Đẩy nhanh đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam, hoàn thành nghiên cứu khả thi trong quý II/2026

Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc yêu cầu Bộ Xây dựng khẩn trương hoàn thành thủ tục lựa chọn tư vấn lập Báo cáo nghiên cứu khả thi Dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc – Nam trong quý II/2026.

Kết luận tại Thông báo 217/TB-VPCP ngày 28/4/2026 cho thấy lãnh đạo Chính phủ đánh giá cao nỗ lực của các bộ, ngành, địa phương trong triển khai các dự án đường sắt thời gian qua. Đây là những dự án quan trọng, đóng góp hiệu quả vào thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng và mục tiêu tăng trưởng 2 con số.

Phó Thủ tướng Thường trực nhấn mạnh lĩnh vực đường sắt là mới, phức tạp, đòi hỏi sự vào cuộc quyết liệt của cả hệ thống chính trị. Việc triển khai phải được đánh giá tổng thể về kinh tế, chính trị, đối ngoại, bảo đảm hiệu quả kinh tế – tài chính, phù hợp với định hướng tự chủ chiến lược về phát triển công nghiệp đường sắt và có mô hình tổ chức quản lý, vận hành phù hợp.

Chính phủ yêu cầu các bộ, ngành, địa phương thực hiện đúng chức năng, nhiệm vụ, bảo đảm tiến độ, chất lượng, hiệu quả đầu tư, không đùn đẩy, né tránh trách nhiệm. Các địa phương có dự án đi qua phải khẩn trương giải phóng mặt bằng ngay sau khi được bàn giao hồ sơ và mốc giới.

Bộ Xây dựng cùng các cơ quan liên quan tiếp tục rà soát, đề xuất hoàn thiện thể chế, pháp luật về đầu tư, quản lý, vận hành khai thác đường sắt.

Bộ Khoa học và Công nghệ phối hợp xây dựng hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn cho đường sắt tốc độ cao, đường sắt khổ tiêu chuẩn và đường sắt đô thị, tiệm cận thông lệ quốc tế. Trong đó, tiêu chuẩn đường sắt đô thị phải hoàn thành trong tháng 6/2026.

Chính phủ cũng yêu cầu đẩy mạnh đào tạo nguồn nhân lực, bảo đảm khả năng tự chủ trong vận hành, khai thác, bảo trì. Bộ Xây dựng được giao huy động các nguồn lực hợp pháp, bao gồm ODA và viện trợ không hoàn lại, đồng thời bố trí chi phí đào tạo trong các dự án.

Với tuyến Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng, Bộ Xây dựng phải rà soát kỹ báo cáo nghiên cứu khả thi, bảo đảm hiệu quả, tầm nhìn dài hạn, kết nối đồng bộ và an toàn trong toàn bộ vòng đời dự án. Trường hợp cần điều chỉnh chủ trương đầu tư, phải trình Chính phủ trong tháng 5/2026 và Ủy ban Thường vụ Quốc hội trong tháng 6/2026.

Đối với các dự án đường sắt đô thị tại Hà Nội và TP HCM, các địa phương được yêu cầu khẩn trương rà soát tiến độ, tháo gỡ vướng mắc về thủ tục, giải phóng mặt bằng, nguồn vốn và công nghệ.

Với các dự án mới, cần nghiên cứu kỹ, lựa chọn công nghệ phù hợp, xây dựng lộ trình đầu tư theo khả năng cân đối ngân sách, tránh dàn trải.