Đề xuất sân bay giảm giá dịch vụ cất, hạ cánh để 'hạ nhiệt' áp lực chi phí nhiên liệu

Trong bối cảnh giá nhiên liệu hàng không duy trì ở mức cao và liên tục biến động, Cục Hàng không Việt Nam đã đề xuất loạt giải pháp nhằm hỗ trợ doanh nghiệp, đồng thời bảo đảm ổn định hoạt động vận tải hàng không.

Trọng tâm là chính sách giảm 15% giá dịch vụ điều hành bay đi, đến và giảm 20% giá dịch vụ cất cánh, hạ cánh tàu bay đối với các chuyến bay nội địa, dự kiến áp dụng trong 3 tháng, đến hết ngày 30/6/2026.

Theo Cục Hàng không Việt Nam, các chính sách hỗ trợ của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và cơ quan có thẩm quyền thời gian qua đã góp phần giúp các hãng bay giảm đáng kể áp lực chi phí.

Tuy nhiên, trước diễn biến giá nhiên liệu Jet A-1 chưa có dấu hiệu hạ nhiệt, ngành hàng không vẫn đối mặt nhiều khó khăn, đòi hỏi các biện pháp hỗ trợ tiếp tục được duy trì và điều chỉnh phù hợp. Báo cáo từ các hãng hàng không cho thấy áp lực chi phí là rất lớn.

Vietnam Airlines ước tính chi phí phát sinh thêm trong năm 2026 dao động từ 11.000 đến 27.000 tỷ đồng tùy theo kịch bản giá nhiên liệu. Các chính sách miễn thuế bảo vệ môi trường và thuế nhập khẩu trong tháng 3 và tháng 4 đã giúp hãng giảm khoảng 105 tỷ đồng chi phí. Nếu kết hợp với chính sách giảm giá dịch vụ và cho phép áp dụng phụ thu nhiên liệu đến hết năm 2026, tổng mức hỗ trợ có thể giúp hãng giảm khoảng 10% chi phí phát sinh do nhiên liệu tăng.

Tương tự, Vietjet cho biết với giá nhiên liệu bay khoảng 195 USD/thùng, chi phí trong tháng 4/2026 của hãng tăng thêm 24 triệu USD. Nhờ chính sách miễn thuế, hãng giảm được khoảng 4 triệu USD, tương đương 16% chi phí tăng thêm.

Vietravel Airlines cũng ghi nhận mức giảm khoảng 8% chi phí nhiên liệu, tương ứng khoảng 4% tổng chi phí vận hành trực tiếp của chuyến bay trong cùng giai đoạn.

Song song với các chính sách hỗ trợ trực tiếp cho hãng bay, hiện các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ hàng không như Tổng công ty Quản lý bay Việt Nam (VATM), Tổng công ty Cảng Hàng không Việt Nam (ACV), Cảng Hàng không quốc tế Phú Quốc và Cảng Hàng không quốc tế Vân Đồn đang được hưởng chính sách giảm 50% phí nhượng quyền khai thác cảng hàng không, sân bay từ ngày 1/7/2025 đến hết ngày 31/12/2026. Dự kiến trong năm 2026, VATM được giảm khoảng 69 tỷ đồng, ACV khoảng 132 tỷ đồng, còn Phú Quốc và Vân Đồn khoảng 8 tỷ đồng.

Trên cơ sở đó, Cục Hàng không đề xuất tiếp tục giảm giá dịch vụ nhằm chia sẻ gánh nặng chi phí giữa các bên trong chuỗi cung ứng. Tuy nhiên, các doanh nghiệp cũng đưa ra những quan điểm và đề xuất riêng.

VATM cho rằng chưa nên giảm ngay giá dịch vụ điều hành bay đối với chuyến bay nội địa, do giai đoạn tháng 4–5 hàng năm vốn là mùa thấp điểm, việc các hãng cắt giảm sản lượng chưa phản ánh đầy đủ tác động của giá nhiên liệu. Doanh nghiệp này cho biết sẽ tiếp tục theo dõi và sẵn sàng điều chỉnh khi giá nhiên liệu tăng mạnh hơn.

Trong khi đó, Cảng Hàng không quốc tế Phú Quốc cho biết cũng đang chịu áp lực chi phí đầu vào tăng cao, nên đề xuất giảm 10% giá dịch vụ cất cánh, hạ cánh đối với các chuyến bay nội địa trong 3 tháng, từ ngày 15/4 đến 15/7/2026. ACV hiện đang xây dựng phương án điều chỉnh giá các dịch vụ do Nhà nước định khung và sẽ báo cáo sau khi hoàn thiện.

Về phía các hãng hàng không, Vietnam Airlines và Vietravel Airlines đề xuất mức giảm sâu hơn, lên tới 50% đối với giá dịch vụ cất cánh, hạ cánh và điều hành bay cho chuyến bay nội địa. Riêng Vietravel Airlines còn kiến nghị giảm thêm 30% đối với các chuyến bay quốc tế.

Cục Hàng không Việt Nam tính toán, nếu áp dụng phương án giảm 15% giá dịch vụ điều hành bay và 20% giá dịch vụ cất, hạ cánh đối với chuyến bay nội địa, doanh thu của VATM dự kiến giảm khoảng 30 tỷ đồng, tương đương 44% số phí nhượng quyền được giảm trong năm 2026.

Doanh thu của ACV giảm khoảng 45,6 tỷ đồng, tương đương 34%, trong khi Phú Quốc và Vân Đồn giảm khoảng 2,7 tỷ đồng, cũng tương đương 34%.

Dữ liệu từ ACV cho thấy trong giai đoạn 2023–2025, tỷ lệ chi phí trên doanh thu trung bình của hoạt động khai thác hạ tầng hàng không khoảng 52%, với mức chênh lệch thu chi nộp ngân sách Nhà nước trung bình khoảng 1.353 tỷ đồng mỗi năm.

Theo đánh giá của Cục Hàng không Việt Nam, các mức giảm giá đề xuất hiện nay về cơ bản không gây ảnh hưởng đáng kể đến cân đối thu chi của hoạt động khai thác tài sản kết cấu hạ tầng hàng không do Nhà nước đầu tư, quản lý.

Trên cơ sở tổng hợp ý kiến từ các doanh nghiệp và cân đối hài hòa lợi ích giữa bên cung cấp và sử dụng dịch vụ, Cục Hàng không Việt Nam đã đề xuất Bộ Xây dựng xem xét ban hành chính sách giảm 15% giá dịch vụ điều hành bay và 20% giá dịch vụ cất, hạ cánh đối với các chuyến bay nội địa đến hết ngày 30/6/2026.

Chính sách này được kỳ vọng sẽ góp phần hỗ trợ doanh nghiệp vượt qua giai đoạn khó khăn, duy trì hoạt động ổn định và đáp ứng nhu cầu đi lại của người dân trong bối cảnh chi phí đầu vào vẫn ở mức cao.