Đàm phán Mỹ - Iran thất bại: Chuyên gia vạch 3 kịch bản nóng và đưa chiến lược đầu tư 'đón sóng'

CTCP Chứng khoán VPBankS (mã chứng khoán VPX) vừa công bố báo cáo chiến lược đầu tư cho tuần từ 13–17/4, dựa trên phân tích diễn biến thị trường chứng khoán toàn cầu, trong nước và các xu hướng vĩ mô đáng chú ý.

Tâm điểm của báo cáo là diễn biến mới nhất từ cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran diễn ra vào cuối tuần qua: Phía Mỹ xác nhận hai bên không đạt được thoả thuận.

Các yêu cầu cốt lõi trong đàm phán Mỹ - Iran

Trong vòng đàm phán này, Mỹ đưa ra bốn yêu cầu cốt lõi, bao gồm việc Iran không phát triển vũ khí hạt nhân, đảm bảo tự do hàng hải qua eo biển Hormuz, hạn chế chương trình tên lửa và ngừng hỗ trợ các nhóm vũ trang, đồng thời duy trì cấm vận nếu các điều kiện không được tuân thủ nghiêm ngặt.

Ở chiều ngược lại, Iran đề xuất năm yêu cầu, trong đó có việc dỡ bỏ toàn diện trừng phạt, giải phóng tài sản bị phong tỏa, công nhận quyền kiểm soát eo biển Hormuz, cho phép làm giàu uranium vì mục đích hòa bình và yêu cầu bồi thường chiến tranh.

Cuộc đàm phán kết thúc mà không có kết luận cụ thể, trong bối cảnh thời hạn chót của thỏa thuận ngừng bắn tạm thời được ấn định vào ngày 22/4/2026.

Ba kịch bản giúp nhà đầu tư định hình để 'đón sóng'

Từ diễn biến này, các chuyên gia đã xây dựng ba kịch bản chính cho giai đoạn sắp tới.

Kịch bản thứ nhất là một lệnh ngừng bắn mang tính mong manh, khi Mỹ có thể chấp nhận một kết quả “không hoàn hảo” nhằm nhanh chóng ổn định giá dầu và kinh tế. Trong khi đó Iran cũng cần một “chiến thắng mang tính hình thức” để duy trì vị thế trong nước.

Một số tín hiệu ban đầu như lưu lượng tàu qua eo biển Hormuz tăng nhẹ cho thấy khả năng này không phải không có cơ sở, dù rủi ro tái căng thẳng vẫn hiện hữu.

Kịch bản thứ hai là xung đột kéo dài nhưng ở mức có thể kiểm soát, trong bối cảnh đàm phán rơi vào bế tắc và chưa có lịch nối lại.

Mỹ nhiều khả năng tiếp tục chiến lược “vừa gây sức ép vừa đàm phán”, tận dụng lợi thế về quân sự cũng như vị thế xuất khẩu dầu đang gia tăng. Trong khi đó, Iran vẫn giữ lập trường cứng rắn và có thể sử dụng eo biển Hormuz như một công cụ mặc cả.

Nếu kịch bản này xảy ra, rủi ro lớn nhất là cú sốc năng lượng kéo dài, ảnh hưởng đến tăng trưởng kinh tế toàn cầu.

Kịch bản thứ ba là xung đột bùng phát trở lại nếu hai bên không đạt được bất kỳ thỏa thuận tối thiểu nào trước thời hạn 22/4. Khi đó, giá dầu có thể tăng mạnh, kéo theo áp lực lạm phát và gia tăng bất ổn trên phạm vi toàn cầu. Tuy vậy, chính những hệ quả này cũng là yếu tố khiến các bên có động lực tránh leo thang.

Trong nước, thị trường chứng khoán Việt Nam đang ghi nhận tín hiệu tích cực khi VN-Index quay trở lại xu hướng tăng, với vùng kháng cự gần quanh 1.800–1.850 điểm. Đây cũng là xu hướng tăng chung của thị trường chứng khoán thế giới tuần qua, được tác động chính bởi thoả thuận ngừng bắn và các chỉ số kinh tế chung.

Động lực không chỉ đến từ yếu tố bên ngoài mà còn được củng cố bởi kết quả kinh doanh khả quan của nhiều doanh nghiệp niêm yết.

ACB ước đạt lợi nhuận quý I/2026 khoảng 5.400 tỷ đồng, trong khi MBS ghi nhận mức tăng trưởng lợi nhuận 9%. Một số doanh nghiệp khác như TCBS (TCX) hay Gelex Electric (GEE) cũng công bố kế hoạch và kết quả tích cực, góp phần cải thiện tâm lý thị trường.

Diễn biến tuần qua cũng cho thấy dòng tiền có dấu hiệu quay trở lại, khi nhà đầu tư nước ngoài mua ròng nhẹ sau chuỗi bán ròng kéo dài. Nhiều nhóm cổ phiếu như bất động sản, công nghệ, xây dựng hay cao su phục hồi đáng kể, đi kèm với sự cải thiện thanh khoản trên diện rộng.

Trên cơ sở đó, VPBankS cho rằng nhà đầu tư ngắn hạn có thể tận dụng nhịp hồi để gia tăng tỷ trọng ở các nhóm cổ phiếu có thanh khoản cao và biến động mạnh như ngân hàng, chứng khoán, dầu khí hay bán lẻ, đồng thời cân nhắc chốt lời khi chỉ số tiến sát vùng kháng cự.

Với tầm nhìn trung hạn, chiến lược phù hợp hơn là tiếp tục tích lũy và nắm giữ, kỳ vọng vào chu kỳ phục hồi rõ nét hơn trong quý II khi các yếu tố bất định dần hạ nhiệt.