm chủ thể trọng yếu của nền kinh tế. Đó là đội ngũ cán bộ, công chức trong bộ máy Nhà nước; các tập đoàn, doanh nghiệp lớn trong nước; khu vực doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI); và cộng đồng doanh nghiệp nhỏ và vừa cùng hơn 5,2 triệu hộ kinh doanh.

Dẫn lời ông Trương Gia Bình (Chủ tịch FPT) và các đại diện doanh nghiệp, ông Thân cho biết sự liên kết giữa các nhóm này còn rất lỏng lẻo, cơ chế "ông lớn" hỗ trợ "ông nhỏ" chưa thực sự hình thành và đi vào thực chất.

Các doanh nghiệp nhỏ và vừa vốn hạn chế về nguồn lực, khó có thể chủ động kết nối với các tập đoàn lớn nếu thiếu một khuôn khổ chính sách cụ thể. Do đó, ông kiến nghị Chính phủ cần đóng vai trò điều phối, thiết lập các cơ chế và hành lang pháp lý nhằm thúc đẩy sự liên kết mang tính hệ thống giữa các khu vực doanh nghiệp.

Một vấn đề khác được ông Thân đặc biệt nhấn mạnh là vai trò của đội ngũ cán bộ, công chức. Theo ông, đây phải là lực lượng “đầu tàu”, trực tiếp tạo điều kiện cho doanh nghiệp phát triển. Tuy nhiên, thực tế vẫn tồn tại tình trạng một bộ phận cán bộ sử dụng những lý luận phức tạp hoặc tư tưởng cá nhân để gây khó khăn cho doanh nghiệp.

Liên quan đến khu vực FDI, Chủ tịch VINASME cho rằng Việt Nam đã qua giai đoạn thu hút đầu tư bằng mọi giá, do đó cần đặt ra những yêu cầu chặt chẽ hơn đối với nhà đầu tư nước ngoài. Cụ thể, các doanh nghiệp FDI cần có cam kết rõ ràng về chuyển giao công nghệ và đảm bảo tỷ lệ nội địa hóa tối thiểu 30%, nhằm tạo điều kiện cho doanh nghiệp trong nước tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị.

Bên cạnh đó, ông cũng đề xuất cần hạn chế tình trạng doanh nghiệp FDI đưa toàn bộ nhân sự từ nước ngoài sang, thay vào đó phải ưu tiên sử dụng và đào tạo lao động trong nước.

Ở góc độ cộng đồng doanh nghiệp nhỏ và vừa, ông Thân kiến nghị cần đảm bảo quyền tham gia bình đẳng vào các dự án đầu tư công. Theo đó, các doanh nghiệp lớn, bao gồm cả khu vực Nhà nước và tư nhân, nên có cơ chế dành tối thiểu 30% khối lượng công việc trong các dự án đầu tư công cho doanh nghiệp nhỏ và vừa với mức giá hợp lý.

Ông cho rằng, nếu được triển khai hiệu quả, cơ chế này sẽ tạo ra hiệu ứng lan tỏa mạnh mẽ, giúp khu vực doanh nghiệp nhỏ và vừa - vốn đang thiếu việc làm và cơ hội - có điều kiện phát triển bền vững. Tuy nhiên, để thực hiện được, cần có quy định cụ thể từ phía Chính phủ.

Vấn đề tiếp cận tín dụng cũng được lãnh đạo VINASME đề cập. Theo ông, đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa, lãi suất không phải là yếu tố quan trọng nhất, mà điều cốt lõi là tốc độ giải ngân và mức độ tin cậy từ phía ngân hàng. Nếu không tiếp cận được vốn kịp thời, nhiều doanh nghiệp buộc phải tìm đến các kênh tín dụng phi chính thức với chi phí cao, tiềm ẩn nhiều rủi ro.

Ông kiến nghị cần thúc đẩy các hình thức cho vay tín chấp, đồng thời rút ngắn quy trình phê duyệt và giao chỉ tiêu cụ thể cho các ngân hàng về tỷ trọng tín dụng dành cho khu vực doanh nghiệp nhỏ và vừa.