Doanh nghiệp tư nhân trước ‘đơn đặt hàng’ mới: Gánh sứ mệnh đổi mới mô hình phát triển đất nước

Doanh nghiệp tư nhân nhận 'đề bài lớn'

Chiều 25/5, hơn 100 doanh nghiệp, doanh nhân và hiệp hội doanh nghiệp đã tham dự hội nghị “Doanh nghiệp, doanh nhân tư nhân Việt Nam với đổi mới mô hình phát triển đất nước và chính sách đảng viên làm kinh tế tư nhân” tại Hà Nội.

Hội nghị do Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương phối hợp với VCCI tổ chức nhằm lấy ý kiến xây dựng đề án “Đổi mới mô hình phát triển đất nước dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số”, dự kiến trình Ban Chấp hành Trung ương khóa XIV.

Phát biểu tại hội nghị, ông Nguyễn Thanh Nghị, Uỷ viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương, cho biết cơ quan này được giao chủ trì xây dựng đề án đổi mới mô hình phát triển đất nước dựa trên khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Theo ông, sau gần 40 năm đổi mới, kinh tế Việt Nam đạt nhiều thành tựu quan trọng, song mô hình tăng trưởng hiện nay đang bộc lộ những giới hạn ngày càng rõ nét.

“Mô hình phát triển dựa chủ yếu vào khai thác tài nguyên, mở rộng tín dụng, gia công, lắp ráp và lao động giá rẻ đang dần mất lợi thế”, ông Nguyễn Thanh Nghị nhận định.

Không chỉ vậy, năng suất lao động của Việt Nam dù cải thiện nhưng vẫn thấp hơn nhiều quốc gia trong khu vực; hiệu quả đầu tư có xu hướng suy giảm, trong khi áp lực rơi vào bẫy thu nhập trung bình ngày càng hiện hữu.

Đáng chú ý, lợi thế dân số vàng đang dần thu hẹp, trong khi các yêu cầu mới về tăng trưởng xanh, phát thải ròng bằng 0 và cạnh tranh công nghệ ngày càng trở nên khốc liệt.

“Nếu tiếp tục kéo dài mô hình cũ, chúng ta sẽ không chỉ khó đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số giai đoạn 2026–2030 mà còn có nguy cơ tụt hậu xa hơn so với thế giới”, ông nhấn mạnh.

Theo Trưởng Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương, trong kỷ nguyên phát triển mới, mô hình phát triển đất nước không còn chỉ đo bằng tốc độ tăng trưởng kinh tế mà phải bao quát đồng thời các yếu tố xã hội, môi trường, văn hóa, quốc phòng, an ninh và đối ngoại.

Trong tổng thể đó, doanh nghiệp được xác định là lực lượng trung tâm tạo ra giá trị vật chất, thúc đẩy đổi mới sáng tạo, tạo việc làm và đóng góp cho an sinh xã hội.

Đáng chú ý, ông Nguyễn Thanh Nghị đã trực tiếp “đặt hàng” cộng đồng doanh nghiệp tư nhân tham gia góp ý cho các vấn đề cốt lõi của môi trường kinh doanh như cải cách thể chế, thủ tục hành chính, tiếp cận đất đai, vốn, công nghệ, thuế và tháo gỡ rào cản thị trường.

Động thái này cho thấy doanh nghiệp tư nhân không còn chỉ là đối tượng thực thi chính sách mà đang được kỳ vọng tham gia trực tiếp vào quá trình thiết kế mô hình phát triển mới của đất nước.

Tạo bệ phóng cho kinh tế tư nhân bứt phá

Phát biểu tại hội nghị, ông Hồ Sỹ Hùng - Chủ tịch VCCI, nhấn mạnh khu vực kinh tế tư nhân đang giữ vai trò ngày càng quan trọng đối với nền kinh tế. Hiện khu vực này có khoảng 1 triệu doanh nghiệp, chiếm gần 97% tổng số doanh nghiệp cả nước; đóng góp trên 50% GDP, hơn 30% tổng thu ngân sách và tạo việc làm cho hơn 80% lực lượng lao động.

Không chỉ đóng góp về quy mô, doanh nghiệp tư nhân còn nổi lên như lực lượng tiên phong trong đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, đầu tư công nghệ mới, phát triển kinh tế xanh và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Tuy nhiên, để khu vực tư nhân thực sự trở thành “động lực quan trọng nhất” của nền kinh tế như mục tiêu đặt ra, theo Chủ tịch VCCI, Việt Nam cần tiếp tục hoàn thiện thể chế, giảm mạnh chi phí tuân thủ và tháo gỡ các nút thắt về đất đai, vốn, công nghệ và nhân lực.

Đồng thời, ông Hồ Sỹ Hùng đề xuất mở rộng cơ hội để doanh nghiệp tư nhân tham gia sâu hơn vào các dự án quy mô lớn của quốc gia, đặc biệt trong các lĩnh vực hạ tầng chiến lược, công nghệ chiến lược và các sản phẩm chiến lược.

Thông điệp được phát đi từ hội nghị cho thấy, trong giai đoạn phát triển mới, khu vực kinh tế tư nhân không chỉ được kỳ vọng trở thành động lực tăng trưởng mà còn được giao một “đơn đặt hàng” lớn hơn: Cùng kiến tạo mô hình phát triển mới cho Việt Nam dựa trên khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.